आधार प्रणालीमध्ये 'LPU' (Limit Update Exception) चा अर्थ काय होतो ?
❶ कायदेशीर पडताळणी प्रक्रिया
❷ जेव्हा एखादा नागरिक ठरवून दिलेल्या कमाल मर्यादेपेक्षा जास्त वेळा (उदा. नाव किंवा जन्मतारीख) अपडेट करण्याचा प्रयत्न करतो, तेव्हाची विशेष अपवादात्मक प्रक्रिया
❸ संगणकाचा वेग मर्यादित करणे
❹ नोंदणी केंद्राची वेळ संपणे
रहिवाशाने आधार फॉर्ममध्ये भरलेली माहिती आणि स्कॅन केलेली कागदपत्रे कशामध्ये सुरक्षित साठवली जातात ?
❶ साध्या कॉम्प्युटर फोल्डरमध्ये
❷ CIDR (Central Identities Data Repository) च्या सुरक्षित सर्व्हरवर डेटा पॅकेटच्या (Data Packet) स्वरूपात
❸ गुगल ड्राईव्हवर सार्वजनिकरित्या
❹ स्थानिक नोंदणी केंद्राच्या हार्ड डिस्कवर कायमस्वरूपी
Question 93 : आधार केंद्रावर वापरल्या जाणाऱ्या बायोमेट्रिक उपकरणांना (उदा. फिंगरप्रिंट आणि आयरिस स्कॅनर) संगणकाशी जोडण्यासाठी कोणत्या सॉफ्टवेअर ड्रायव्हर्सची (Drivers) आवश्यकता असते ?
❶ RD Service (Registered Device Service)
❷ VLC Media Player
❸ Adobe Reader
❹ Windows Gaming Driver
Question 94 : आधार नोंदणी करताना रहिवाशाने सादर केलेल्या कागदपत्रांवर (POI/POA) त्याचे नाव अस्पष्ट किंवा खोडलेले असेल, तर व्हेरिफायरने (Verifier) काय करावे ?
❶ ते कागदपत्र स्वीकारून मंजुरी द्यावी.
❷ कागदपत्र नाकारावे आणि रहिवाशाला सुधारित किंवा नवीन वैध मूळ कागदपत्र आणण्यास सांगावे.
❸ स्वतः पेनने त्यावर दुरुस्ती करावी.
❹ रहिवाशाला केंद्राबाहेर जाण्यास सांगावे.
Question 95 : आधार अपडेटच्या इतिहासात (Aadhaar Update History) नागरिक काय तपासू शकतात ?
❶ त्यांनी आतापर्यंत आधार कार्डमध्ये केलेल्या सर्व डेमोग्राफिक बदलांची माहिती आणि तारीख.
❷ त्यांच्या बँक खात्यातील शिल्लक रक्कम.
❸ त्यांच्या मोबाईल फोनचा रिचार्ज इतिहास.
❹ त्यांनी खरेदी केलेल्या वस्तूंची यादी.
Question 96 : आधार नोंदणी केंद्रामध्ये नागरिकांचे बायोमेट्रिक तपशील गोळा करताना ऑपरेटरने खालीलपैकी कोणत्या गोष्टीची काळजी घेणे अनिवार्य आहे ?
❶ नागरिकाला सिस्टीम स्क्रीनकडे पाहू न देणे.
❷ प्रत्येक नागरिकाचा डेटा सुरक्षितपणे आणि कोणत्याही त्रुटीशिवाय अचूक कॅप्चर करणे.
❸ एकाच वेळी तीन संगणकांवर काम करणे.
❹ नागरिकांचे कागदपत्रे आपल्या घरी घेऊन जाणे.
Question 97 : जर एखाद्या व्यक्तीचे वय 80 वर्षांपेक्षा जास्त असेल आणि वृद्धापकाळामुळे त्यांचे बोटांचे ठसे येत नसतील, तर ऑपरेटरने नोंदणी कशी करावी ?
❶ नोंदणी पूर्णपणे नाकारावे.
❷ बायोमेट्रिक अपवाद (Biometric Exception) नियमाचा वापर करून त्यांचा चेहरा आणि उपलब्ध स्थितीचा अपवाद फोटो घ्यावा.
❸ त्यांच्या नातेवाईकाचे बोटांचे ठसे घ्यावेत.
