मराठी व्याकरण प्रश्न
Question : 1
विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय लागून तयार झालेल्या नामाच्या रूपाला --------- म्हणतात
📝स्पष्टीकरण : नामाला विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय लागल्यावर नामाच्या मूळ रूपात जो बदल होतो, त्या बदललेल्या रूपाला सामान्य रूप म्हणतात. उदाहरणार्थ, 'मुलगा' या नामाला 'ला' प्रत्यय लागल्यावर 'मुलगा' चे 'मुलगा' ऐवजी 'मुलाला' असे रूप होते.
Key Points :
◾ विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय लागल्यावर सामान्य रूप तयार होते.
◾ सामान्य रूप हे नामाच्या मूळ रूपात झालेला बदल दर्शवते.
◾ सामान्य रूपाचा संबंध विभक्ती आणि शब्दयोगी अव्ययांशी असतो.
Key Points :
◾ विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय लागल्यावर सामान्य रूप तयार होते.
◾ सामान्य रूप हे नामाच्या मूळ रूपात झालेला बदल दर्शवते.
◾ सामान्य रूपाचा संबंध विभक्ती आणि शब्दयोगी अव्ययांशी असतो.
Question : 2
'कडा' या शब्दाचे सामान्य रूप ओळखा ?
📝स्पष्टीकरण : 'कडा' या नामाला विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय लागण्यापूर्वी त्याचे सामान्य रूप 'कड्या' असे होते. 'कड्यावर', 'कड्याला' आणि 'कड्यावरून' या रूपांमध्येही 'कड्या' हे सामान्य रूप आधारभूत आहे.
Key Points :
◾ 'कडा' या शब्दाचे सामान्य रूप 'कड्या' आहे.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय लागू शकते.
◾ 'कड्यावर' हे सामान्य रूप नसून सामान्य रूपाला शब्दयोगी अव्यय लागलेले रूप आहे.
Key Points :
◾ 'कडा' या शब्दाचे सामान्य रूप 'कड्या' आहे.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय लागू शकते.
◾ 'कड्यावर' हे सामान्य रूप नसून सामान्य रूपाला शब्दयोगी अव्यय लागलेले रूप आहे.
Question : 3
नामाला किंवा सर्वनामाला विभक्तीचे प्रत्यय जोडताना त्याच्या मूळ रूपात जो बदल करावा लागतो, त्याला काय म्हणतात ?
📝स्पष्टीकरण : नाम किंवा सर्वनामाला विभक्ती प्रत्यय जोडताना मूळ शब्दाच्या रूपात जो बदल होतो, त्याला सामान्य रूप म्हणतात. हा बदल विभक्तीचा प्रत्यय योग्य प्रकारे जोडण्यासाठी आवश्यक असतो.
Key Points :
◾ मूळ शब्दात होणारा बदल म्हणजे सामान्य रूप.
◾ सामान्य रूप नाम आणि सर्वनाम या दोन्हींमध्ये आढळू शकते.
◾ विभक्ती प्रत्यय जोडताना सामान्य रूपाचा उपयोग होतो.
Key Points :
◾ मूळ शब्दात होणारा बदल म्हणजे सामान्य रूप.
◾ सामान्य रूप नाम आणि सर्वनाम या दोन्हींमध्ये आढळू शकते.
◾ विभक्ती प्रत्यय जोडताना सामान्य रूपाचा उपयोग होतो.
Question : 4
'अ' कारान्त पुल्लिंग नामाची सामान्य रूपे ------------- होतात
📝स्पष्टीकरण : 'अ' कारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप करताना अंतिम 'अ' चा बदल होऊन ते सामान्यतः 'आ' कारान्त होते. उदाहरणार्थ, 'खांब' या शब्दाचे सामान्य रूप 'खांबा' असे होते.
Key Points :
◾ अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होते.
◾ सामान्य रूप करताना अंतिम स्वरात बदल होऊ शकतो.
◾ उदाहरण: खांब → खांबा.
Key Points :
◾ अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होते.
