सराव प्रश्नसंच
Question : 1
जे शब्द आपल्या मनातील वृत्ती किंवा भावना व्यक्त करतात त्यांना -------------- अव्यय असे म्हणतात
📝 स्पष्टीकरण : आपल्या मनातील वृत्ती, भावना किंवा उद्गार उत्कटपणे व्यक्त करणाऱ्या अविकारी शब्दांना केवलप्रयोगी अव्यय असे म्हणतात.
उदाहरणार्थ : अहाहा!, शाब्बास!, शी! इत्यादी.
उदाहरणार्थ : अहाहा!, शाब्बास!, शी! इत्यादी.
Question : 2
केवलप्रयोगी अव्यये ही --------------
📝 स्पष्टीकरण : केवलप्रयोगी अव्यये ही माणसाच्या मनातील उत्कट भावना (आनंद, दुःख, आश्चर्य, तिरस्कार इत्यादी) व्यक्त करण्याचे काम करतात.
ही अव्यये अविकारी असतात आणि वाक्याच्या सुरुवातीला येतात.
Question : 3
केवलप्रयोगी अव्ययाविषयी विचार करा —
1 ) केवलप्रयोगी अव्ययांचे वर्गीकरण त्यांच्या स्वरूपावरून ठरवतात.
2 ) केवलप्रयोगी अव्ययांचे वर्गीकरण ती अव्यये कोणती भावना व्यक्त करतात त्यावरून ठरवितात.
1 ) केवलप्रयोगी अव्ययांचे वर्गीकरण त्यांच्या स्वरूपावरून ठरवतात.
2 ) केवलप्रयोगी अव्ययांचे वर्गीकरण ती अव्यये कोणती भावना व्यक्त करतात त्यावरून ठरवितात.
📝 स्पष्टीकरण : केवलप्रयोगी अव्ययांचे वर्गीकरण त्यांच्या स्वरूपावरून नसून, ती अव्यये वाक्यात कोणती भावना व्यक्त करतात त्यावरून ठरवले जाते.
म्हणून विधान 1 चूक असून फक्त विधान 2 बरोबर आहे.
Question : 4
खालील विधानांचा विचार करा व योग्य विधान/ने असलेला पर्याय निवडा —
1 ) केवलप्रयोगी अव्यय अविकारी असतात.
2 ) केवलप्रयोगी अव्यय भावनाप्रधान असतात.
3 ) केवलप्रयोगी अव्ययांचे एकूण नऊ प्रकार पडतात.
4 ) केवलप्रयोगी अव्यय वाक्याचा भाग नसतात.
1 ) केवलप्रयोगी अव्यय अविकारी असतात.
2 ) केवलप्रयोगी अव्यय भावनाप्रधान असतात.
3 ) केवलप्रयोगी अव्ययांचे एकूण नऊ प्रकार पडतात.
4 ) केवलप्रयोगी अव्यय वाक्याचा भाग नसतात.
📝 स्पष्टीकरण : दिलेली सर्व विधाने योग्य आहेत :
1. केवलप्रयोगी अव्यये अविकारी असतात.
2. ती मनातील उत्कट भावनाप्रधान शब्द असतात.
3. भावनांनुसार त्यांचे एकूण नऊ प्रकार पडतात.
4. ती स्वतंत्रपणे येतात, त्यामुळे ती वाक्याचा व्याकरणदृष्ट्या मुख्य भाग नसतात.
1. केवलप्रयोगी अव्यये अविकारी असतात.
2. ती मनातील उत्कट भावनाप्रधान शब्द असतात.
3. भावनांनुसार त्यांचे एकूण नऊ प्रकार पडतात.
4. ती स्वतंत्रपणे येतात, त्यामुळे ती वाक्याचा व्याकरणदृष्ट्या मुख्य भाग नसतात.
Question : 5
पर्यायी उत्तरांतील व्यर्थ उद्गारवाची वाक्य कोणते ?
📝 स्पष्टीकरण : ज्या उद्गारवाची शब्दांचा वापर केल्याने कोणत्याही प्रकारची भावना व्यक्त होत नाही, केवळ बोलण्याच्या ओघात ते शब्द येतात, त्यांना व्यर्थ उद्गारवाची अव्यय म्हणतात.
'माझं मन बेटे गप्प बसेना' या वाक्यात 'बेटे' हा शब्द व्यर्थ उद्गारवाची आहे.
'माझं मन बेटे गप्प बसेना' या वाक्यात 'बेटे' हा शब्द व्यर्थ उद्गारवाची आहे.
