काळ व काळाचे प्रकार - मराठी व्याकरण | Kal in Marathi Grammar Questions | प्रश्नसंच - 1

सराव प्रश्नसंच

Question : 1

काळाचे मुख्य किती प्रकार आहेत ?

1 चार

2 तीन

3 सहा

4 पाच

📝स्पष्टीकरण : मराठी व्याकरणात काळाचे मुख्य तीन प्रकार आहेत. ते म्हणजे वर्तमानकाळ, भूतकाळ आणि भविष्यकाळ. क्रिया कोणत्या काळात घडते किंवा घडली आहे हे काळावरून समजते.
Key Points :
 ◾ काळाचे मुख्य तीन प्रकार आहेत.
 ◾ वर्तमानकाळ, भूतकाळ आणि भविष्यकाळ हे तीन प्रकार आहेत.
 ◾ काळामुळे क्रियेचा वेळ स्पष्ट होतो.

Question : 2

तुम्ही पुढे व्हा, मी आलोच . या विधानातील क्रियापदाचे रुप ओळखा ?

1 वर्तमान काळी रुप

2 भूतकाळी रुप

3 भविष्यकाळाळी रुप

4 यापैकी नाही

📝स्पष्टीकरण : या वाक्यातील काळ सन्नीहित भविष्यकाळ (किंवा सामान्य भविष्यकाळाचा उपप्रकार) आहे; परंतु क्रियापदाचे रूप भूतकाळी आहे.
क्रियापदाचे रूप : 'आलोच' हे क्रियापद भूतकाळी रूप दर्शवते.
अर्थ/काळ : कृती प्रत्यक्षात अजून घडलेली नाही, तर ती लगेच किंवा नजीकच्या भविष्यात घडणार आहे (उदा. 'मी लगेच येणार आहे').
मराठी व्याकरणात जेव्हा नजीकच्या भविष्यातील क्रिया दाखवण्यासाठी भूतकाळी क्रियापदाचा वापर केला जातो, तेव्हा त्याला सन्नीहित भविष्यकाळ (भविष्यकाळाचा सूचक भूतकाळ) असे म्हणतात
Key Points :
 ◾ आलो हा भूतकाळातील क्रियापदाचा प्रकार आहे.
 ◾ भूतकाळात क्रिया पूर्वी घडलेली असते.
 ◾ क्रियापदाच्या रूपावरून काळ ओळखता येतो.

Question : 3

मधु लाडू खात असतो. या वाक्याचे रीती भविष्यकाळी रूप कोणते ?

1 मधु लाडू खातो

2 मधु लाडू खात असे

3 मधुने लाडू खाल्ला असेल

4 मधू लाडू खात जाईल

📝स्पष्टीकरण : रीती भविष्यकाळ म्हणजे भविष्यात एखादी क्रिया नेहमीच्या किंवा सवयीच्या पद्धतीने घडत राहील असा अर्थ. म्हणून योग्य रूप मधू लाडू खात जाईल हे आहे.
Key Points :
 ◾ रीती भविष्यकाळ भविष्यातील सवयीची किंवा सातत्यपूर्ण क्रिया दर्शवतो.
 ◾ खात जाईल हे भविष्यकालीन रीती दर्शवते.
 ◾ खात असे हे भूतकाळातील रीती दर्शवते.

Question : 4

त्याने अभ्यास केला. या वाक्याचे चालू वर्तमानकाळी रूप लिहा ?

1 तो अभ्यास करतो

2 तो अभ्यास करत आहे

3 तो अभ्यास करत असेल

4 तो अभ्यास करीत असतो

📝स्पष्टीकरण : चालू वर्तमानकाळ म्हणजे वर्तमानकाळात क्रिया सुरू आहे असा अर्थ. त्यामुळे दिलेल्या वाक्याचे योग्य रूप तो अभ्यास करत आहे हे आहे.
Key Points :
 ◾ करत आहे हे चालू वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू वर्तमानकाळात क्रिया सध्या सुरू असते.
 ◾ करतो हे साधा वर्तमानकाळ दर्शवते.

Question : 5

श्याम चित्र काढत राहील. या वाक्याचा काळ ओळखा ?

