मराठी व्याकरण प्रश्न
Question : 1
फार दुर्मिळ, पुष्कळ काळाने येणारी संधी किंवा अपूर्व घटना -
📝 स्पष्टीकरण : अत्यंत दुर्मिळ किंवा अत्यंत दुर्मिळ प्रसंगाला कपिलाषष्ठीचा योग असे म्हणतात.
उंबराचे फूल म्हणजे दुर्मिळ वस्तू होय.
Question : 2
एकाच आईच्या पोटी जन्म झाला आहे असे कोणते ?
📝 स्पष्टीकरण : एकाच आईच्या पोटी जन्म घेतलेल्या भावांना किंवा भावंडांना सहोदर असे म्हणतात.
Question : 3
केंद्रीय कायदेमंडळातील सभाध्यक्षांचे पदनाम कोणते ?
📝 स्पष्टीकरण : भारताच्या केंद्रीय कायदेमंडळातील (संसद) कनिष्ठ सभागृह म्हणजेच लोकसभेच्या अध्यक्षांना लोकसभाध्यक्ष म्हटले जाते.
Question : 4
'वाटाघाटी' म्हणजे काय ?
📝 स्पष्टीकरण : दोन पक्षांमधील किंवा व्यक्तींमधील वाद आणि मतभेद शांततेने सोडवण्यासाठी केलेल्या चर्चेला वाटाघाटी म्हणतात.
Question : 5
'लढण्याची इच्छा असणारा' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : ज्याची युद्ध किंवा लढाई करण्याची तीव्र इच्छा असते त्याला युयुत्सु म्हणतात.
लढण्याची इच्छा म्हणजे युयुत्सा होय.
Question : 6
ज्याने पुष्कळ ऐकले व वाचले आहे असा -
📝 स्पष्टीकरण : अनेक विषयांचे ज्ञान असलेला आणि भरपूर वाचन व श्रवण केलेला व्यक्ती म्हणजे बहुश्रुत होय.
Question : 7
'जुन्या रूढी व चालीरीती यांना अनुसरून वागणारा' कोण ?
📝 स्पष्टीकरण : पद्धती आणि जुन्या परंपरांना चिकटून राहणाऱ्या व बदल न स्वीकारणाऱ्या व्यक्तीस सनातनी किंवा कर्मठ म्हणतात.
Question : 8
शब्दसमूहाबद्दल योग्य शब्द निवडा - विड्याची पाने तोडण्याचे एक वाकडे हत्यार
📝 स्पष्टीकरण : विड्याची पाने किंवा नागवेलीची पाने तोडण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वाकड्या हत्याराला नारकत म्हणतात.
सुपारी फोडण्याच्या हत्याराला अडकित्ता म्हणतात.
Question : 9
'कबुतराप्रमाणे अन्नसंचय करून अल्पकाळात त्याचा उपयोग करण्याची वृत्ती' या आशयासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : कबुतर (कपोत) जसे थोडे थोडे अन्न साठवून लगेच त्याचा वापर करते, तशा वृत्तीला कपोत वृत्ती म्हणतात.
Question : 10
'रोग्याची शुश्रूषा करणारी' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : आजारी व्यक्तीची किंवा रोग्याची वैद्यकीय सेवा/शुश्रूषा करणाऱ्या स्त्रीला परिचारिका म्हणतात.
Question : 11
७५ वर्षे पूर्ण झाल्यावर साजरा करावयाच्या उत्सवासाठी कोणता शब्द वापरतात ?
📝 स्पष्टीकरण : महत्त्वाचे महोत्सव :
25 वर्षे = रौप्य महोत्सव
50 वर्षे = सुवर्ण महोत्सव
60 वर्षे = हीरक महोत्सव
75 वर्षे = अमृत महोत्सव
100 वर्षे = शताब्दी महोत्सव.
25 वर्षे = रौप्य महोत्सव
50 वर्षे = सुवर्ण महोत्सव
60 वर्षे = हीरक महोत्सव
75 वर्षे = अमृत महोत्सव
100 वर्षे = शताब्दी महोत्सव.
