शब्दांच्या जाती मराठी व्याकरण प्रश्न
Question : 1
शब्दांच्या एकूण किती जाती आहेत ?
मराठी व्याकरणात शब्दांच्या एकूण 8 (आठ) जाती आहेत.
वाक्यात येणारे शब्द जे काम किंवा कार्य करतात, त्या कार्यावरून त्यांचे एकूण 8 प्रकार पाडले जातात.
या आठ जातींचे प्रामुख्याने दोन मुख्य गटांत वर्गीकरण केले जाते;
'विकारी' (सव्यय) शब्दांचा असतो आणि दुसरा गट 'अविकारी' (अव्यय) शब्दांचा असतो
◾ विकारी शब्दजाती (सव्यय) : ज्या शब्दांच्या मूळ रूपात लिंग, वचन किंवा विभक्तीमुळे बदल होतो, त्यांना विकारी शब्द म्हणतात.
यामध्ये पहिल्या 4 जातींचा समावेश होतो : नाम, सर्वनाम, विशेषण आणि क्रियापद
◾ अविकारी शब्दजाती (अव्यय) : ज्या शब्दांच्या मूळ रूपात लिंग, वचन किंवा विभक्तीमुळे कोणताही बदल होत नाही, त्यांना अविकारी शब्द म्हणतात.
यामध्ये उर्वरित 4 जातींचा समावेश होतो : क्रियाविशेषण अव्यय, शब्दयोगी अव्यय, उभयान्वयी अव्यय आणि केवलप्रयोगी अव्यय
वाक्यात येणारे शब्द जे काम किंवा कार्य करतात, त्या कार्यावरून त्यांचे एकूण 8 प्रकार पाडले जातात.
या आठ जातींचे प्रामुख्याने दोन मुख्य गटांत वर्गीकरण केले जाते;
'विकारी' (सव्यय) शब्दांचा असतो आणि दुसरा गट 'अविकारी' (अव्यय) शब्दांचा असतो
◾ विकारी शब्दजाती (सव्यय) : ज्या शब्दांच्या मूळ रूपात लिंग, वचन किंवा विभक्तीमुळे बदल होतो, त्यांना विकारी शब्द म्हणतात.
यामध्ये पहिल्या 4 जातींचा समावेश होतो : नाम, सर्वनाम, विशेषण आणि क्रियापद
◾ अविकारी शब्दजाती (अव्यय) : ज्या शब्दांच्या मूळ रूपात लिंग, वचन किंवा विभक्तीमुळे कोणताही बदल होत नाही, त्यांना अविकारी शब्द म्हणतात.
यामध्ये उर्वरित 4 जातींचा समावेश होतो : क्रियाविशेषण अव्यय, शब्दयोगी अव्यय, उभयान्वयी अव्यय आणि केवलप्रयोगी अव्यय
Question : 2
नाम , सर्वनाम , विशेषण , क्रियापद हे कोणत्या प्रकारचे शब्द आहेत ?
ज्या शब्दांमध्ये लिंग, वचन किंवा विभक्तीनुसार बदल होतो, त्यांना विकारी शब्द म्हणतात. नाम, सर्वनाम, विशेषण आणि क्रियापद हे विकारी शब्द आहेत
Question : 3
एखाद्या शब्दावर लिंग , वचन , विभक्तीचा परिणाम होत असेल तर त्याला काय म्हणतात ?
शब्दाच्या मूळ रूपात लिंग, वचन, किंवा विभक्तीमुळे होणाऱ्या बदलाला व्याकरणात विकार असे म्हणतात
Question : 4
अर्थपूर्ण अक्षर समूहाला काय म्हणतात ?
Question : 5
खालीलपैकी शब्दांची अविकारी जात ओळखा ?
Question : 6
अधोरेखित शब्दाची जात ओळखा . अबब ! केवढा मोठा साप हा !
Question : 7
एखाद्या शब्दावर लिंग , वचन , विभक्तीचा परिणाम होत नसेल तर त्याला काय म्हणतात ?
Question : 8
वर , खाली , समोर हे कोणत्या जातीचे शब्द आहेत ?
Question : 9
शब्दांच्या आठ जाती म्हणजे शब्दांचे ------------- होय
शब्दांच्या आठ जाती म्हणजे शब्दांचे 'प्रकार' किंवा 'वर्गीकरण' (कार्यावरून केलेले वर्गीकरण) होय
परीक्षाभिमुख सविस्तर स्पष्टीकरण :
◾ मूलभूत व्याख्या : वाक्यात येणारे शब्द जे काम (कार्य) करतात, त्या कार्यावरून शब्दांचे एकूण 8 गट किंवा प्रकार पाडले जातात, त्यांनाच 'शब्दांच्या आठ जाती' म्हणतात.
◾ दोन मुख्य गट : या 8 जातींचे कार्य आणि स्वरूपावरून प्रामुख्याने दोन भागांत वर्गीकरण केले जाते :
1. विकारी (सव्यय) - 4 प्रकार : नाम, सर्वनाम, विशेषण, क्रियापद (ज्यांच्यात लिंग, वचन किंवा विभक्तीनुसार बदल होतो)
2. अविकारी (अव्यय) - 4 प्रकार : क्रियाविशेषण अव्यय, शब्दयोगी अव्यय, उभयान्वयी अव्यय, केवलप्रयोगी अव्यय (ज्यांच्यात लिंग, वचन किंवा विभक्तीनुसार बदल होत नाही)
परीक्षाभिमुख सविस्तर स्पष्टीकरण :
◾ मूलभूत व्याख्या : वाक्यात येणारे शब्द जे काम (कार्य) करतात, त्या कार्यावरून शब्दांचे एकूण 8 गट किंवा प्रकार पाडले जातात, त्यांनाच 'शब्दांच्या आठ जाती' म्हणतात.