1 पूर्ण भूतकाळ

2 साधा वर्तमान काळ

3 रीती भविष्यकाळ

4 चालू भविष्यकाळ

📝स्पष्टीकरण : काढत राहील या क्रियापदातून भविष्यात क्रिया सातत्याने किंवा सवयीने होत राहण्याचा अर्थ व्यक्त होतो. त्यामुळे हा रीती भविष्यकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ काढत राहील हे रीती भविष्यकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रीती भविष्यकाळ भविष्यातील सातत्यपूर्ण किंवा सवयीची क्रिया दर्शवतो.
 ◾ राहील हे भविष्यकाळाचा संकेत देते.

Question : 6

खालील वाक्यातील काळ ओळखा ? लतादीदी सुरेल भावगीत गात होत्या

1 रिति वर्तमान काळ

2 चालू भूतकाळ

3 साधा भविष्यकाळ

4 पूर्ण भूतकाळ

📝स्पष्टीकरण : गात होत्या या क्रियापदातून भूतकाळात क्रिया सुरू होती असा अर्थ व्यक्त होतो. त्यामुळे हा चालू भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ गात होत्या हे चालू भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू भूतकाळात भूतकाळातील क्रिया सुरू असल्याचे दर्शवले जाते.
 ◾ होता, होती, होते, होत्या ही रूपे या काळात आढळतात.

Question : 7

'ला' ख्यातावरून कोणता काळ ओळखला जातो ?

1 भूतकाळ

2 भविष्यकाळ

3 वर्तमानकाळ

4 यापैकी नाही

📝स्पष्टीकरण : क्रियापदाला येणारे ला हे प्रत्ययरूप भूतकाळातील क्रिया दर्शविण्यासाठी वापरले जाते. उदाहरणार्थ, केला, गेला, खाल्ला या शब्दांतून भूतकाळाचा बोध होतो.
Key Points :
 ◾ ला प्रत्ययरूपावरून भूतकाळाचा बोध होऊ शकतो.
 ◾ केला, गेला, आला ही भूतकाळाची उदाहरणे आहेत.
 ◾ क्रियापदाचे रूप काळ ओळखण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.

Question : 8

'मी अभ्यास करतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 साधा वर्तमान काळ

2 अपूर्ण वर्तमान काळ

3 पूर्ण वर्तमान काळ

4 रीती वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : मी अभ्यास करतो या वाक्यात साध्या स्वरूपात वर्तमानकाळातील क्रिया व्यक्त केली आहे. त्यामुळे हे साधा वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ करतो हे साधा वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ साधा वर्तमानकाळ वर्तमानातील सामान्य क्रिया दर्शवतो.
 ◾ वर्तमानकाळाचे विविध उपप्रकार आहेत.

Question : 9

'तो गाणे गात आहे.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 साधा वर्तमान काळ

2 चालू वर्तमान काळ

3 पूर्ण वर्तमान काळ

4 रीती वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : गात आहे या क्रियापदातून क्रिया सध्या सुरू असल्याचे स्पष्ट होते. त्यामुळे हे चालू वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ गात आहे हे चालू वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू वर्तमानकाळात क्रिया वर्तमानात सुरू असते.
 ◾ आहे या रूपामुळे वर्तमानातील चालू क्रिया स्पष्ट होते.

Question : 10

'मुले खेळली आहेत.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 साधा वर्तमान काळ

2 चालू वर्तमान काळ

3 पूर्ण वर्तमान काळ

4 रीती वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : खेळली आहेत या रूपातून क्रिया पूर्ण झालेली असून तिचा संबंध वर्तमानाशी आहे. त्यामुळे हे पूर्ण वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ खेळली आहेत हे पूर्ण वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण वर्तमानकाळात क्रिया पूर्ण झालेली असते.
 ◾ क्रियेचा परिणाम किंवा संबंध वर्तमानाशी असतो.

Question : 11

'मी दररोज शाळेत जात असतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 अपूर्ण वर्तमान काळ

2 पूर्ण वर्तमान काळ

3 रीती वर्तमान काळ

4 साधा वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : दररोज आणि जात असतो या शब्दांतून नियमितपणे घडणारी सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हे रीती वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ जात असतो हे रीती वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रीती वर्तमानकाळ सवयीची किंवा नियमित क्रिया दर्शवतो.
 ◾ दररोज हा शब्द नियमिततेचा बोध करतो.

Question : 12

तो नेहमीच उशिरा येत असतो. वाक्यातील काळ ओळखा ?

