Indian Economy MCQ questions in Marathi | Economics Gk Question In Marathi
Indian Economy Question in Marathi : MPSC राज्यसेवा, PSI-STI-ASO, महाराष्ट्र गट 'क' सेवा - राज्य उत्पादन शुल्क निरीक्षक, सहायक, लिपिक टंकलेखक , कृषी सेवा , वनरक्षक भरती, स्थापत्य अभियांत्रिकी , पोलीस भरती, तलाठी, ग्रामसेवक व इतर सरळसेवा स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त Indian Economy Objective Question Answer In Marathi
या ब्लॉग पोस्ट मध्ये अतिशय महत्त्वाचे आणि परीक्षेच्या बदलत्या पॅटर्नवर आधारित निवडक 100+ प्रश्न खाली दिलेले आहेत
Indian Economics Objective Question with Answer in Marathi | अर्थशास्त्र प्रश्न उत्तर मराठी
1 ) अर्थशास्त्राचे जनक (Father of Economics) म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | ॲडम स्मिथ
2 ) भारतातील कोणती संस्था चलन (Currency Notes) छापते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI)
3 ) 'जीडीपी' (GDP) चे विस्तारित रूप काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | ग्रॉस डोमेस्टिक प्रॉडक्ट
4 ) वस्तू व सेवा कर (GST) भारतात कधी लागू करण्यात आला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 1 जुलै 2017
5 ) ज्या अर्थव्यवस्थेत सरकारी आणि खासगी दोन्ही क्षेत्रे कार्यरत असतात, तिला काय म्हणतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | मिश्र अर्थव्यवस्था
6 ) पंचवार्षिक योजना (Five-Year Plans) तयार करण्याची जबाबदारी कोणत्या संस्थेवर होती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | नियोजन आयोग
7 ) 'रेपो दर' कशाशी संबंधित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | बँक दर
8 ) भारतीय शेअर बाजारावर नियंत्रण ठेवणारी प्रमुख संस्था कोणती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | सेबी (SEBI)
9 ) कोणत्या प्रकारच्या बेरोजगारीत लोकांना त्यांची क्षमता असूनही काम मिळत नाही ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | संरचनात्मक बेरोजगारी
10 ) भारतीय अर्थव्यवस्थेतील प्राथमिक क्षेत्र (Primary Sector) म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कृषी
11 ) चलनवाढ (Inflation) म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | पैशाचे मूल्य कमी होणे आणि वस्तूंच्या किमती वाढणे
12 ) बँक दर (Bank Rate) म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | आरबीआय व्यावसायिक बँकांना ज्या दराने कर्ज देते तो दर
13 ) 'राष्ट्रीय उत्पन्न' (National Income) म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | एका आर्थिक वर्षात देशात उत्पादित केलेल्या वस्तू आणि सेवांचे एकूण मूल्य
14 ) 'सेवा क्षेत्र' भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या कोणत्या क्षेत्रात मोडते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | तृतीयक
15 ) दारिद्र्य रेषा (Poverty Line) निश्चित करण्यासाठी भारतात कोणत्या समितीचा आधार घेतला जातो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | तेंडुलकर समिती
16 ) 'ब्लू चिप' (Blue Chip) कंपन्या म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | आर्थिकदृष्ट्या मजबूत आणि सुस्थापित कंपन्या
17 ) 'आरबीआय'चे राष्ट्रीयीकरण कधी करण्यात आले ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 1949
18 ) अर्थव्यवस्थेतील 'घाटीचे अर्थकारण' म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | सरकार आपले उत्पन्न वाढवण्यासाठी नवीन चलन छापते
19 ) भारतातील बँकांचे पहिले राष्ट्रीयीकरण कधी करण्यात आले ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 1969
20 ) 'गरीबी हटाओ' ही घोषणा कोणत्या पंचवार्षिक योजनेत देण्यात आली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | पाचवी
21 ) कोणत्या दरात आरबीआय व्यावसायिक बँकांकडून कर्ज घेते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | रिव्हर्स रेपो दर
22 ) 'कर प्रणाली' (Tax System) हा अर्थव्यवस्थेच्या कोणत्या धोरणाचा भाग आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | वित्तीय धोरण