◾ सामान्य रूप करताना अंतिम स्वरात बदल होऊ शकतो.
◾ उदाहरण: खांब → खांबा.
Question : 5
'आ' कारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप ------------- होतात
📝स्पष्टीकरण : 'आ' कारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप करताना त्याचे रूप 'या' कारान्त होते. उदाहरणार्थ, 'घोडा' या शब्दाचे सामान्य रूप 'घोड्या' असे होते.
Key Points :
◾ आकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
◾ 'घोडा' → 'घोड्या' हे उदाहरण लक्षात ठेवा.
◾ सामान्य रूपाचा उपयोग विभक्ती प्रत्यय जोडताना होतो.
Key Points :
◾ आकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
◾ 'घोडा' → 'घोड्या' हे उदाहरण लक्षात ठेवा.
◾ सामान्य रूपाचा उपयोग विभक्ती प्रत्यय जोडताना होतो.
Question : 6
'ई' कारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूपे ------------- होतात
📝स्पष्टीकरण : ईकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप करताना त्याचे रूप 'या' कारान्त होते. त्यामुळे या प्रकारातील नामांचे सामान्य रूप ओळखताना अंतिम रूपातील 'या' हा बदल महत्त्वाचा आहे.
Key Points :
◾ ईकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
◾ सामान्य रूप करताना शब्दाच्या अंतिम स्वरात बदल होतो.
◾ विभक्ती प्रत्ययापूर्वी सामान्य रूपाचा विचार केला जातो.
Key Points :
◾ ईकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
◾ सामान्य रूप करताना शब्दाच्या अंतिम स्वरात बदल होतो.
◾ विभक्ती प्रत्ययापूर्वी सामान्य रूपाचा विचार केला जातो.
Question : 7
'ऊ' कारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप ------------- होते
📝स्पष्टीकरण : ऊकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप करताना त्याचे रूप 'वा' कारान्त होते. उदाहरणार्थ, 'बंधु' या शब्दाचे सामान्य रूप 'बंधवा' असे होते.
Key Points :
◾ ऊकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप वाकारान्त होते.
◾ 'बंधु' → 'बंधवा' हे उदाहरण लक्षात ठेवा.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय लागू शकतो.
Key Points :
◾ ऊकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप वाकारान्त होते.
◾ 'बंधु' → 'बंधवा' हे उदाहरण लक्षात ठेवा.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय लागू शकतो.
Question : 8
'अ' कारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे सामान्य रूप एकवचनात 'ए' कारान्त व अनेकवचनात ------------- होते
📝स्पष्टीकरण : अकारान्त स्त्रीलिंगी नामांच्या सामान्य रूपात एकवचन आणि अनेकवचनानुसार फरक दिसतो. प्रश्नातील नियमानुसार एकवचनात 'ए' कारान्त आणि अनेकवचनात 'वा' कारान्त रूप होते.
Key Points :
◾ अकारान्त स्त्रीलिंगी नामाच्या सामान्य रूपात वचनानुसार बदल होतो.
◾ एकवचनात एकारान्त रूप आढळते.
◾ प्रश्नातील नियमानुसार अनेकवचनात वाकारान्त रूप होते.
Key Points :
◾ अकारान्त स्त्रीलिंगी नामाच्या सामान्य रूपात वचनानुसार बदल होतो.
◾ एकवचनात एकारान्त रूप आढळते.
◾ प्रश्नातील नियमानुसार अनेकवचनात वाकारान्त रूप होते.
Question : 9
'सुंदर स्त्रीचे रूप तेजस्वी मोत्यांमुळे अधिकच खुलते.' या वाक्यातील कोणत्या शब्दाचे सामान्य रूप झाले आहे ?
📝स्पष्टीकरण : 'मोत्यांमुळे' या शब्दात 'मोती' या नामाला 'मुळे' हे शब्दयोगी अव्यय लागले आहे. त्यापूर्वी 'मोती' या नामाचे 'मोत्यां' असे सामान्य रूप झाले आहे. त्यामुळे योग्य शब्द 'मोत्यांमुळे' आहे.
