आधार डेटाबेसमध्ये रहिवाशाचे लिंग (Gender) अद्ययावत करण्यासाठी खालीलपैकी कोणता यादीत पुरावा आवश्यक आहे ?
❶ गॅझेट कॉपी किंवा वैद्यकीय प्रमाणपत्र
❷ रेशन कार्ड
❸ रहिवाशाने स्वाक्षरी केलेले साधे पत्र
❹ कोणत्याही पुराव्याची आवश्यकता नाही, ते थेट बदलता येते
आधार नोंदणी करताना वापरल्या जाणाऱ्या फिंगरप्रिंट स्कॅनरची (Fingerprint Scanner) काच कशी असावी ?
❶ धुळीने माखलेली
❷ ऑपरेटरने दररोज सकाळी आणि आवश्यकतेनुसार स्वच्छ पुसलेली असावी
❸ त्यावर तेलकट थर असावा
❹ ती कधीच साफ करू नये
जर एखाद्या व्यक्तीचे नाव अधिकृत दस्तऐवजावर 'के. आर. नारायणन' असेल आणि आधार फॉर्ममध्ये त्यांनी 'कोचेरिल रमन नारायणन' असे पूर्ण नाव लिहिले असेल, तर ऑपरेटरने काय करावे ?
❶ फॉर्म नाकारावा.
❷ रहिवाशाने सादर केलेल्या वैध ओळख पुराव्यावरील (POI) नावाप्रमाणेच अचूक नोंद करावी.
❸ स्वतःच्या मनाने नाव बदलावे.
❹ केवळ 'नारायणन' एवढेच टाईप करावे.
ई-आधार (e-Aadhaar) हे मूळ छापील आधार कार्डइतकेच कायदेशीररीत्या वैध आहे का ?
❶ नाही, ते फक्त तात्पुरते वापरता येते.
❷ होय, आधार कायद्याच्या कलम 4(3) नुसार ते पूर्णपणे वैध आहे.
❸ केवळ बँकांमध्येच वैध आहे.
❹ ते अवैध मानले जाते.
आधार प्रणालीमध्ये 'बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण' (Biometric Authentication) म्हणजे काय ?
❶ रहिवाशाच्या बोटांचे ठसे किंवा डोळ्यांचे बुबुळ (Iris) सीआयडीआर (CIDR) मधील डेटाशी ऑनलाइन पडताळून पाहणे.
❷ बँक पासबुकची पडताळणी करणे.
❸ रहिवाशाच्या स्वाक्षरीची तपासणी करणे.
❹ पत्त्याची पडताळणी करणे.
UIDAI च्या 'नियम पुस्तिका' (Guidelines) नुसार, खालीलपैकी कोणते दस्तऐवज पत्त्याचा पुरावा (POA) म्हणून मान्य नाही ?
❶ पासपोर्ट किंवा बँक स्टेटमेंट
❷ मतदार ओळखपत्र किंवा वीज बिल
❸ शाळा सोडल्याचा दाखला (केवळ जन्मतारखेसाठी वैध असल्यास)
❹ नोंदणीकृत भाडे करार (Registered Rent Agreement)
आधार दुरुस्ती किंवा नोंदणी करताना अर्जदाराची कागदपत्रे चुकीची किंवा बनावट आढळल्यास, त्या अर्जाची स्थिती (Status) काय होते ?
❶ अर्ज प्रलंबित (Pending) राहतो.
❷ अर्ज नाकारला (Rejected / Rejected due to Document Error) जातो.
❸ नवीन आधार आपोआप जनरेट होतो.
❹ अर्ज पुढील मंजुरीसाठी राज्य सरकारकडे जातो.
आधार नोंदणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या लॅपटॉप किंवा संगणकाची वेळ (System Time) कोणाशी सुसंगत असावी ?
❶ स्थानिक घड्याळाशी
❷ भारतीय प्रमाणवेळ (IST) आणि सिस्टीम सिंक सर्व्हरशी अचूक जुळलेली असावी
❸ ऑपरेटरच्या वैयक्तिक वेळेनुसार
❹ अमेरिकेच्या प्रमाणवेळेनुसार
जर एखादा नागरिक आधार नोंदणी केंद्रावर अर्जासोबत मूळ कागदपत्रांऐवजी फक्त छायांकित प्रती (Photocopies) आणत असेल, तर ऑपरेटरने काय करावे ?
❶ छायांकित प्रती थेट स्वीकारून स्कॅन कराव्यात.
❷ मूळ दस्तऐवज (Original Documents) आणण्यास सांगावे, कारण पडताळणीसाठी मूळ कागदपत्रे अनिवार्य आहेत.
❸ नागरिकाला केंद्राबाहेर काढावे.
❹ स्वतः साक्षांकित (Self-attest) करून घ्यावे.
एनपीसीआय (NPCI - National Payments Corporation of India) शी आधार बँक खाते लिंक करण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात ?
