काळ व काळाचे प्रकार - मराठी व्याकरण | Kal in Marathi Grammar Questions | प्रश्नसंच - 1

काळ व काळाचे प्रकार - मराठी व्याकरण | Kal in Marathi Grammar Questions | प्रश्नसंच - 1

काळ व काळाचे प्रकार - मराठी व्याकरण | Kal in Marathi Grammar Questions | प्रश्नसंच - 1

सराव प्रश्नसंच

Question : 1
काळाचे मुख्य किती प्रकार आहेत ?
1 चार
2 तीन
3 सहा
4 पाच
📝स्पष्टीकरण : मराठी व्याकरणात काळाचे मुख्य तीन प्रकार आहेत. ते म्हणजे वर्तमानकाळ, भूतकाळ आणि भविष्यकाळ. क्रिया कोणत्या काळात घडते किंवा घडली आहे हे काळावरून समजते.
Key Points :
 ◾ काळाचे मुख्य तीन प्रकार आहेत.
 ◾ वर्तमानकाळ, भूतकाळ आणि भविष्यकाळ हे तीन प्रकार आहेत.
 ◾ काळामुळे क्रियेचा वेळ स्पष्ट होतो.
Question : 2
तुम्ही पुढे व्हा, मी आलोच या विधानातील काळ ओळखा ?
1 वर्तमान काळ
2 भूतकाळ
3 भविष्यकाळ
4 रीती वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : या विधानातील आलोच या क्रियापदातून येण्याची क्रिया पूर्ण झाल्याचा किंवा झाल्याचे सूचित होते. त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांनुसार हा भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ आलो हा भूतकाळातील क्रियापदाचा प्रकार आहे.
 ◾ भूतकाळात क्रिया पूर्वी घडलेली असते.
 ◾ क्रियापदाच्या रूपावरून काळ ओळखता येतो.
Question : 3
मधु लाडू खात असतो. या वाक्याचे रीती भविष्यकाळी रूप कोणते ?
1 मधु लाडू खातो
2 मधु लाडू खात असे
3 मधुने लाडू खाल्ला असेल
4 मधू लाडू खात जाईल
📝स्पष्टीकरण : रीती भविष्यकाळ म्हणजे भविष्यात एखादी क्रिया नेहमीच्या किंवा सवयीच्या पद्धतीने घडत राहील असा अर्थ. म्हणून योग्य रूप मधू लाडू खात जाईल हे आहे.
Key Points :
 ◾ रीती भविष्यकाळ भविष्यातील सवयीची किंवा सातत्यपूर्ण क्रिया दर्शवतो.
 ◾ खात जाईल हे भविष्यकालीन रीती दर्शवते.
 ◾ खात असे हे भूतकाळातील रीती दर्शवते.
Question : 4
त्याने अभ्यास केला. या वाक्याचे चालू वर्तमानकाळी रूप लिहा ?
1 तो अभ्यास करतो
2 तो अभ्यास करत आहे
3 तो अभ्यास करत असेल
4 तो अभ्यास करीत असतो
📝स्पष्टीकरण : चालू वर्तमानकाळ म्हणजे वर्तमानकाळात क्रिया सुरू आहे असा अर्थ. त्यामुळे दिलेल्या वाक्याचे योग्य रूप तो अभ्यास करत आहे हे आहे.
Key Points :
 ◾ करत आहे हे चालू वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू वर्तमानकाळात क्रिया सध्या सुरू असते.
 ◾ करतो हे साधा वर्तमानकाळ दर्शवते.
Question : 5
श्याम चित्र काढत राहील. या वाक्याचा काळ ओळखा ?
1 पूर्ण भूतकाळ
2 साधा वर्तमान काळ
3 रीती भविष्यकाळ
4 चालू भविष्यकाळ
📝स्पष्टीकरण : काढत राहील या क्रियापदातून भविष्यात क्रिया सातत्याने किंवा सवयीने होत राहण्याचा अर्थ व्यक्त होतो. त्यामुळे हा रीती भविष्यकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ काढत राहील हे रीती भविष्यकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रीती भविष्यकाळ भविष्यातील सातत्यपूर्ण किंवा सवयीची क्रिया दर्शवतो.
 ◾ राहील हे भविष्यकाळाचा संकेत देते.
Question : 6
खालील वाक्यातील काळ ओळखा ? लतादीदी सुरेल भावगीत गात होत्या
1 रिति वर्तमान काळ
2 चालू भूतकाळ
3 साधा भविष्यकाळ
4 पूर्ण भूतकाळ
📝स्पष्टीकरण : गात होत्या या क्रियापदातून भूतकाळात क्रिया सुरू होती असा अर्थ व्यक्त होतो. त्यामुळे हा चालू भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ गात होत्या हे चालू भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू भूतकाळात भूतकाळातील क्रिया सुरू असल्याचे दर्शवले जाते.
 ◾ होता, होती, होते, होत्या ही रूपे या काळात आढळतात.
Question : 7
'ला' ख्यातावरून कोणता काळ ओळखला जातो ?
1 भूतकाळ
2 भविष्यकाळ
3 वर्तमानकाळ
4 यापैकी नाही