Key Points :
◾ 'मोती' या शब्दाचे सामान्य रूप 'मोत्यां' असे झाले आहे.
◾ 'मुळे' हे शब्दयोगी अव्यय आहे.
◾ शब्दयोगी अव्यय लागल्यावर सामान्य रूप होऊ शकते.
Key Points :
◾ 'मोती' या शब्दाचे सामान्य रूप 'मोत्यां' असे झाले आहे.
◾ 'मुळे' हे शब्दयोगी अव्यय आहे.
◾ शब्दयोगी अव्यय लागल्यावर सामान्य रूप होऊ शकते.
Question : 10
ऊ-कारांत नपुंसक लिंगी नामाचे सामान्य रूप आ-कारांत होते - या नियमाला खालीलपैकी कोणता पर्याय अचूक आहे ?
📝स्पष्टीकरण : ऊकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होण्याचे उदाहरण 'कोकरू-कोकराने' या जोडीत दिसते. 'कोकरू' या शब्दाचे सामान्य रूप 'कोकरा' असे होऊन त्याला 'ने' विभक्ती प्रत्यय लागतो.
Key Points :
◾ ऊकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होऊ शकते.
◾ 'कोकरू' → 'कोकरा' हा बदल लक्षात ठेवा.
◾ सामान्य रूपाला विभक्ती प्रत्यय जोडला जातो.
Key Points :
◾ ऊकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होऊ शकते.
◾ 'कोकरू' → 'कोकरा' हा बदल लक्षात ठेवा.
◾ सामान्य रूपाला विभक्ती प्रत्यय जोडला जातो.
Question : 11
सामान्य रूप असलेली शब्दजोडी ओळखा ?
📝स्पष्टीकरण : 'नदी' या नामाला 'ला' हा विभक्ती प्रत्यय लागल्यावर 'नदीला' असे रूप होते. या प्रक्रियेत नामाचे सामान्य रूप 'नदी' असेच राहते. त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांमध्ये 'नदी-नदीला' ही सामान्य रूपाशी संबंधित योग्य जोडी आहे.
Key Points :
◾ सामान्य रूप विभक्ती प्रत्ययाच्या आधी येते.
◾ काही नामांचे सामान्य रूप मूळ रूपासारखेच राहू शकते.
◾ 'नदीला' या शब्दात 'ला' विभक्ती प्रत्यय आहे.
Key Points :
◾ सामान्य रूप विभक्ती प्रत्ययाच्या आधी येते.
◾ काही नामांचे सामान्य रूप मूळ रूपासारखेच राहू शकते.
◾ 'नदीला' या शब्दात 'ला' विभक्ती प्रत्यय आहे.
Question : 12
खालीलपैकी अचूक पर्याय निवडा.
अ ) अकारान्त, ईकारान्त व उकारान्त विशेषांचे सामान्य रूप होत नाही
ब ) ई-कारान्त नपुंसकलिंगी नामचे सामान्य रूप आकारान्त होते
क ) अकारान्त पुल्लिंगी नामांचे सामान्य रूप ई-कारान्त होते
अ ) अकारान्त, ईकारान्त व उकारान्त विशेषांचे सामान्य रूप होत नाही
ब ) ई-कारान्त नपुंसकलिंगी नामचे सामान्य रूप आकारान्त होते
क ) अकारान्त पुल्लिंगी नामांचे सामान्य रूप ई-कारान्त होते
📝स्पष्टीकरण : प्रश्नातील दिलेल्या नियमांनुसार अ हे विधान योग्य मानले आहे. विशेषणांच्या संदर्भात दिलेले विधान असल्याने नामाच्या सामान्य रूपाच्या नियमांपासून त्याचा वेगळा विचार करणे आवश्यक आहे. ब आणि क ही विधाने प्रश्नाच्या अपेक्षित उत्तरानुसार योग्य नाहीत.
Key Points :
◾ सामान्य रूपाचे नियम शब्दाच्या लिंग आणि अंतिम स्वरावर आधारित असतात.
