अलंकार मराठी व्याकरण प्रश्न
Question : 1
भाषेच्या अलंकाराचे प्रामुख्याने किती प्रकार पडतात
मराठी व्याकरणात भाषेच्या अलंकाराचे प्रामुख्याने 2 मुख्य प्रकार पडतात
ते 2 मुख्य प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत :
1. शब्दालंकार : ज्या अलंकारात केवळ शब्दांच्या विशिष्ट रचनेमुळे किंवा नादमाधुर्यामुळे भाषेला सौंदर्य प्राप्त होते, त्याला शब्दालंकार म्हणतात. (यात मुख्यत्वे 3 प्रकार येतात : अनुप्रास, यमक आणि श्लेष).
2. अर्थालंकार : ज्या अलंकारात शब्दांच्या केवळ रचनेपेक्षा त्यांनी व्यक्त केलेल्या अर्थामुळे भाषेला सौंदर्य प्राप्त होते, त्याला अर्थालंकार म्हणतात. (यात उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, व्यतिरेक, अपन्हुती यांसारखे अनेक उपप्रकार येतात)
परीक्षाभिमुख महत्त्वाचा मुद्दा: जरी काही ठिकाणी 'उभयालंकार' हा तिसरा प्रकार मानला जात असला, तरी स्पर्धा परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून विचारल्यास भाषेच्या अलंकाराचे प्रामुख्याने 2 प्रकारच सांगावेत
ते 2 मुख्य प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत :
1. शब्दालंकार : ज्या अलंकारात केवळ शब्दांच्या विशिष्ट रचनेमुळे किंवा नादमाधुर्यामुळे भाषेला सौंदर्य प्राप्त होते, त्याला शब्दालंकार म्हणतात. (यात मुख्यत्वे 3 प्रकार येतात : अनुप्रास, यमक आणि श्लेष).
2. अर्थालंकार : ज्या अलंकारात शब्दांच्या केवळ रचनेपेक्षा त्यांनी व्यक्त केलेल्या अर्थामुळे भाषेला सौंदर्य प्राप्त होते, त्याला अर्थालंकार म्हणतात. (यात उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, व्यतिरेक, अपन्हुती यांसारखे अनेक उपप्रकार येतात)
परीक्षाभिमुख महत्त्वाचा मुद्दा: जरी काही ठिकाणी 'उभयालंकार' हा तिसरा प्रकार मानला जात असला, तरी स्पर्धा परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून विचारल्यास भाषेच्या अलंकाराचे प्रामुख्याने 2 प्रकारच सांगावेत
Question : 2
भाषेला ज्यामुळे शोभा येते, त्या गुणधर्मांना भाषेचे ---------------- असे म्हणतात
Question : 3
हा आंबा प्रत्यक्ष साखरच . या विधानातील उपमान ओळखा
Question : 4
कोणत्याही वाक्यात किंवा कवितेच्या चरणात एक किंवा अधिक वर्णांची पुनरावृत्ती करून नादमयता साधली जाते तेव्हा --------------- अलंकार होतो
Question : 5
' मनमोहिनी तुझा मोहक मोहरा मनातून माझ्या मावळेना ' अलंकार ओळखा ?
Question : 6
गडद निळे गडद निळे जलद भरुनी आले, शीतल तनु चपल चरण अनिलगण निघाले - या वाक्यातील अलंकार ओळखा
Question : 7
आज गोकुळात रंग खेळतो हरी , राधिके जरा जपून जा तुझ्या घरी - हे विधान कोणत्या अलंकाराचे आहे
Question : 8
'हा सूर्य नाहीच, हा तर तेजस्वी गोळा आहे.' या वाक्यात उपमेय लपवले आहे. कोणता अलंकार आहे ?
Question : 9
पुढील काव्यपंक्तीत कोणत्या अलंकाराचा वापर केला आहे ? ' कोणी दिला जिव्हाळा , कोणास ताप झाला . हसले दुरून कोणी , जवळून वार केला .
Question : 10
श्रीकृष्ण नवरा मी नवरी ! शिशुपाल नवरा मी न-वरी !! अधोरेखित शब्दाचा अलंकार ओळखा
Question : 11
मित्राच्या उदयानं कोणाला आनंद होत नाही ? या वाक्यातील अलंकार ओळखा
Question : 12
एकच शब्द वाक्यात दोन अर्थांनी वापरल्यामुळे जेव्हा चमत्कृती साधते तेव्हा ---------------- अलंकार होतो
Question : 13
वैशालीचे अक्षर मोत्यासारखे सुंदर आहे . या वाक्यातील अलंकार ओळखा
Question : 14
मुंबईची घरे मात्र लहान ! कबुतराच्या खुराड्यासारखी ! या वाक्यातील अलंकार ओळखा
Question : 15
मेघासम तो श्याम सावळा - या वाक्यातील अलंकार ओळखा
Question : 16
सावळाच रंग तुझा पावसाळी नभापरी - अलंकार ओळखा
Question : 17
सामान्य विधान आणि विशेष उदाहरण किंवा विशेष विधान आणि सामान्य सिद्धांत यांचा संबंध दाखवणारा अलंकार कोणता ?
Question : 18
' ती गुलाबी उषा म्हणजे परमेश्वराचे प्रेम जणू ' हे विधान कोणत्या अलंकाराचे उदाहरण आहे
Question : 19
'बोलाची कढी व बोलाचाच भात' या वाक्यात कोणता अलंकार वापरला आहे ?
Question : 20
एकाच शब्दातून दोन किंवा अधिक अर्थ निघत असतील, तर कोणता अलंकार होतो ?
Question : 21
उपमेय असूनही ते उपमेय नाही, तर उपमानच आहे असे सांगितले जाते तेव्हा कोणता अलंकार होतो
Question : 22
'देवा, तूच आहेस माझा मायबाप !' या उदाहरणातील अलंकार कोणता ?
Question : 23
उपमेय लपवून त्याच्या जागी उपमानच आहे, असे जेव्हा सांगितले जाते, तेव्हा कोणता अलंकार होतो ?
Question : 24
आईसारखी मायाळू आईच ! अलंकार ओळखा
Question : 25
अंधारात तळपतो तो कागद की दिवा ?' या वाक्यात कोणता अलंकार आहे ?
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0