❶ आधार सीडिंग (Aadhaar Seeding / Mapping)
❷ आधार लॉकिंग
❸ आधार बायोमेट्रिक फ्रीझ
❹ आधार ट्रान्सफर
रहिवासी आपल्या आधार कार्डमधील बायोमेट्रिक तपशील तात्पुरते सुरक्षित ठेवण्यासाठी किंवा अनधिकृत वापर रोखण्यासाठी कोणती सुविधा वापरू शकतात ?
❶ आधार बायोमेट्रिक लॉक / अनलॉक (Biometric Lock / Unlock)
❷ आधार परमनंट डिलीट
❸ आधार नंबर बदलणे
❹ मोबाईल नंबर अनलिंक करणे
बाल आधार (0 ते 5 वर्षे) नोंदणी करताना मुलाचा फोटो कसा घेतला जातो ?
❶ मुलाला जमिनीवर झोपवून.
❷ पालकांच्या मांडीवर बसवून, जेणेकरून पालकाचा चेहरा बॅकग्राउंडमध्ये येणार नाही (फक्त मुलाचा चेहरा स्पष्ट दिसेल).
❸ केवळ मुलाच्या पाठीमागून फोटो घेतला जातो.
❹ मुलाचा फोटो घेणे आवश्यक नसते.
आधार प्रणालीमधील 'VERIFIER' (पडताळणी अधिकारी) ची मुख्य भूमिका काय असते ?
❶ संगणक दुरुस्त करणे.
❷ रहिवाशाने आणलेले नोंदणी/सुधारणा फॉर्म आणि दस्तऐवज (POI/POA) अधिकृत सूचीनुसार तपासून त्यावर स्वाक्षरी करणे.
❸ फोटो काढणे.
❹ नागरिकांकडून पैसे गोळा करणे.
आधार नोंदणीसाठी खालीलपैकी कोणत्या वयोगटातील व्यक्तीची नोंदणी विनामूल्य (Free) केली जाते ?
❶ केवळ लहान मुलांची
❷ केवळ ज्येष्ठ नागरिकांची
❸ सर्व वयोगटातील व्यक्तींची पहिली नवीन नोंदणी (New Enrolment) पूर्णपणे विनामूल्य असते.
❹ कोणाचीच नाही, सर्वांना शुल्क द्यावे लागते.
जर एखाद्या रहिवाशाचा मोबाईल नंबर आधारशी लिंक नसेल आणि त्यांना तो लिंक करायचा असेल, तर त्यांनी काय करावे ?
❶ कोणत्याही स्थानिक मोबाईल रिचार्ज दुकानात जावे.
❷ जवळच्या अधिकृत आधार नोंदणी केंद्राला (Aadhaar Center) भेट देऊन बायोमेट्रिक पडताळणीद्वारे तो अपडेट करावा.
❸ स्वतः ईमेल पाठवावा.
❹ सोशल मीडियावर पोस्ट करावी.
आधार सॉफ्टवेअरमध्ये 'डॉक्युमेंट अद्ययावत' (Document Update) करण्याची सुविधा कशासाठी वापरली जाते ?
❶ केवळ नवीन पत्ता बदलण्यासाठी.
❷ ज्या नागरिकांचे आधार कार्ड 10 वर्षांपूर्वी बनले आहे आणि त्यांनी कधीही अपडेट केलेले नाही, त्यांचे अस्तित्व आणि ओळख सुदृढ करण्यासाठी पुन्हा POI आणि POA अपलोड करणे.
❸ बायोमेट्रिक डेटा डिलीट करण्यासाठी.
❹ नवीन बँक खाते जोडण्यासाठी.
जर ऑपरेटरने नोंदणी करताना रहिवाशाच्या निवासी पत्त्यामध्ये 'पिन कोड' (Pin Code) चुकीचा टाकला, तर काय होईल ?
❶ आधार कार्ड योग्य पत्त्यावर वेळेत पोहोचणार नाही आणि पोस्टल वितरणामध्ये अडचण येईल.
❷ आधार जनरेट होणार नाही.
❸ कॉम्प्युटर बंद पडेल.
❹ काहीही फरक編 पडणार नाही.
आधार कार्डची डिजिटल प्रत सुरक्षितपणे पडताळण्यासाठी त्यावर कोणता घटक उपलब्ध असतो ?
❶ साधी स्वाक्षरी
❷ सुरक्षित क्यूआर कोड (Secure QR Code)
❸ companyचा लोगो
❹ काहीही नसते
'अनिवासी भारतीय' (NRI) व्यक्तीकडे वैध भारतीय पासपोर्ट असल्यास ते भारतात आल्यावर आधार नोंदणीसाठी पात्र आहेत का ?
❶ नाही, त्यांना 182 दिवस राहणे अनिवार्य आहे.
❷ होय, वैध भारतीय पासपोर्ट असलेल्या एनआरआय (NRI) व्यक्ती भारतात आल्यावर तात्काळ नवीन आधारसाठी अर्ज करू शकतात.
❸ केवळ राज्य सरकारच्या परवानगीने.
❹ नाही, एनआरआय व्यक्तींचे आधार बनू शकत नाही.