◾ अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप ईकारान्त होत नाही.
◾ सामान्य रूपाचा नियम शब्दाच्या प्रकारानुसार बदलतो.
Key Points :
◾ सामान्य रूपाचे नियम शब्दाच्या लिंग आणि अंतिम स्वरावर आधारित असतात.
◾ अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप ईकारान्त होत नाही.
◾ सामान्य रूपाचा नियम शब्दाच्या प्रकारानुसार बदलतो.
Question : 13
पुढील विधाने वाचा –
अ ) ई-कारान्त पुल्लिंगी नामांचे सामान्य रूप या-कारान्त होते
ब ) ऊ-कारान्त पुल्लिंगी नामांचे सामान्य रूप वा-कारान्त होते
क ) ओ-कारान्त पुल्लिंगी नामांचे सामान्य रूप ओ-कारान्त राहते
अ ) ई-कारान्त पुल्लिंगी नामांचे सामान्य रूप या-कारान्त होते
ब ) ऊ-कारान्त पुल्लिंगी नामांचे सामान्य रूप वा-कारान्त होते
क ) ओ-कारान्त पुल्लिंगी नामांचे सामान्य रूप ओ-कारान्त राहते
📝स्पष्टीकरण : ईकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त, ऊकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप वाकारान्त होते. तसेच ओकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप ओकारान्तच राहते. त्यामुळे तिन्ही विधाने योग्य आहेत.
Key Points :
◾ ईकारान्त पुल्लिंगी → याकारान्त सामान्य रूप.
◾ ऊकारान्त पुल्लिंगी → वाकारान्त सामान्य रूप.
◾ ओकारान्त पुल्लिंगी → ओकारान्त सामान्य रूप.
Key Points :
◾ ईकारान्त पुल्लिंगी → याकारान्त सामान्य रूप.
◾ ऊकारान्त पुल्लिंगी → वाकारान्त सामान्य रूप.
◾ ओकारान्त पुल्लिंगी → ओकारान्त सामान्य रूप.
Question : 14
मूळ शब्दातील अन्त्य स्वर ऱ्हस्व असला तर सामान्य रूपाच्या वेळी तो ----------- होतो
📝स्पष्टीकरण : सामान्य रूप तयार करताना मूळ शब्दाच्या अंतिम स्वरात बदल होऊ शकतो. दिलेल्या नियमानुसार मूळ शब्दातील अन्त्य स्वर ऱ्हस्व असल्यास सामान्य रूपाच्या वेळी तो दीर्घ होतो.
Key Points :
◾ सामान्य रूपात अंतिम स्वराचा बदल महत्त्वाचा असतो.
◾ ऱ्हस्व स्वराचे दीर्घ स्वरात रूपांतर होऊ शकते.
◾ सामान्य रूपाचे नियम अंतिम स्वरावर आधारित असतात.
Key Points :
◾ सामान्य रूपात अंतिम स्वराचा बदल महत्त्वाचा असतो.
◾ ऱ्हस्व स्वराचे दीर्घ स्वरात रूपांतर होऊ शकते.
◾ सामान्य रूपाचे नियम अंतिम स्वरावर आधारित असतात.
Question : 15
अनुरूप, अनुसार यासारखे शब्द जोडताना मागील शब्दाचे सामान्यरूप होऊन मग ------------- संधी होते
📝स्पष्टीकरण : 'अनुरूप', 'अनुसार' यांसारख्या शब्दांची रचना समजून घेताना मागील शब्दाचे सामान्य रूप झाल्यानंतर पूर्वरूप संधी होते. त्यामुळे योग्य पर्याय पूर्वरूप आहे.
Key Points :
◾ सामान्य रूप आणि संधी यांचा परस्पर संबंध काही शब्दरचनांमध्ये दिसतो.
◾ अनुरूप आणि अनुसार हे परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे उदाहरण आहेत.
◾ या उदाहरणात पूर्वरूप संधी विचारात घेतली जाते.