Question : 6
‘तो म्हणे वेडा झाला’ या विधानातील अव्ययाचा प्रकार ओळखा ?
📝 स्पष्टीकरण : या वाक्यात 'म्हणे' या शब्दाचा वापर विशिष्ट भावना दर्शवण्यासाठी झाला नसून तो सहज बोलण्याच्या ओघात आला आहे.
त्यामुळे 'म्हणे' हे व्यर्थ उद्गारवाची अव्यय आहे.
Question : 7
खालीलपैकी प्रशंसादर्शक केवलप्रयोगी अव्यय कोणती आहेत ?
📝 स्पष्टीकरण : एखाद्याच्या कामाचे कौतुक किंवा प्रशंसा करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांना प्रशंसादर्शक केवलप्रयोगी अव्यय म्हणतात.
उदाहरणार्थ : शाब्बास, वाहवा, छान, भले, फक्कड इत्यादी.
Question : 8
पुढील केवलप्रयोगी अव्ययाची चुकीची जोडी ओळखा ?
📝 स्पष्टीकरण : 'बापरे' हे प्रशंसादर्शक नसून आश्चर्यदर्शक / भयदर्शक केवलप्रयोगी अव्यय आहे.
म्हणून पर्याय 4 मधील जोडी चुकीची आहे.
Question : 9
आपला, बापडा, बेटे, वेडे, म्हणे - ही कोणत्या प्रकारची अव्यय आहेत ?
📝 स्पष्टीकरण : आपला, बापडा, बेटे, वेडे, म्हणे, का हे शब्द वाक्यात कोणताही विशिष्ठ अर्थ किंवा भावना न दाखवता केवळ निरर्थकपणे किंवा निरर्थक उद्गारासारखे येतात.
म्हणून त्यांना व्यर्थ उद्गारवाची अव्यय म्हणतात.
Question : 10
केवलप्रयोगी अव्ययाच्या पुढे कोणते चिन्ह वापरले जाते ?
📝 स्पष्टीकरण : केवलप्रयोगी अव्यये भावना व्यक्त करत असल्यामुळे त्यांच्या पुढे नेहमी उद्गारवाचक चिन्ह (!) वापरले जाते.
उदाहरणार्थ : बापरे!, शाब्बास!.
Question : 11
खालीलपैकी कोणते अव्यय संबोधन दर्शवते ?
📝 स्पष्टीकरण : एखाद्याला हाक मारण्यासाठी किंवा लक्ष वेधून घेण्यासाठी संबोधनदर्शक केवलप्रयोगी अव्यय वापरले जाते.
उदा. अहो, अरे, अगे, गा इत्यादी.
Question : 12
अहाहा, आ-हा, वा-वा, ओ-हो - ही कोणत्या प्रकारची केवलप्रयोगी अव्यय आहेत ?
📝 स्पष्टीकरण : आनंद व्यक्त करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांना हर्षदर्शक केवलप्रयोगी अव्यय म्हणतात.
उदाहरणार्थ : अहाहा, आ-हा, वा-वा, ओ-हो.
Question : 13
केवलप्रयोगी अव्यये वाक्यातील इतर शब्दांशी ----------------
📝 स्पष्टीकरण : केवलप्रयोगी अव्यये ही केवळ भावना व्यक्त करतात. व्याकरणदृष्ट्या त्यांचा वाक्यातील इतर शब्दांशी कोणताही संबंध नसतो.
ती काढली तरी वाक्याच्या अर्थावर काहीही परिणाम होत नाही.
Question : 14
हायहाय, आई गं, अगाई, अरेरे - ही कोणत्या प्रकारची केवलप्रयोगी अव्यय आहेत ?
📝 स्पष्टीकरण : दुःख, वेदना किंवा शोक व्यक्त करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांना शोकदर्शक किंवा दुःखदर्शक केवलप्रयोगी अव्यय म्हणतात.
उदा. अरेरे, हायहाय, आई गं, अगाई.
Question : 15
केवलप्रयोगी अव्यये वाक्यात कोठे येतात ?
📝 स्पष्टीकरण : मनातील भावना तात्काळ व्यक्त होत असल्याने केवलप्रयोगी अव्यये सहसा वाक्याच्या सुरुवातीलाच येतात.
उदा. शाब्बास! तू स्पर्धा जिंकलीस.
Question : 16
‘अरे!’ या केवलप्रयोगी अव्ययाचा उपयोग खालीलपैकी कोणत्या दोन प्रकारांसाठी होतो ?