23 ) जगातील कोणत्या संस्थेला 'जागतिक बँक' म्हणून ओळखले जाते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | आयबीआरडी (IBRD)
24 ) 'सेझ' (SEZ) चा अर्थ काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | स्पेशल इकॉनॉमिक झोन
25 ) भारतीय अर्थव्यवस्थेतील 'द्वितीयक क्षेत्र' कशाशी संबंधित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | उत्पादन (उद्योग)
26 ) 'मनरेगा' (MNREGA) योजना कशाशी संबंधित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | ग्रामीण भागात रोजगार देणे
27 ) 'माणवी विकास निर्देशांक' (HDI) मध्ये कोणत्या घटकाचा समावेश नसतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | बेरोजगारी दर (Unemployment Rate)
28 ) भारताच्या परकीय चलन साठ्याचे व्यवस्थापन कोणती संस्था करते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | आरबीआय
29 ) मागणी आणि पुरवठा या दोन घटकांचा अभ्यास अर्थशास्त्राच्या कोणत्या शाखेत केला जातो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सूक्ष्म अर्थशास्त्र
30 ) 'डब्लूटीओ' (WTO) चा मुख्य उद्देश काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | जागतिक व्यापार नियमन करणे
31 ) अर्थव्यवस्थेत जेव्हा वस्तूंच्या किमती झपाट्याने कमी होतात, तेव्हा त्या स्थितीला काय म्हणतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | अपस्फीती (Deflation)
32 ) भारताचे 'वॉरन बफे' म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | राकेश झुनझुनवाला
33 ) 'कॅपिटल मार्केट' कशासाठी वापरले जाते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | दीर्घ-मुदतीचे निधी आणि सिक्युरिटीजचे व्यवहार
34 ) 'जीएनपी' (GNP) चे पूर्ण रूप काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | ग्रॉस नॅशनल प्रॉडक्ट
35 ) कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी कर्ज देणारी प्रमुख संस्था कोणती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | नाबार्ड (NABARD)
36 ) 'स्टॅगफ्लेशन' म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | उच्च चलनवाढ आणि उच्च बेरोजगारी
37 ) जेव्हा सरकार आपल्या खर्चापेक्षा जास्त उत्पन्न मिळवते, तेव्हा त्याला काय म्हणतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | अर्थसंकल्पीय अतिरिक्त (Budget Surplus)
38 ) जगातील सर्वात मोठी तेल निर्यातदार संस्था कोणती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | ओपेक (OPEC)
39 ) 'परकीय थेट गुंतवणूक' (FDI) म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | दुसऱ्या देशातील कंपनी किंवा व्यवसायात नियंत्रण मिळवण्यासाठी केलेली गुंतवणूक
40 ) 'जीएसटी' (GST) कोणत्या प्रकारचा कर आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | अप्रत्यक्ष कर
41 ) भारतीय रुपयाचे चिन्ह (₹) कोणी डिझाइन केले ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | उदय कुमार
42 ) जेव्हा वस्तूंच्या मागणीत कोणताही बदल होत नाही, तेव्हा त्या मागणीला काय म्हणतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | पूर्णपणे अलवचिक मागणी
43 ) 'सेन्सेक्स' (Sensex) हा कोणत्या स्टॉक एक्सचेंजचा निर्देशांक आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE)
44 ) अर्थव्यवस्थेतील 'टक्केवारी वाढ' (Percentage Growth) कशाच्या संदर्भात मोजली जाते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | जीडीपी
45 ) 'वित्तीय तूट' (Fiscal Deficit) म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | एकूण खर्च - एकूण उत्पन्न (कर्ज वगळता)
46 ) 'सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका' (Public Sector Banks) म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सरकारी मालकीच्या बँका
47 ) 'मुद्रा बाजार' (Money Market) कशासाठी ओळखला जातो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | अल्प-मुदतीचे निधी व्यवहार
48 ) भारतातील 'नीति आयोग' (NITI Aayog) कधी स्थापन झाला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 2015