Key Points :
◾ सामान्य रूप आणि संधी यांचा परस्पर संबंध काही शब्दरचनांमध्ये दिसतो.
◾ अनुरूप आणि अनुसार हे परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे उदाहरण आहेत.
◾ या उदाहरणात पूर्वरूप संधी विचारात घेतली जाते.
Question : 16
पुढीलपैकी कोणत्या शब्दाचे वा-कारान्त सामान्य रूप होते ?
📝स्पष्टीकरण : 'सासू' हा ऊकारान्त शब्द असून त्याचे सामान्य रूप 'सासवा' असे होते. त्यामुळे त्याचे सामान्य रूप वाकारान्त आहे. दिलेल्या पर्यायांनुसार योग्य उत्तर 'सासू' आहे.
Key Points :
◾ ऊकारान्त शब्दांचे वाकारान्त सामान्य रूप होऊ शकते.
◾ 'सासू' → 'सासवा' हे उदाहरण लक्षात ठेवा.
◾ 'कावळा' या आकारान्त शब्दाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
Key Points :
◾ ऊकारान्त शब्दांचे वाकारान्त सामान्य रूप होऊ शकते.
◾ 'सासू' → 'सासवा' हे उदाहरण लक्षात ठेवा.
◾ 'कावळा' या आकारान्त शब्दाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
Question : 17
खालील वाक्य वाचा व योग्य पर्याय निवडा –
अ) एकाक्षरी शब्दाचे सामान्य रूप होत नाही
ब) परकीय भाषेतील शब्दांचे सामान्य रूप केव्हा-केव्हा होत नाही
क) ग्राम किंवा देशवाचक विशेषनामाचे केव्हा-केव्हा सामान्य रूप होत नाही ?
अ) एकाक्षरी शब्दाचे सामान्य रूप होत नाही
ब) परकीय भाषेतील शब्दांचे सामान्य रूप केव्हा-केव्हा होत नाही
क) ग्राम किंवा देशवाचक विशेषनामाचे केव्हा-केव्हा सामान्य रूप होत नाही ?
📝स्पष्टीकरण : सामान्य रूप तयार होण्याला काही अपवाद आढळतात. एकाक्षरी शब्द, काही परकीय भाषेतील शब्द तसेच ग्राम किंवा देशवाचक विशेषनामे यांचे काही प्रसंगी सामान्य रूप होत नाही. त्यामुळे तिन्ही विधाने योग्य आहेत.
Key Points :
◾ काही एकाक्षरी शब्द सामान्य रूप स्वीकारत नाहीत.
◾ काही परकीय शब्दांचे सामान्य रूप होत नाही.
◾ काही ग्राम किंवा देशवाचक विशेषनामे सामान्य रूपापासून अपवाद असतात.
Key Points :
◾ काही एकाक्षरी शब्द सामान्य रूप स्वीकारत नाहीत.
◾ काही परकीय शब्दांचे सामान्य रूप होत नाही.
◾ काही ग्राम किंवा देशवाचक विशेषनामे सामान्य रूपापासून अपवाद असतात.
Question : 18
ओ-कारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप कोणते होते ?
📝स्पष्टीकरण : ओकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप करताना त्याचे ओकारान्त रूपच कायम राहते. त्यामुळे या प्रकारच्या नामात अंतिम स्वराचा बदल होत नाही.
Key Points :
◾ ओकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप ओकारान्त राहते.
◾ सामान्य रूप करताना प्रत्येक शब्दाचा अंतिम स्वर बदलतोच असे नाही.
◾ ओकारान्त हा या नियमातील महत्त्वाचा प्रकार आहे.
Key Points :
◾ ओकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप ओकारान्त राहते.
◾ सामान्य रूप करताना प्रत्येक शब्दाचा अंतिम स्वर बदलतोच असे नाही.
◾ ओकारान्त हा या नियमातील महत्त्वाचा प्रकार आहे.