आधार ऑपरेटर किंवा सुपरवायझर म्हणून काम करताना खालीलपैकी कोणती वर्तणूक (Behavior) अयोग्य मानली जाते ?
❶ नागरिकांशी सौजन्याने बोलणे.
❷ निर्धारित शुल्कापेक्षा जास्त पैशांची मागणी करणे किंवा अनधिकृत दस्तऐवज स्वीकारणे.
❸ वृद्ध नागरिकांना मदत करणे.
❹ वेळेवर केंद्र सुरू करणे.
आधार नोंदणी पावतीवर (Enrolment Slip) असलेला ईआयडी (EID) किती अंकांचा असतो (तारीख आणि वेळेसह) ?
❶ 14 अंक
❷ 28 अंक
❸ 12 अंक
❹ 16 अंक
आधार पडताळणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या 'OTP' (One Time Password) ची वैधता साधारणपणे किती वेळ असते ?
❶ 24 तास
❷ 10 मिनिटे (किंवा सिस्टीमद्वारे विहित केलेली मुदत)
❸ 1 तास
❹ 1 मिनिट
आधार केंद्रावर काम करताना ऑपरेटरने दररोज सिस्टीम लॉगिन केल्यानंतर प्रथम काय करणे आवश्यक आहे ?
❶ सर्व इंटरनेट टॅब बंद करणे.
❷ स्वतःचे बायोमेट्रिक ऑथेंटिकेशन करून 'ऑपरेटर सिंक' (Operator Sync) प्रक्रिया पूर्ण करणे.
❸ गेम डाऊनलोड करणे.
❹ जुन्या फाईल्स डिलीट करणे.
कुटुंबातील नातेसंबंधाचा पुरावा (POR) म्हणून खालीलपैकी कोणते दस्तऐवज वापरता येऊ शकते ?
❶ केवळ पॅन कार्ड
❷ जन्म दाखला, रेशन कार्ड किंवा विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र (Marriage Certificate) ज्यावर पालकांचे/पतीचे नाव असेल.
❸ वीज बिल (वैयक्तिक नावावरील)
❹ ड्रायव्हिंग लायसन्स
UIDAI द्वारे नागरिकांच्या तक्रारी निवारणासाठी आणि मदतीसाठी कोणता टोल-फ्री क्रमांक जाहीर करण्यात आला आहे ?
❶ 100
❷ 1947
❸ 1091
❹ 1800
जर एखाद्या नागरिकाचे बोटांचे ठसे जन्मापासूनच अत्यंत पुसट किंवा खराब असतील, तर ऑपरेटरने बायोमेट्रिक कसे घ्यावे ?
❶ बोटे घासून पुन्हा प्रयत्न करावा किंवा आवश्यकतेनुसार 'बायोमेट्रिक अपवाद' (Exception) चा वापर करावा.
❷ नोंदणी थेट रद्द करावी.
❸ ऑपरेटरने स्वतःची बोटे स्कॅन करावीत.
❹ कॅमेरा बंद करावा.
आधार दुरुस्ती फॉर्मवर (Update Form) खोडाखोड किंवा व्हाईटनर (Whitener) चा वापर केला असल्यास पडताळणी अधिकाऱ्याने (Verifier) काय करावे ?
❶ फॉर्म मंजूर करावा.
❷ असा फॉर्म नाकारावा आणि नागरिकाला नवीन फॉर्म स्पष्ट अक्षरात भरण्यास सांगावा.
❸ स्वतः दुरुस्त करावा.
❹ फॉर्म फाडून टाकावा.
आधार कार्ड हरवल्यास किंवा क्रमांक विसरल्यास, नागरिक तो ऑनलाइन कसा शोधू शकतात ?
❶ स्वतःचे नाव आणि लिंक असलेला मोबाईल नंबर वापरून UIDAI च्या अधिकृत वेबसाईटवरून 'Retrieve EID/UID' सेवा वापरून.
❷ नवीन आधार नोंदणी करून.
順 ईमेल आयडीवरून मॅसेज पाठवून.
❹ शोधता येत नाही.
आधार सेवा केंद्रामध्ये (ASK) नागरिकांना कोणत्या सेवा मिळतात ?
❶ केवळ नवीन आधार नोंदणी
❷ केवळ पत्ता बदलणे
❸ नवीन नोंदणी, डेमोग्राफिक अपडेट, बायोमेट्रिक अपडेट आणि दस्तऐवज अद्ययावत करणे या सर्व सेवा.
❹ नवीन सिम कार्ड मिळणे
आधार नोंदणी करताना सिएमपी सॉफ्टवेअरमध्ये रहिवाशाचा पूर्ण पत्ता (Address) टाईप करताना 'C/O' (Care of) मध्ये कोणाचे नाव लिहिले जाते ?
❶ घरमालक, वडील, पती किंवा पालकांचे नाव (रहिवाशाच्या इच्छेनुसार आणि पुराव्यानुसार).
❷ स्थानिक पोलीस स्टेशनचे नाव.
❸ आधार ऑपरेटरचे स्वतःचे नाव.
❹ मुख्यमंत्र्यांचे नाव.