📝स्पष्टीकरण : क्रियापदाला येणारे ला हे प्रत्ययरूप भूतकाळातील क्रिया दर्शविण्यासाठी वापरले जाते. उदाहरणार्थ, केला, गेला, खाल्ला या शब्दांतून भूतकाळाचा बोध होतो.
Key Points :
 ◾ ला प्रत्ययरूपावरून भूतकाळाचा बोध होऊ शकतो.
 ◾ केला, गेला, आला ही भूतकाळाची उदाहरणे आहेत.
 ◾ क्रियापदाचे रूप काळ ओळखण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
Question : 8
'मी अभ्यास करतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 साधा वर्तमान काळ
2 अपूर्ण वर्तमान काळ
3 पूर्ण वर्तमान काळ
4 रीती वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : मी अभ्यास करतो या वाक्यात साध्या स्वरूपात वर्तमानकाळातील क्रिया व्यक्त केली आहे. त्यामुळे हे साधा वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ करतो हे साधा वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ साधा वर्तमानकाळ वर्तमानातील सामान्य क्रिया दर्शवतो.
 ◾ वर्तमानकाळाचे विविध उपप्रकार आहेत.
Question : 9
'तो गाणे गात आहे.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 साधा वर्तमान काळ
2 चालू वर्तमान काळ
3 पूर्ण वर्तमान काळ
4 रीती वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : गात आहे या क्रियापदातून क्रिया सध्या सुरू असल्याचे स्पष्ट होते. त्यामुळे हे चालू वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ गात आहे हे चालू वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू वर्तमानकाळात क्रिया वर्तमानात सुरू असते.
 ◾ आहे या रूपामुळे वर्तमानातील चालू क्रिया स्पष्ट होते.
Question : 10
'मुले खेळली आहेत.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 साधा वर्तमान काळ
2 चालू वर्तमान काळ
3 पूर्ण वर्तमान काळ
4 रीती वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : खेळली आहेत या रूपातून क्रिया पूर्ण झालेली असून तिचा संबंध वर्तमानाशी आहे. त्यामुळे हे पूर्ण वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ खेळली आहेत हे पूर्ण वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण वर्तमानकाळात क्रिया पूर्ण झालेली असते.
 ◾ क्रियेचा परिणाम किंवा संबंध वर्तमानाशी असतो.
Question : 11
'मी दररोज शाळेत जात असतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 अपूर्ण वर्तमान काळ
2 पूर्ण वर्तमान काळ
3 रीती वर्तमान काळ
4 साधा वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : दररोज आणि जात असतो या शब्दांतून नियमितपणे घडणारी सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हे रीती वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ जात असतो हे रीती वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रीती वर्तमानकाळ सवयीची किंवा नियमित क्रिया दर्शवतो.
 ◾ दररोज हा शब्द नियमिततेचा बोध करतो.
Question : 12
तो नेहमीच उशिरा येत असतो. वाक्यातील काळ ओळखा ?
1 चालू वर्तमान काळ
2 पूर्ण वर्तमान काळ
3 रीती वर्तमान काळ
4 साधा वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : नेहमीच आणि येत असतो या शब्दांतून नेहमी घडणारी सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हा रीती वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ येत असतो हे रीती वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ नेहमीच हा सातत्य किंवा सवय दर्शवतो.
 ◾ रीती वर्तमानकाळात नियमित क्रियेचा बोध होतो.
Question : 13
'सूर्य पूर्वेला उगवतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 चालू वर्तमान काळ
2 रीती वर्तमान काळ
3 पूर्ण वर्तमान काळ
4 साधा वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : सूर्य पूर्वेला उगवतो हे सर्वसाधारणपणे नेहमी सत्य असणारे विधान आहे. दिलेल्या पर्यायांनुसार हे साधा वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ उगवतो हे साधा वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ साधा वर्तमानकाळ सामान्य किंवा सार्वत्रिक सत्य दर्शवू शकतो.