❹ संगणकावर खोटे बोटांचे ठसे अपलोड करावेत.
Question 98 : खालीलपैकी कोणते दस्तऐवज नातेसंबंधाचा पुरावा (POR - Proof of Relationship) म्हणून पूर्णपणे वैध आहे ?
❶ राज्य सरकारने जारी केलेले अधिकृत रेशन कार्ड (ज्यावर कुटुंबातील सदस्यांची नावे स्पष्ट आहेत) किंवा विवाह प्रमाणपत्र.
❷ वैयक्तिक पॅन कार्ड.
❸ कॉलेजचे ओळखपत्र.
❹ वाहनाचे नोंदणी प्रमाणपत्र (RC Book).
Question 99 : आधार नोंदणी पूर्ण झाल्यावर रहिवाशाला मिळणाऱ्या पावतीला (Enrolment Slip) काय म्हणतात ?
❶ EID Slip (Enrolment ID Slip)
❷ UID Slip
❸ Payment Receipt
❹ Bank Voucher
Question 100 : ऑपरेटर किंवा सुपरवायझरने आपली दैनंदिन शिफ्ट संपवल्यानंतर सॉफ्टवेअरमध्ये कोणती अंतिम प्रक्रिया करणे आवश्यक असते ?
❶ कॉम्प्युटर थेट बंद करणे.
❷ एंड ऑफ डे (EOD) प्रक्रिया करणे आणि सर्व डेटा पॅकेट्स सिंक (Sync) झाल्याची खात्री करणे.
❸ इंटरनेट केबल काढून टाकणे.
❹ सॉफ्टवेअर अनइन्स्टॉल करणे.
Question 101 : आधार दुरुस्तीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या 'UIDAI Standard Certificate Form' वर कोणाची स्वाक्षरी आणि शिक्का वैध मानला जातो ?
❶ कोणत्याही सामान्य नागरिकाची.
❷ अधिकृत राजपत्रित अधिकारी (Gazetted Officer), तहसीलदार किंवा नियुक्त लोकप्रतिनिधी (विहित नियमांनुसार).
❸ खाजगी शाळेतील विद्यार्थ्यांची.
❹ स्थानिक दुकानदारची.
Question 102 : आधार प्रणालीमध्ये 'OBLIGATION' किंवा ऑपरेटरच्या जबाबदाऱ्यांमध्ये खालीलपैकी काय समाविष्ट आहे ?
❶ नागरिकांच्या वैयक्तिक माहितीची गोपनीयता (Privacy) आणि सुरक्षा राखणे.
❷ माहिती सोशल मीडियावर शेअर करणे.
❸ फॉर्मसाठी जास्त पैसे आकारणे.
❹ केंद्रावरील संगणक विकणे.
Question 103 : आधार नोंदणी करताना रहिवाशाचा ईमेल आयडी (Email ID) नोंदवणे का फायदेशीर ठरते ?
❶ कारण त्यामुळे आधारमधील कोणत्याही बदलाची किंवा वापराची माहिती ईमेलद्वारे तात्काळ मिळते.
❷ त्यामुळे मोफत ईमेल सेवा मिळते.
❸ त्यामुळे संगणकाचा वेग वाढतो.
❹ त्याचा कोणताही विशेष फायदा होत नाही.
Question 104 : जर एखाद्या ऑपरेटरचा आयडी (Operator ID) UIDAI ने निलंबित (Suspend) केला असेल, तर तो ऑपरेटर काय करू शकतो ?
❶ दुसऱ्या केंद्रावर जाऊन काम करू शकतो.
❷ निलंबनाचा कालावधी संपत नाही किंवा चौकशी पूर्ण होत नाही तोपर्यंत आधार नोंदणीचे कोणतेही काम करू शकत नाही.
❸ स्वतःचा नवीन आयडी त्वरित तयार करू शकतो.
❹ दुसऱ्या ऑपरेटरचा आयडी वापरून काम करू शकतो.
Question 105 : आधार कार्ड मधील पत्ता ऑनलाइन बदलण्यासाठी खालीलपैकी कोणती पद्धत वापरली जाऊ शकते (जर रहिवाशाकडे वैध पत्ता पुरावा असेल) ?