1 चालू वर्तमान काळ

2 पूर्ण वर्तमान काळ

3 रीती वर्तमान काळ

4 साधा वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : नेहमीच आणि येत असतो या शब्दांतून नेहमी घडणारी सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हा रीती वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ येत असतो हे रीती वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ नेहमीच हा सातत्य किंवा सवय दर्शवतो.
 ◾ रीती वर्तमानकाळात नियमित क्रियेचा बोध होतो.

Question : 13

'सूर्य पूर्वेला उगवतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 चालू वर्तमान काळ

2 रीती वर्तमान काळ

3 पूर्ण वर्तमान काळ

4 साधा वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : सूर्य पूर्वेला उगवतो हे सर्वसाधारणपणे नेहमी सत्य असणारे विधान आहे. दिलेल्या पर्यायांनुसार हे साधा वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ उगवतो हे साधा वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ साधा वर्तमानकाळ सामान्य किंवा सार्वत्रिक सत्य दर्शवू शकतो.
 ◾ सूर्य पूर्वेला उगवतो हे सार्वत्रिक सत्याचे उदाहरण आहे.

Question : 14

'ताईने भाजी घेतली आहे.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 चालू वर्तमान काळ

2 पूर्ण वर्तमान काळ

3 रीती वर्तमान काळ

4 साधा वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : घेतली आहे या क्रियापदातून भाजी घेण्याची क्रिया पूर्ण झाल्याचे आणि तिचा संबंध वर्तमानाशी असल्याचे दिसते. त्यामुळे हा पूर्ण वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ घेतली आहे हे पूर्ण वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण वर्तमानकाळात क्रिया पूर्ण झालेली असते.
 ◾ आहे या रूपामुळे वर्तमानाशी संबंध स्पष्ट होतो.

Question : 15

'तो रोज व्यायाम करत असतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 अपूर्ण वर्तमान काळ

2 पूर्ण वर्तमान काळ

3 रीती वर्तमान काळ

4 साधा वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : रोज आणि करत असतो या शब्दांतून नियमितपणे केली जाणारी सवयीची क्रिया व्यक्त होते. म्हणून हे रीती वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ करत असतो हे रीती वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रोज हा नियमित क्रियेचा बोध करतो.
 ◾ रीती वर्तमानकाळ सवयीची क्रिया दर्शवतो.

Question : 16

'मी पत्र लिहीत आहे.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 चालू वर्तमान काळ

2 पूर्ण वर्तमान काळ

3 रीती वर्तमान काळ

4 साधा वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : लिहीत आहे या क्रियापदातून पत्र लिहिण्याची क्रिया सध्या सुरू असल्याचे स्पष्ट होते. त्यामुळे हे चालू वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ लिहीत आहे हे चालू वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू वर्तमानकाळ वर्तमानातील सुरू असलेली क्रिया दर्शवतो.
 ◾ आहे या सहाय्यकारी रूपामुळे चालू क्रिया स्पष्ट होते.

Question : 17

'तिने जेवण केले आहे.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 साधा वर्तमान काळ

2 चालू वर्तमान काळ

3 पूर्ण वर्तमान काळ

4 रीती वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : जेवण केले आहे या वाक्यात जेवण्याची क्रिया पूर्ण झालेली आहे आणि तिचा संबंध वर्तमानाशी आहे. त्यामुळे हे पूर्ण वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ केले आहे हे पूर्ण वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण वर्तमानकाळात क्रिया पूर्ण झालेली असते.
 ◾ पूर्ण झालेल्या क्रियेचा वर्तमानाशी संबंध असतो.

Question : 18

'तो नेहमी वेळेवर येत असतो.' हे वाक्य कोणत्या वर्तमान काळाचे उदाहरण आहे ?

1 चालू वर्तमान काळ

2 पूर्ण वर्तमान काळ

3 रीती वर्तमान काळ

4 साधा वर्तमान काळ

📝स्पष्टीकरण : नेहमी आणि येत असतो या शब्दांतून नियमितपणे घडणारी सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हे रीती वर्तमान काळ आहे.
Key Points :
 ◾ येत असतो हे रीती वर्तमानकाळाचे रूप आहे.
 ◾ नेहमी हा नियमिततेचा बोध करतो.
 ◾ रीती वर्तमानकाळ सवयीच्या क्रिया दर्शवतो.

Question : 19

'मी अभ्यास केला.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?