 ◾ सूर्य पूर्वेला उगवतो हे सार्वत्रिक सत्याचे उदाहरण आहे.
Question : 14
'ताईने भाजी घेतली आहे.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 चालू वर्तमान काळ
2 पूर्ण वर्तमान काळ
3 रीती वर्तमान काळ
4 साधा वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : घेतली आहे या क्रियापदातून भाजी घेण्याची क्रिया पूर्ण झाल्याचे आणि तिचा संबंध वर्तमानाशी असल्याचे दिसते. त्यामुळे हा पूर्ण वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ घेतली आहे हे पूर्ण वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण वर्तमानकाळात क्रिया पूर्ण झालेली असते.
 ◾ आहे या रूपामुळे वर्तमानाशी संबंध स्पष्ट होतो.
Question : 15
'तो रोज व्यायाम करत असतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 अपूर्ण वर्तमान काळ
2 पूर्ण वर्तमान काळ
3 रीती वर्तमान काळ
4 साधा वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : रोज आणि करत असतो या शब्दांतून नियमितपणे केली जाणारी सवयीची क्रिया व्यक्त होते. म्हणून हे रीती वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ करत असतो हे रीती वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रोज हा नियमित क्रियेचा बोध करतो.
 ◾ रीती वर्तमानकाळ सवयीची क्रिया दर्शवतो.
Question : 16
'मी पत्र लिहीत आहे.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 चालू वर्तमान काळ
2 पूर्ण वर्तमान काळ
3 रीती वर्तमान काळ
4 साधा वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : लिहीत आहे या क्रियापदातून पत्र लिहिण्याची क्रिया सध्या सुरू असल्याचे स्पष्ट होते. त्यामुळे हे चालू वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ लिहीत आहे हे चालू वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू वर्तमानकाळ वर्तमानातील सुरू असलेली क्रिया दर्शवतो.
 ◾ आहे या सहाय्यकारी रूपामुळे चालू क्रिया स्पष्ट होते.
Question : 17
'तिने जेवण केले आहे.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 साधा वर्तमान काळ
2 चालू वर्तमान काळ
3 पूर्ण वर्तमान काळ
4 रीती वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : जेवण केले आहे या वाक्यात जेवण्याची क्रिया पूर्ण झालेली आहे आणि तिचा संबंध वर्तमानाशी आहे. त्यामुळे हे पूर्ण वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ केले आहे हे पूर्ण वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण वर्तमानकाळात क्रिया पूर्ण झालेली असते.
 ◾ पूर्ण झालेल्या क्रियेचा वर्तमानाशी संबंध असतो.
Question : 18
'तो नेहमी वेळेवर येत असतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?
1 चालू वर्तमान काळ
2 पूर्ण वर्तमान काळ
3 रीती वर्तमान काळ
4 साधा वर्तमान काळ
📝स्पष्टीकरण : नेहमी आणि येत असतो या शब्दांतून नियमितपणे घडणारी सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हे रीती वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ येत असतो हे रीती वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ नेहमी हा नियमिततेचा बोध करतो.
 ◾ रीती वर्तमानकाळ सवयीच्या क्रिया दर्शवतो.
Question : 19
'मी अभ्यास केला.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?
1 साधा भूतकाळ
2 अपूर्ण भूतकाळ
3 पूर्ण भूतकाळ
4 रीती भूतकाळ
📝स्पष्टीकरण : अभ्यास केला या वाक्यात भूतकाळात घडलेली पूर्ण क्रिया साध्या स्वरूपात व्यक्त झाली आहे. त्यामुळे हे साधा भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ केला हे साध्या भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ साधा भूतकाळ भूतकाळातील घडलेली क्रिया दर्शवतो.