Question : 19
पुढील विधाने वाचा –
1 ) ए-कारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप या-कारान्त होते
2 ) आ-कारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे सामान्य रूप ए-कारान्त होत नाही
1 ) ए-कारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप या-कारान्त होते
2 ) आ-कारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे सामान्य रूप ए-कारान्त होत नाही
📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या नियमांनुसार एकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त होते. दुसरे विधान चुकीचे आहे, कारण आकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे सामान्य रूप एकवचनात एकारान्त होऊ शकते. त्यामुळे फक्त पहिले विधान बरोबर आहे.
Key Points :
◾ एकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
◾ आकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे सामान्य रूप एकवचनात एकारान्त होऊ शकते.
◾ सामान्य रूपात लिंग आणि वचनानुसार बदल लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
Key Points :
◾ एकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
◾ आकारान्त स्त्रीलिंगी नामाचे सामान्य रूप एकवचनात एकारान्त होऊ शकते.
◾ सामान्य रूपात लिंग आणि वचनानुसार बदल लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
Question : 20
'सगळीकडे वेड्यांचा बाजार' या वाक्यात सामान्य रूप झालेल्या शब्दांची संख्या किती आहे ?
📝स्पष्टीकरण : 'वेड्यांचा' या शब्दात 'वेडा' या नामाचे 'वेड्या' असे सामान्य रूप झाले आहे आणि त्याला 'चा' विभक्ती प्रत्यय लागला आहे. 'सगळीकडे' हे क्रियाविशेषणात्मक रूप असून 'बाजार' हे नाम आहे. त्यामुळे सामान्य रूप झालेल्या शब्दांची संख्या एक आहे.
Key Points :
◾ 'वेडा' → 'वेड्या' हे सामान्य रूप आहे.
◾ 'वेड्यांचा' मध्ये विभक्ती प्रत्यय जोडलेला आहे.
◾ या वाक्यात सामान्य रूप झालेला शब्द एक आहे.
Key Points :
◾ 'वेडा' → 'वेड्या' हे सामान्य रूप आहे.
◾ 'वेड्यांचा' मध्ये विभक्ती प्रत्यय जोडलेला आहे.
◾ या वाक्यात सामान्य रूप झालेला शब्द एक आहे.
Question : 21
जसे विभक्ती प्रत्यय जोडताना नामाचे सामान्य रूप होते, त्याचप्रमाणे शब्दयोगी अव्यय जोडताना सुद्धा त्या शब्दाचे सामान्य रूप होते ?
📝स्पष्टीकरण : नामाला विभक्ती प्रत्यय जोडताना सामान्य रूप होते. त्याचप्रमाणे शब्दयोगी अव्यय जोडतानाही नामाचे सामान्य रूप होऊ शकते. त्यामुळे प्रश्नातील पूर्ण विधान बरोबर आहे. उदाहरणार्थ, 'घराच्या मागे' या रचनेत 'घर' या नामाचे 'घरा' असे सामान्य रूप होते.
Key Points :
◾ विभक्ती प्रत्ययामुळे सामान्य रूप होऊ शकते.
◾ शब्दयोगी अव्ययामुळेही सामान्य रूप होऊ शकते.
◾ सामान्य रूप हा नामाच्या रूपातील महत्त्वाचा बदल आहे.
Key Points :
◾ विभक्ती प्रत्ययामुळे सामान्य रूप होऊ शकते.
◾ शब्दयोगी अव्ययामुळेही सामान्य रूप होऊ शकते.
◾ सामान्य रूप हा नामाच्या रूपातील महत्त्वाचा बदल आहे.
Question : 22
'अ-कारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप आ-कारान्त होते.' या नियमात बसणारा शब्द निवडा ?
📝स्पष्टीकरण : 'खांब' हा अकारान्त पुल्लिंगी नामाचा प्रकार आहे. त्याचे सामान्य रूप 'खांबा' असे होते. त्यामुळे 'अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होते' या नियमात 'खांब' हा शब्द बसतो.
Key Points :
◾ 'खांब' हा अकारान्त पुल्लिंगी शब्द आहे.
◾ 'खांब' → 'खांबा' असे सामान्य रूप होते.