Question : 12
'दगडावर केलेले कोरीव काम' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : दगडावर कोरून तयार केलेल्या कलाकृतीला शिल्प म्हणतात, तर दगडावर कोरलेल्या मजकुराला शिलालेख म्हणतात.
Question : 13
नाटकाच्या प्रारंभीचे स्तवन गीत यासाठी पर्यायी शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : नाटकाच्या सुरुवातीला ईशस्तवनासाठी गायल्या जाणाऱ्या गीतास नांदी म्हणतात.
नाटकाच्या शेवटी म्हटल्या जाणाऱ्या प्रार्थना श्लोकाला भरतवाक्य म्हणतात.
Question : 14
'पतिनिधनानंतर स्त्रीने केलेले आत्मदहन' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : पतीच्या निधनानंतर त्याच्याच चितेवर स्त्रीने प्राण देणे या प्रथेस सहगमन किंवा सती जाणे म्हणतात.
Question : 15
'ज्याला सीमा नाही असा' या शब्दसमूहासाठी योग्य शब्द कोणता ?
📝 स्पष्टीकरण : ज्याला कोणतीही सीमा (हद्द) नाही त्याला असीम किंवा निस्सीम म्हणतात.
ज्याला अंत नाही त्याला अनंत म्हणतात.
Question : 16
दुआब म्हणजे -
📝 स्पष्टीकरण : भूगोलामध्ये दोन नद्यांच्या मधील सुपीक प्रदेशाला किंवा जागेला दुआब म्हटले जाते.
Question : 17
मृत्यूवर विजय मिळवणारा -
📝 स्पष्टीकरण : ज्याने मृत्यूवर विजय मिळवला आहे त्याला मृत्युंजय म्हणतात.
ज्याला कोणीही शत्रू नाही त्याला अजातशत्रू म्हणतात.
Question : 18
आधी जन्मलेला - या शब्दसमूहाबद्दल पुढील शब्द वापरतात
📝 स्पष्टीकरण : ज्याचा जन्म आधी झाला आहे त्याला अग्रज (मोठा भाऊ) म्हणतात.
ज्याचा जन्म नंतर झाला आहे त्याला अनुज (लहान भाऊ) म्हणतात.
Question : 19
सरदार व जमिनदार यांचे वर्चस्व असणारे राज्य शासन -
📝 स्पष्टीकरण : सरदार, जहागीरदार व जमीनदार यांचे वर्चस्व असणाऱ्या राज्यव्यवस्थेला सामंतशाही म्हणतात.
Question : 20
ज्यास कधी म्हातारपण येत नाही असा -
📝 स्पष्टीकरण : ज्याला कधीही म्हातारपण (जरा) येत नाही त्याला अजर म्हणतात.
ज्याला कधीही मृत्यू येत नाही त्याला अमर म्हणतात.
Question : 21
उपळी म्हणजे काय ?
📝 स्पष्टीकरण : जमिनीतून आपोआप हळूहळू पाझरून बाहेर येणाऱ्या पाण्याच्या लहान झऱ्याला उपळी असे म्हणतात.
Question : 22
त्याने घरातील भांडणे चव्हाट्यावर आणली. यातील चव्हाटा शब्दाचा योग्य अर्थ काय ?
📝 स्पष्टीकरण : चव्हाटा या शब्दाचा मूळ अर्थ चार रस्ते एकत्र येतात ती जागा (चौक) असा होतो.
'चव्हाट्यावर आणणे' म्हणजे चारचौघात उघड करणे.
Question : 23
दररोज प्रसिद्ध होणारे -
📝 स्पष्टीकरण : दररोज प्रसिद्ध होणाऱ्या नियतकालिकाला/वृत्तपत्राला दैनिक म्हणतात.
Question : 24
अबदारखाना म्हणजे काय ?
📝 स्पष्टीकरण : राजवाड्यांमध्ये किंवा जुन्या काळात पिण्याचे स्वच्छ व थंड पाणी ठेवण्याच्या जागेला अबदारखाना म्हटले जात असे.
Question : 25
दुसऱ्यावर उपकार करणारा -
📝 स्पष्टीकरण : दुसऱ्याच्या भल्यासाठी मदत किंवा उपकार करणाऱ्या व्यक्तीस परोपकारी म्हणतात.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0