📝 स्पष्टीकरण : 'अरे' या अव्ययाचा उपयोग दुःख/काहीतरी वाईट घडल्यावर (उदा. अरे रे! - शोकदर्शक) आणि हाक मारताना (उदा. अरे, इकडे ये - संबोधनदर्शक) या दोन्ही प्रकारांत केला जातो.
Question : 17
खालीलपैकी केवलप्रयोगी अव्यय नसलेला शब्द ओळखा ?
📝 स्पष्टीकरण : 'अणि' हे दोन शब्द किंवा दोन वाक्ये जोडणारे समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्यय आहे.
उरलेले सर्व (अरे, वा वा, बापरे) केवलप्रयोगी अव्यये आहेत.
Question : 18
‘बापरे!’ हे केवलप्रयोगी अव्यय कोणत्या भावनेचे सूचक आहे ?
📝 स्पष्टीकरण : 'बापरे!' हे अव्यय भीती किंवा आश्चर्य व्यक्त करण्यासाठी वापरले जाते.
म्हणून हे आश्चर्यदर्शक / भयदर्शक केवलप्रयोगी अव्यय आहे.
Question : 19
शोकदर्शक केवलप्रयोगी अव्ययाचे उदाहरण खालीलपैकी कोणते आहे ?
📝 स्पष्टीकरण : 'हाय!' हे दुःख किंवा वेदना व्यक्त करणारे शोकदर्शक केवलप्रयोगी अव्यय आहे.
भले, शाब्बास - प्रशंसादर्शक; छे - विरोधदर्शक आहेत.
Question : 20
ऑ, अबब, बाप रे, अरेच्चा - ही कोणत्या प्रकारची केवलप्रयोगी अव्यय आहेत ?
📝 स्पष्टीकरण : अकल्पित गोष्ट पाहून वाटणारे नवल किंवा आश्चर्य व्यक्त करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांना आश्चर्यदर्शक केवलप्रयोगी अव्यय म्हणतात.
उदाहरणार्थ : ऑ, अबब, बापरे, अरेच्चा, अहाहा.
Question : 21
‘अरे व्वा!’ या उद्गारातून प्रामुख्याने कोणती भावना व्यक्त होते ?
📝 स्पष्टीकरण : 'अरे व्वा!' या उद्गारातून मनातील हर्ष (आनंद) आणि समाधान व्यक्त होते.
म्हणून हे हर्षदर्शक केवलप्रयोगी अव्यय आहे.
Question : 22
खालीलपैकी कोणता केवलप्रयोगी अव्ययाचा प्रकार नाही ?
📝 स्पष्टीकरण : कालदर्शक हा क्रियाविशेषण अव्ययाचा प्रकार आहे.
केवलप्रयोगी अव्ययाचे ९ प्रकार आहेत: हर्षदर्शक, शोकदर्शक, आश्चर्यदर्शक, प्रशंसादर्शक, संमतिदर्शक, विरोधदर्शक, तिरस्कारदर्शक, मौनदर्शक आणि संबोधनदर्शक.
Question : 23
एखाद्या व्यक्तीला हाक मारताना किंवा लक्ष वेधून घेताना कोणते केवलप्रयोगी अव्यय वापरले जाते ? योग्य पर्याय निवडा.
📝 स्पष्टीकरण : एखाद्याला हाक मारताना संबोधनदर्शक केवलप्रयोगी अव्ययांचा वापर केला जातो.
दिलेल्या पर्यायांपैकी अरे! हे संबोधनदर्शक अव्यय आहे.
दिलेल्या पर्यायांपैकी अरे! हे संबोधनदर्शक अव्यय आहे.
Question : 24
छान, वाहवा, भले, शाब्बास - ही कोणत्या प्रकारची केवलप्रयोगी अव्यय आहेत ?
📝 स्पष्टीकरण : दुसऱ्याच्या कामगिरीचे कौतुक करताना किंवा पाठीवर थाप देताना वापरले जाणारे शब्द प्रशंसादर्शक केवलप्रयोगी अव्यय असतात.
उदा. छान, वाहवा, भले, शाब्बास.
Question : 25
‘शाबास! तू खूपच छान काम केलेस’ या वाक्यातील केवलप्रयोगी अव्यय कोणता भाव दर्शवते ?
📝 स्पष्टीकरण : 'शाबास!' हे अव्यय कौतुक करण्यासाठी वापरले गेले आहे.
त्यामुळे या वाक्यातून प्रशंसा हा भाव व्यक्त होतो.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0