मराठी व्याकरण प्रश्न
Question : 1
सत्याची बाजू मांडणारा -
📝 स्पष्टीकरण : सत्याचा आग्रह धरणारा किंवा सत्याची बाजू मांडणारा म्हणजे सत्याग्रही होय.
सत्य बोलणारा म्हणजे सत्यवादी होय.
Question : 2
कृतज्ञ म्हणजे काय ?
📝 स्पष्टीकरण : केलेले उपकार जाणणारा किंवा लक्षात ठेवणारा म्हणजे कृतज्ञ होय.
केलेले उपकार विसरणारा किंवा न जाणणारा म्हणजे कृतघ्न होय.
Question : 3
यज्ञसूकर या शब्दाचा अर्थ सांगा .
📝 स्पष्टीकरण : यज्ञसूकर म्हणजे यज्ञ-कार्यासाठी किंवा यज्ञ करण्याची ठराविक जागा/वेदी संकल्पना दर्शवणारा शब्द.
Question : 4
देवापुढे सतत जळणारा दिवा -
📝 स्पष्टीकरण : देवापुढे न विझता सतत तेवत राहणाऱ्या दिव्याला नंदादीप म्हणतात.
Question : 5
खालीलपैकी अयोग्य जोडी ओळखा.
📝 स्पष्टीकरण : शेजारधर्म म्हणजे शेजाऱ्यांशी आपुलकीने व चांगल्या पद्धतीने वागण्याचे कर्तव्य होय, वाईट पद्धतीने नाही. त्यामुळे पर्याय 4 ही अयोग्य जोडी आहे.
Question : 6
खालीलपैकी समूहदर्शक शब्दाबद्दल अयोग्य जोडी शोधा.
📝 स्पष्टीकरण : नाणी तयार करण्याच्या किंवा पाडण्याच्या जागेला टांकसाळ म्हणतात, कारखाना नाही. त्यामुळे पर्याय 4 अयोग्य आहे.
Question : 7
कर्तव्यपराङ्मुख म्हणजे काय ?
📝 स्पष्टीकरण : आपल्या जबाबदारीपासून किंवा कर्तव्याकडे पाठ फिरविणारा व्यक्ती म्हणजे कर्तव्यपराङ्मुख होय.
Question : 8
'समाजाची सेवा करणारा' या शब्दसमूहासाठी एक शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : समाजाचे कल्याण किंवा समाजाची सेवा करणारा व्यक्ती म्हणजे समाजसेवक होय.
Question : 9
'ज्याला आकार नाही' या अर्थाचा शब्द ओळखा.
📝 स्पष्टीकरण : ज्याला कोणताही आकार नाही असा तो निराकार होय.
ज्याला आकार आहे त्याला साकार म्हणतात.
Question : 10
'पतीचा भाऊ' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : पतीच्या भावाला नात्याने दीर म्हणतात.
पत्नीच्या भावाला मेहूणा म्हणतात.
Question : 11
'इमारतीचा दगड घडविणारा' या शब्दासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : दगड तासणारा किंवा इमारतीसाठी दगड घडविणारा कारागीर म्हणजे पाथरवट होय.
भिंत बांधणाऱ्याला गवंडी म्हणतात.
Question : 12
'केलेला उपकार जो जाणत नाही असा' यासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : केलेला उपकार न मानणाऱ्या किंवा विसरणाऱ्या व्यक्तीस कृतघ्न म्हणतात.
Question : 13
'इच्छिलेली वस्तू देणारे झाड' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : मनोकामना पूर्ण करणारे काल्पनिक झाड म्हणजे कल्पवृक्ष होय.
इच्छिलेली वस्तू देणारी काल्पनिक गाय म्हणजे कामधेनू होय.
Question : 14
'अधांतरी लोंबकळणारा' -
📝 स्पष्टीकरण : कोणताही ठाम आधार न मिळता अधांतरी टांगलेल्या किंवा लोंबकळणाऱ्या अवस्थेला त्रिशंकू म्हणतात.
Question : 15
'गाडीच्या चाकांनी पडलेला रस्ता' म्हणजे काय ?
📝 स्पष्टीकरण : गाडीच्या (उदा. बैलगाडीच्या) चाकांच्या सतत जाण्याने तयार झालेल्या खुणांना किंवा रस्त्याला चाकोरी म्हणतात.
Question : 16
'इतरांच्या आधारावर जगणारा' -
📝 स्पष्टीकरण : दुसऱ्याच्या आश्रयाने किंवा इतरांच्या आधारावर जगणाऱ्या व्यक्तीस आश्रित किंवा परोपजीवी म्हणतात.
Question : 17
'भरपूर वर्षे जगणारा' -
📝 स्पष्टीकरण : खूप मोठी किंवा भरपूर वर्षे आयुष्य असणाऱ्या व्यक्तीस दीर्घायुषी म्हणतात.
शंभर वर्षे जगणाऱ्यास शतायुषी म्हणतात.
Question : 18
'वर्तमानपत्रासाठी बातमी देणारा' -
📝 स्पष्टीकरण : वृत्तपत्र किंवा माध्यमांसाठी बातम्या मिळवून देणाऱ्यास बातमीदार म्हणतात.
Question : 19
'सोयरीक' शब्दाचा अर्थ काय ?
📝 स्पष्टीकरण : लग्नामुळे किंवा विवाहसंबंधामुळे दोन कुटुंबांमध्ये जुळलेल्या नात्याला सोयरीक किंवा नातेसंबंध म्हणतात.
Question : 20
'कष्ट करणारे' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : सतत शारीरिक वा मानसिक कष्ट करून जगणाऱ्या व्यक्तीला किंवा समूहाला कष्टकरी / श्रमजीवी म्हणतात.
Question : 21
'अनेक गोष्टींत एकाच वेळी लक्ष देणारा' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : एकाच वेळी अनेक बाबींकडे किंवा अनेक गोष्टींवर लक्ष ठेवू शकणाऱ्या बुद्धिमंताला अष्टावधानी म्हणतात.
Question : 22
हत्तीला वश करण्याचे हत्यार कोणते ?
📝 स्पष्टीकरण : माहुताकडून हत्तीला नियंत्रणात ठेवण्यासाठी किंवा वश करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या लोखंडी हत्याराला अंकुश म्हणतात.
Question : 23
स्वतःशीच केलेल्या भाषणाला काय म्हणतात ?
📝 स्पष्टीकरण : कोणत्याही दुसऱ्या व्यक्तीशिवाय स्वतःशीच मोठ्याने किंवा मनात केलेल्या भाषणाला स्वगत (Monologue) म्हणतात.
Question : 24
'वचनबद्धता' म्हणजे काय ?
📝 स्पष्टीकरण : आपण दिलेल्या शब्दाचे किंवा वचनाचे काटेकोरपणे पालन करण्याची नैतिक बांधिलकी ठेवणे म्हणजे वचनबद्धता होय.
Question : 25
'मीठ-भाकरी' म्हणजे -
📝 स्पष्टीकरण : मीठ-भाकरी हा समाहार द्वंद्व समासाचा शब्द असून त्याचा व्यापक अर्थ साधे जेवण असा होतो.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0