49 ) 'बजेट' (Budget) कोणत्या लेखात (Article) नमूद केलेले आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कलम 112
50 ) 'आयएमएफ' (IMF) चे पूर्ण रूप काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | इंटरनॅशनल मॉनेटरी फंड
51 ) अर्थव्यवस्थेतील 'चक्रीय बेरोजगारी' कशाशी संबंधित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | तेजी-मंदीचे चक्र
52 ) भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचा (National Income) अंदाज कोणती संस्था करते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय (CSO)
53 ) बँक ज्या दराने रोखता (Liquidity) जपण्यासाठी आरबीआयकडे निधी ठेवतात, तो दर कोणता ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | सीआरआर (CRR)
54 ) 'मंदी' (Recession) ची व्याख्या करताना सलग किती तिमाहीत (Quarters) नकारात्मक जीडीपी वाढ नोंदवली जाते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | दोन
55 ) 'लॉरेंज कर्व्ह' (Lorenz Curve) कशाचे मापन करतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | उत्पन्नाचे वितरण (असमानता)
56 ) 'नीति आयोग' चे अध्यक्ष कोण असतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | भारताचे पंतप्रधान
57 ) भारतीय नियोजन आयोगाची स्थापना कधी झाली होती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 1950
58 ) 'हरित क्रांती' (Green Revolution) चा सर्वाधिक परिणाम कोणत्या पिकावर झाला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | गहू
59 ) 'खुला बाजार क्रिया' (Open Market Operations) हे आरबीआयच्या कोणत्या धोरणाचा भाग आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | चलनविषयक धोरण
60 ) 'बॉन्ड' (Bond) कशाचे प्रतिनिधित्व करतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कर्ज दायित्व (Debt Obligation)
61 ) भारतातील 'निर्गुंतवणूक' (Disinvestment) प्रक्रियेचा मुख्य उद्देश काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | महसूल वाढवणे आणि सार्वजनिक कर्ज कमी करणे
62 ) 'बॅलन्स ऑफ पेमेंट' (Balance of Payment - BOP) कशाचे रेकॉर्ड ठेवते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | एका विशिष्ट कालावधीत देश आणि उर्वरित जगामधील सर्व आर्थिक व्यवहार
63 ) 'एसडीआर' (SDR) हे कशाचे चलन आहे, जे आयएमएफ (IMF) द्वारे वापरले जाते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | आंतरराष्ट्रीय राखीव मालमत्ता
64 ) 'किंमत लवचिकता' (Price Elasticity) कशाचे मापन करते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | किमतीतील बदलामुळे मागणीत होणारा बदल
65 ) 'गरीब माणूस' कशावर आधारित असतो, जेव्हा तो त्याच्या उत्पन्नाचा मोठा भाग अन्नधान्यावर खर्च करतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | एंजेलचा नियम
66 ) 'कोर इन्फ्लेशन' म्हणजे चलनवाढ मोजताना कोणत्या दोन वस्तू वगळल्या जातात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | इंधन आणि अन्नधान्य
67 ) भारतीय अर्थसंकल्पात 'महसुली उत्पन्न' (Revenue Receipts) कशातून मिळते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कर आणि गैर-कर महसूल (उदा. व्याज, लाभांश)
68 ) 'डेमोग्राफिक डिव्हिडंड' म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कार्यक्षम वयातील (Working Age) लोकसंख्या जास्त असणे
69 ) कोणत्या पंचवार्षिक योजनेत 'जड उद्योग' आणि मूलभूत उद्योगांवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | दुसरी
70 ) आरबीआयच्या 'पत नियंत्रण' साधनांपैकी कोणते 'परिमाणात्मक' साधन आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | रेपो दर
71 ) 'मिश्र अर्थव्यवस्था' या संकल्पनेचा स्वीकार कोणत्या भारतीय योजनेत करण्यात आला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | पहिल्या
72 ) 'जीडीपी डिफ्लेटर' कशाचे मापन करतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | महागाईचा दर
73 ) 'ट्रिकल-डाऊन इफेक्ट' हा सिद्धांत कशाशी संबंधित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | आर्थिक वाढीचा फायदा समाजातील सर्व स्तरांपर्यंत पोहोचणे