◾ अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होण्याचा नियम लक्षात ठेवा.
Key Points :
◾ 'खांब' हा अकारान्त पुल्लिंगी शब्द आहे.
◾ 'खांब' → 'खांबा' असे सामान्य रूप होते.
◾ अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होण्याचा नियम लक्षात ठेवा.
Question : 23
खालीलपैकी कोणत्या शब्दाचे सामान्य रूप होताना दंततालव्याचा तालव्य होईल ?
📝स्पष्टीकरण : 'चोच' या शब्दाचे सामान्य रूप करताना उच्चारातील दंततालव्याचा तालव्य होण्याचा बदल आढळतो. त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांमध्ये 'चोच' योग्य आहे. हा प्रश्न सामान्य रूपासोबत होणाऱ्या ध्वनीबदलावर आधारित आहे.
Key Points :
◾ सामान्य रूप करताना काही शब्दांत ध्वनीबदल होऊ शकतो.
◾ दंततालव्याचा तालव्य होणे हा अशा ध्वनीबदलाचा प्रकार आहे.
◾ 'चोच' हा या प्रश्नातील योग्य उदाहरण आहे.
Key Points :
◾ सामान्य रूप करताना काही शब्दांत ध्वनीबदल होऊ शकतो.
◾ दंततालव्याचा तालव्य होणे हा अशा ध्वनीबदलाचा प्रकार आहे.
◾ 'चोच' हा या प्रश्नातील योग्य उदाहरण आहे.
Question : 24
'जुईच्या वेलीला सुंदर फूल आले आहे.' या वाक्यातील सामान्य रूप ओळखा ?
📝स्पष्टीकरण : 'वेल' या नामाला 'ला' विभक्ती प्रत्यय लागल्यावर 'वेली' असे सामान्य रूप तयार होते आणि त्याला 'ला' प्रत्यय लागून 'वेलीला' हे रूप तयार होते. त्यामुळे योग्य उत्तर 'वेलीला' आहे.
Key Points :
◾ 'वेल' या शब्दाचे सामान्य रूप 'वेली' होते.
◾ 'वेलीला' मध्ये 'ला' हा विभक्ती प्रत्यय आहे.
◾ सामान्य रूप आणि विभक्ती प्रत्यय यांचा संबंध लक्षात ठेवा.
Key Points :
◾ 'वेल' या शब्दाचे सामान्य रूप 'वेली' होते.
◾ 'वेलीला' मध्ये 'ला' हा विभक्ती प्रत्यय आहे.
◾ सामान्य रूप आणि विभक्ती प्रत्यय यांचा संबंध लक्षात ठेवा.
Question : 25
'सशाला चार पाय असतात.' या वाक्यातील अधोरेखित शब्दातील नामाचे सामान्य रूप ओळखा ?
📝स्पष्टीकरण : 'ससा' या आकारान्त पुल्लिंगी नामाला 'ला' विभक्ती प्रत्यय जोडताना त्याचे सामान्य रूप 'सशा' असे होते. त्यानंतर 'ला' प्रत्यय लागून 'सशाला' हे पूर्ण रूप तयार होते.
Key Points :
◾ 'ससा' → 'सशा' हे सामान्य रूप आहे.
◾ 'सशा' + 'ला' = 'सशाला'.
◾ आकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
Key Points :
◾ 'ससा' → 'सशा' हे सामान्य रूप आहे.
◾ 'सशा' + 'ला' = 'सशाला'.
◾ आकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप याकारान्त होते.
Question : 26
खालीलपैकी सामान्य रूप न होणारा शब्द ओळखा ?
📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या पर्यायांमध्ये 'फोटो' हा परकीय भाषेतून आलेला शब्द असून त्याचे सामान्य रूप सामान्यतः होत नाही. त्यामुळे तो या प्रश्नातील योग्य पर्याय आहे.
Key Points :
◾ काही परकीय भाषेतील शब्द सामान्य रूप स्वीकारत नाहीत.