1 साधा भूतकाळ

2 अपूर्ण भूतकाळ

3 पूर्ण भूतकाळ

4 रीती भूतकाळ

📝स्पष्टीकरण : अभ्यास केला या वाक्यात भूतकाळात घडलेली पूर्ण क्रिया साध्या स्वरूपात व्यक्त झाली आहे. त्यामुळे हे साधा भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ केला हे साध्या भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ साधा भूतकाळ भूतकाळातील घडलेली क्रिया दर्शवतो.
 ◾ गेला, केला, खाल्ला ही साध्या भूतकाळाची उदाहरणे आहेत.

Question : 20

'तो गाणे गात होता.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?

1 साधा भूतकाळ

2 चालू भूतकाळ

3 पूर्ण भूतकाळ

4 रीती भूतकाळ

📝स्पष्टीकरण : गात होता या क्रियापदातून भूतकाळातील क्रिया सुरू होती असा अर्थ व्यक्त होतो. त्यामुळे हे चालू भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ गात होता हे चालू भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ चालू भूतकाळात भूतकाळातील सुरू असलेली क्रिया दर्शवली जाते.
 ◾ होता, होती, होते, होत्या ही रूपे या काळात वापरली जातात.

Question : 21

'मुले खेळली होती.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?

1 साधा भूतकाळ

2 अपूर्ण भूतकाळ

3 पूर्ण भूतकाळ

4 रीती भूतकाळ

📝स्पष्टीकरण : खेळली होती या वाक्यातील क्रिया भूतकाळात पूर्ण झालेली होती असा अर्थ व्यक्त होतो. त्यामुळे हे पूर्ण भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ खेळली होती हे पूर्ण भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण भूतकाळात भूतकाळातील क्रिया पूर्ण झालेली असते.
 ◾ होती हे पूर्णतेचा संदर्भ देणारे सहाय्यकारी रूप आहे.

Question : 22

'तो रोज शाळेत जात असे.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?

1 अपूर्ण भूतकाळ

2 पूर्ण भूतकाळ

3 रीती भूतकाळ

4 साधा भूतकाळ

📝स्पष्टीकरण : रोज आणि जात असे या शब्दांतून भूतकाळातील नियमित किंवा सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हे रीती भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ जात असे हे रीती भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रोज हा नियमिततेचा बोध करतो.
 ◾ रीती भूतकाळात पूर्वीची सवयीची क्रिया दर्शवली जाते.

Question : 23

'सूर्य पूर्वेला उगवला.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?

1 अपूर्ण/चालू भूतकाळ

2 रीती भूतकाळ

3 पूर्ण भूतकाळ

4 साधा भूतकाळ

📝स्पष्टीकरण : उगवला या क्रियापदातून भूतकाळातील एक साधी घडलेली क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांनुसार हे साधा भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ उगवला हे साध्या भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ साधा भूतकाळ भूतकाळातील घडलेली क्रिया दर्शवतो.
 ◾ क्रियापदाच्या रूपावरून साधा भूतकाळ ओळखता येतो.

Question : 24

'ताईने भाजी घेतली होती.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?

1 अपूर्ण भूतकाळ

2 पूर्ण भूतकाळ

3 रीती भूतकाळ

4 साधा भूतकाळ

📝स्पष्टीकरण : घेतली होती या क्रियापदातून भूतकाळातील क्रिया पूर्ण झालेली होती असा अर्थ स्पष्ट होतो. त्यामुळे हे पूर्ण भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ घेतली होती हे पूर्ण भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ पूर्ण भूतकाळात एखादी क्रिया भूतकाळातील दुसऱ्या संदर्भापूर्वी पूर्ण झालेली असते.
 ◾ होती हे पूर्णतेचा भूतकालीन संदर्भ दर्शवते.

Question : 25

'तो रोज व्यायाम करत असे.' हे वाक्य कोणत्या भूतकाळाचे उदाहरण आहे ?

1 अपूर्ण भूतकाळ

2 पूर्ण भूतकाळ

3 रीती भूतकाळ

4 साधा भूतकाळ

📝स्पष्टीकरण : रोज आणि करत असे या शब्दांतून भूतकाळातील नियमित किंवा सवयीची क्रिया व्यक्त होते. त्यामुळे हे रीती भूतकाळ आहे.
Key Points :
 ◾ करत असे हे रीती भूतकाळाचे रूप आहे.
 ◾ रोज हा नियमित क्रियेचा बोध करतो.
 ◾ रीती भूतकाळ पूर्वीच्या सवयीच्या किंवा नेहमीच्या क्रिया दर्शवतो.

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0