74 ) 'कमीतकमी आधारभूत किंमत' (Minimum Support Price - MSP) कोण निश्चित करते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कॅबिनेट कमिटी ऑन इकॉनॉमिक अफेअर्स (CCEA)
75 ) 'शून्य आधारित अर्थसंकल्प' म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | प्रत्येक खर्चाच्या गोष्टीचे शून्य पासून पुन्हा मूल्यांकन करणे
76 ) 'वस्तू' आणि 'सेवा' या दोन शब्दांमधील मूलभूत फरक काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | स्पर्शक्षमता (Tangibility)
77 ) 'आयआरडीएआय' (IRDAI) ही संस्था कोणत्या क्षेत्राचे नियमन करते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | विमा (Insurance)
78 ) अर्थव्यवस्थेत 'सरकारी रोखे' खरेदी केल्यास रोखता वर काय परिणाम होतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | रोखता वाढते
79 ) 'डिस्गाइज्ड अनएम्प्लॉयमेंट' म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कामावर गरजेपेक्षा जास्त लोक कार्यरत असणे
80 ) 'नवरत्न' आणि 'महारत्न' हे कशाचे प्रकार आहेत ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपन्या (PSUs)
81 ) भारताचे पहिले अर्थमंत्री (Finance Minister) कोण होते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | आर. के. षण्मुखम चेट्टी
82 ) 'डेमोनेटायझेशन' प्रक्रियेमुळे अर्थव्यवस्थेवर कोणता परिणाम होतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | रोखता (Liquidity) कमी होते
83 ) 'फिलिप्स कर्व्ह' कोणत्या दोन घटकांमधील संबंध दर्शवतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | चलनवाढ आणि बेरोजगारी
84 ) 'स्टॉक' म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | कंपनीतील मालकीचा भाग
85 ) 'विकास बँक' चा मुख्य उद्देश काय असतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | दीर्घकालीन आर्थिक विकासासाठी कर्ज आणि वित्तपुरवठा करणे
86 ) आंतरराष्ट्रीय स्तरावर देशाच्या चलनाच्या मूल्याचे मापन कशात केले जाते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | विनिमय दर (Exchange Rate)
87 ) 'आर्थिक सुधारणा' भारतात कोणत्या वर्षी सुरू झाल्या ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 1991
88 ) 'गुंतवणूक' म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | भांडवली वस्तूंच्या साठ्यात वाढ करणे
89 ) 'आर्थिक नियोजन' ही संकल्पना कोणत्या देशातून भारताने स्वीकारली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | रशिया (सोव्हिएत युनियन)
90 ) जेव्हा वस्तूंच्या किमती वाढतात आणि मागणी कमी होते, तेव्हा त्या वस्तू कशा असतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | लवचिक
91 ) 'आयात' म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | परदेशातून वस्तू देशात आणणे
92 ) 'आयकर' कोणत्या प्रकारचा कर आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | प्रत्यक्ष कर
93 ) 'मानवी भांडवल' मध्ये कशाचा समावेश होतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | शिक्षण, आरोग्य आणि कौशल्ये
94 ) भारतातील चलनविषयक धोरण तयार करण्याची जबाबदारी कोणाची आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | आरबीआय (RBI)
95 ) 'सरकारी कर्ज' म्हणजे काय ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सरकारने घेतलेले कर्ज
96 ) 'बुल मार्केट' कशाचे वैशिष्ट्य आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | शेअर बाजारात वाढ
97 ) 'डब्ल्यूटीओ' (WTO) ची स्थापना कधी झाली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 1995
98 ) 'किमतीतील भेदभाव' (Price Discrimination) कोणत्या बाजारपेठेचे वैशिष्ट्य आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | मक्तेदारी (Monopoly)
99 ) 'नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज' (NSE) ची स्थापना कोणत्या समितीच्या शिफारशीनुसार झाली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | फेरवाणी समिती
100 ) 'आयएमएफ' (IMF) चे पूर्ण रूप काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | इंटरनॅशनल मॉनेटरी फंड