◾ दोन मुख्य गट : या 8 जातींचे कार्य आणि स्वरूपावरून प्रामुख्याने दोन भागांत वर्गीकरण केले जाते :
1. विकारी (सव्यय) - 4 प्रकार : नाम, सर्वनाम, विशेषण, क्रियापद (ज्यांच्यात लिंग, वचन किंवा विभक्तीनुसार बदल होतो)
2. अविकारी (अव्यय) - 4 प्रकार : क्रियाविशेषण अव्यय, शब्दयोगी अव्यय, उभयान्वयी अव्यय, केवलप्रयोगी अव्यय (ज्यांच्यात लिंग, वचन किंवा विभक्तीनुसार बदल होत नाही)
Question : 10
शब्दांच्या आठ जातीपैकी अविकारी नसलेली जात ओळखा ?
मराठी व्याकरणात शब्दांच्या एकूण आठ जाती असून त्यांचे 'विकारी' (सव्यय) आणि 'अविकारी' (अव्यय) अशा दोन मुख्य गटांत वर्गीकरण केले जाते
दिलेल्या पर्यायांपैकी शब्दांच्या आठ जातींपैकी 'अविकारी नसलेली' (म्हणजेच विकारी असलेली) जात : पर्याय 3 : विशेषण आहे
परीक्षाभिमुख सविस्तर स्पष्टीकरण :◾ अविकारी नसलेली जात म्हणजे ज्या शब्दजातीमध्ये लिंग, वचन किंवा विभक्तीनुसार बदल होतो, अशी 'विकारी' (सव्यय) जात होय . मराठी व्याकरणात शब्दांच्या आठ जातींपैकी -
1. नाम (उदा. मुलगा ➔ मुलगी ➔ मुले)
2. सर्वनाम (उदा. तो ➔ ती ➔ ते)
3. विशेषण (उदा. चांगला ➔ चांगली ➔ चांगले)
4. क्रियापद (उदा. करतो ➔ करते ➔ करतात)
या चार जाती 'विकारी' आहेत, म्हणजेच त्या 'अविकारी' नसलेल्या जाती आहेत
👉 विशेषण हे विकारी का आहे ? विशेषणाच्या मूळ रूपात लिंग किंवा वचनानुसार बदल होतो.
▪️ उदा. 'चांगला' (मुलगा) ➔ 'चांगली' (मुलगी) [लिंग बदल] ➔ 'चांगले' (मुले) [वचन बदल]. म्हणून विशेषण ही विकारी जात आहे.
◾ इतर पर्यायांचे स्पष्टीकरण (अविकारी जाती) : ज्या शब्दांच्या मूळ रूपात लिंग, वचन किंवा विभक्तीमुळे कोणताही बदल होत नाही, त्यांना अविकारी म्हणतात. या गटामध्ये उर्वरित 4 जाती येतात :
5. क्रियाविशेषण अव्यय (उदा. हळू, वेगाने)
6. शब्दयोगी अव्यय (उदा. वर, खाली)
7. उभयान्वयी अव्यय (उदा. आणि, पण, परंतु)
8. केवलप्रयोगी अव्यय (उदा. शाब्बास!, अरेरे!)
दिलेल्या पर्यायांपैकी शब्दांच्या आठ जातींपैकी 'अविकारी नसलेली' (म्हणजेच विकारी असलेली) जात : पर्याय 3 : विशेषण आहे
परीक्षाभिमुख सविस्तर स्पष्टीकरण :◾ अविकारी नसलेली जात म्हणजे ज्या शब्दजातीमध्ये लिंग, वचन किंवा विभक्तीनुसार बदल होतो, अशी 'विकारी' (सव्यय) जात होय . मराठी व्याकरणात शब्दांच्या आठ जातींपैकी -
1. नाम (उदा. मुलगा ➔ मुलगी ➔ मुले)
2. सर्वनाम (उदा. तो ➔ ती ➔ ते)
3. विशेषण (उदा. चांगला ➔ चांगली ➔ चांगले)
4. क्रियापद (उदा. करतो ➔ करते ➔ करतात)
या चार जाती 'विकारी' आहेत, म्हणजेच त्या 'अविकारी' नसलेल्या जाती आहेत
👉 विशेषण हे विकारी का आहे ? विशेषणाच्या मूळ रूपात लिंग किंवा वचनानुसार बदल होतो.
▪️ उदा. 'चांगला' (मुलगा) ➔ 'चांगली' (मुलगी) [लिंग बदल] ➔ 'चांगले' (मुले) [वचन बदल]. म्हणून विशेषण ही विकारी जात आहे.
◾ इतर पर्यायांचे स्पष्टीकरण (अविकारी जाती) : ज्या शब्दांच्या मूळ रूपात लिंग, वचन किंवा विभक्तीमुळे कोणताही बदल होत नाही, त्यांना अविकारी म्हणतात. या गटामध्ये उर्वरित 4 जाती येतात :
5. क्रियाविशेषण अव्यय (उदा. हळू, वेगाने)
6. शब्दयोगी अव्यय (उदा. वर, खाली)
7. उभयान्वयी अव्यय (उदा. आणि, पण, परंतु)
8. केवलप्रयोगी अव्यय (उदा. शाब्बास!, अरेरे!)
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0