◾ 'फोटो' हा अशा शब्दांचे उदाहरण आहे.
◾ सामान्य रूपाच्या नियमांना काही अपवाद आहेत.
Key Points :
◾ काही परकीय भाषेतील शब्द सामान्य रूप स्वीकारत नाहीत.
◾ 'फोटो' हा अशा शब्दांचे उदाहरण आहे.
◾ सामान्य रूपाच्या नियमांना काही अपवाद आहेत.
Question : 27
'कुंकू' या शब्दाचे सामान्य रूप खाली दिलेल्या पैकी कोणते ते सांगा ?
📝स्पष्टीकरण : 'कुंकू' हा ऊकारान्त नपुंसकलिंगी शब्द आहे. त्याचे सामान्य रूप 'कुंकवा' असे होते. त्यामुळे योग्य पर्याय 'कुंकवा' आहे.
Key Points :
◾ 'कुंकू' → 'कुंकवा' हे सामान्य रूप आहे.
◾ ऊकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होऊ शकते.
◾ सामान्य रूप ओळखताना अंतिम स्वरातील बदल लक्षात घ्या.
Key Points :
◾ 'कुंकू' → 'कुंकवा' हे सामान्य रूप आहे.
◾ ऊकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होऊ शकते.
◾ सामान्य रूप ओळखताना अंतिम स्वरातील बदल लक्षात घ्या.
Question : 28
'झाड' या शब्दाचे सामान्य रूप खाली दिलेल्यापैकी कोणते ते सांगा ?
📝स्पष्टीकरण : 'झाड' या अकारान्त नपुंसकलिंगी नामाला विभक्ती प्रत्यय जोडताना त्याचे सामान्य रूप 'झाडा' असे होते. त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांमध्ये 'झाडा' हे योग्य सामान्य रूप आहे.
Key Points :
◾ 'झाड' या शब्दाचे सामान्य रूप 'झाडा' आहे.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय जोडला जाऊ शकतो.
◾ 'झाडा' हे आकारान्त सामान्य रूप आहे.
Key Points :
◾ 'झाड' या शब्दाचे सामान्य रूप 'झाडा' आहे.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय जोडला जाऊ शकतो.
◾ 'झाडा' हे आकारान्त सामान्य रूप आहे.
Question : 29
कंसातील शब्दांचे सामान्य रूप निवडा. माझ्या (अंगण) एक वडाचे झाड आहे ?
📝स्पष्टीकरण : 'अंगण' या शब्दाला विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय जोडताना त्याचे सामान्य रूप 'अंगणा' असे होते. त्यामुळे कंसातील शब्दाचे योग्य सामान्य रूप 'अंगणा' आहे.
Key Points :
◾ 'अंगण' → 'अंगणा' हे सामान्य रूप आहे.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय जोडला जातो.
◾ नपुंसकलिंगी अकारान्त शब्दांच्या सामान्य रूपाचा हा महत्त्वाचा नमुना आहे.
Key Points :
◾ 'अंगण' → 'अंगणा' हे सामान्य रूप आहे.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय जोडला जातो.
◾ नपुंसकलिंगी अकारान्त शब्दांच्या सामान्य रूपाचा हा महत्त्वाचा नमुना आहे.
Question : 30
'खेळ' या नामाचे सामान्य रूप काय होईल ?
📝स्पष्टीकरण : 'खेळ' हे अकारान्त पुल्लिंगी नाम असून त्याचे सामान्य रूप 'खेळा' असे होते. विभक्ती प्रत्यय जोडताना 'खेळा' या सामान्य रूपाचा उपयोग केला जातो.
Key Points :
◾ 'खेळ' → 'खेळा' हे सामान्य रूप आहे.
◾ अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होते.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय जोडता येतो.
Key Points :
◾ 'खेळ' → 'खेळा' हे सामान्य रूप आहे.
◾ अकारान्त पुल्लिंगी नामाचे सामान्य रूप आकारान्त होते.
◾ सामान्य रूपानंतर विभक्ती प्रत्यय जोडता येतो.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0