 ◾ गेला, केला, खाल्ला ही साध्या भूतकाळाची उदाहरणे आहेत.
Question : 20
'तो गाणे गात होता.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?
1 साधा भूतकाळ
2 चालू भूतकाळ
3 पूर्ण भूतकाळ
4 रीती भूतकाळ
📝स्पष्टीकरण : गात होता या क्रियापदातून भूतकाळातील क्रिया सुरू होती असा अर्थ व्यक्त होतो. त्यामुळे हे चालू भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ गात होता हे चालू भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू भूतकाळात भूतकाळातील सुरू असलेली क्रिया दर्शवली जाते.
 ◾ होता, होती, होते, होत्या ही रूपे या काळात वापरली जातात.
Question : 21
'मुले खेळली होती.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?
1 साधा भूतकाळ
2 अपूर्ण भूतकाळ
3 पूर्ण भूतकाळ
4 रीती भूतकाळ
📝स्पष्टीकरण : खेळली होती या वाक्यातील क्रिया भूतकाळात पूर्ण झालेली होती असा अर्थ व्यक्त होतो. त्यामुळे हे पूर्ण भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ खेळली होती हे पूर्ण भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण भूतकाळात भूतकाळातील क्रिया पूर्ण झालेली असते.
 ◾ होती हे पूर्णतेचा संदर्भ देणारे सहाय्यकारी रूप आहे.
Question : 22
'तो रोज शाळेत जात असे.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?
1 अपूर्ण भूतकाळ
2 पूर्ण भूतकाळ
3 रीती भूतकाळ
4 साधा भूतकाळ
📝स्पष्टीकरण : रोज आणि जात असे या शब्दांतून भूतकाळातील नियमित किंवा सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हे रीती भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ जात असे हे रीती भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रोज हा नियमिततेचा बोध करतो.
 ◾ रीती भूतकाळात पूर्वीची सवयीची क्रिया दर्शवली जाते.
Question : 23
'सूर्य पूर्वेला उगवला.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?
1 अपूर्ण/चालू भूतकाळ
2 रीती भूतकाळ
3 पूर्ण भूतकाळ
4 साधा भूतकाळ
📝स्पष्टीकरण : उगवला या क्रियापदातून भूतकाळातील एक साधी घडलेली क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांनुसार हे साधा भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ उगवला हे साध्या भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ साधा भूतकाळ भूतकाळातील घडलेली क्रिया दर्शवतो.
 ◾ क्रियापदाच्या रूपावरून साधा भूतकाळ ओळखता येतो.
Question : 24
'ताईने भाजी घेतली होती.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?
1 अपूर्ण भूतकाळ
2 पूर्ण भूतकाळ
3 रीती भूतकाळ
4 साधा भूतकाळ
📝स्पष्टीकरण : घेतली होती या क्रियापदातून भूतकाळातील क्रिया पूर्ण झालेली होती असा अर्थ स्पष्ट होतो. त्यामुळे हे पूर्ण भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ घेतली होती हे पूर्ण भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण भूतकाळात एखादी क्रिया भूतकाळातील दुसऱ्या संदर्भापूर्वी पूर्ण झालेली असते.
 ◾ होती हे पूर्णतेचा भूतकालीन संदर्भ दर्शवते.
Question : 25
'तो रोज व्यायाम करत असे.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?
1 अपूर्ण भूतकाळ
2 पूर्ण भूतकाळ
3 रीती भूतकाळ
4 साधा भूतकाळ
📝स्पष्टीकरण : रोज आणि करत असे या शब्दांतून भूतकाळातील नियमित किंवा सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हे रीती भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ करत असे हे रीती भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रोज हा नियमित क्रियेचा बोध करतो.
 ◾ रीती भूतकाळ पूर्वीच्या सवयीच्या किंवा नेहमीच्या क्रिया दर्शवतो.

Your Scorecard

Total Questions 0
Solved Question 0
Correct 0
Wrong 0
Final Score :   0 / 0

Post a Comment

Previous Post Next Post