❶ UIDAI च्या अधिकृत 'myAadhaar' पोर्टलवर लॉग इन करून स्वतः ऑनलाइन अर्ज करणे.
❷ व्हॉट्सॲपवर मॅसेज पाठवणे.
❸ साध्या पोस्टाने पत्र पाठवणे.
❹ दूरध्वनीवरून पत्ता सांगणे.
Question 106 : आधार नोंदणी सॉफ्टवेअर (ECMP) मध्ये 'Document Verification' च्या वेळी ऑपरेटरने कागदपत्रांचे स्कॅनिंग करताना कोणता रंग निवडणे आवश्यक आहे ?
❶ केवळ काळा आणि पांढरा (Black and White)
❷ रंगीत (Color Scan) जेणेकरून मूळ दस्तऐवजाची सत्यता स्पष्ट दिसेल
❸ निळा रंग
❹ कोणताही रंग चालतो
Question 107 : UIDAI द्वारे जारी केलेले 'आधार पत्र' (Aadhaar Letter) नागरिकांच्या घरापर्यंत सुरक्षितपणे पोहोचवण्याची जबाबदारी प्रामुख्याने कोणाची असते ?
❶ खाजगी कुरिअर सेवा
❷ भारतीय टपाल विभाग (India Post)
❸ स्थानिक पोलीस स्टेशन
❹ आधार ऑपरेटर स्वतः
Question 108 : आधार कायदा, 2016 नुसार, गोळा केलेला बायोमेट्रिक डेटा (उदा. बोटांचे ठसे किंवा डोळ्यांचे स्कॅन) खालीलपैकी कशासाठी वापरला जाऊ शकत नाही ?
❶ रहिवाशाच्या ओळखीच्या प्रमाणीकरणासाठी (Authentication).
❷ कोणत्याही खाजगी किंवा गुन्हेगारी हेतूसाठी डेटा विकणे किंवा अनधिकृतपणे वापरणे.
❸ सरकारी योजनांचा लाभ देण्यासाठी.
❹ रहिवाशाची ओळख पटवण्यासाठी.
Question 109 : कुटुंबाचा प्रमुख (HOF) आधारित पत्ता बदलण्याच्या प्रक्रियेमध्ये प्रमुखाच्या आधार क्रमांकावर कोणता संदेश पाठवला जातो ?
❶ मंजुरीसाठी ओटीपी (OTP) किंवा संमतीची (Consent) विनंती.
❷ बँकेचा पिन नंबर.
❸ नोकरीचे कॉल लेटर.
❹ लॉटरीचा मेसेज.
Question 110 : आधार नोंदणी करताना जर रहिवाशाने आपली जन्मतारीख बदलण्यासाठी 'पॅन कार्ड' जोडले असेल, तर ऑपरेटरने सॉफ्टवेअरमध्ये 'Verification Type' काय निवडावा ?
❶ Document Based (दस्तऐवज आधारित)
❷ Introduction Based (ओळखकर्ता आधारित)
❸ HOF Based (कुटुंब प्रमुख आधारित)
❹ ते निवडण्याची गरज नसते
Question 111 : आधार नोंदणी केंद्रावर नागरिकांची गर्दी नियंत्रित करण्यासाठी आणि शिस्त राखण्यासाठी कोणती पद्धति वापरली जाते ?
❶ टोकन प्रणाली किंवा ऑनलाईन अपॉइंटमेंट (Appointment Slot Booking).
❷ केंद्राचे दरवाजे बंद ठेवणे.
❸ नागरिकांना प्रवेश नाकारणे.
❹ कोणालाही कधीही येऊ देणे.
Question 112 : आधार ऑपरेटरने बायोमेट्रिक डेटा कॅप्चर करताना रहिवाशाच्या चेहऱ्यावरील फोटोमध्ये काय स्पष्ट दिसणे आवश्यक आहे ?
❶ केवळ रहिवाशाचे केस.
❷ रहिवाशाचे दोन्ही कान, डोळे आणि संपूर्ण चेहरा स्पष्ट व सरळ रेषेत असावा.
❸ रहिवाशाचा फक्त अर्धा चेहरा.
❹ रहिवाशाने लावलेला चष्मा किंवा मास्क.
Question 113 : आधार कार्डमध्ये 'मोबाईल नंबर' बदलण्यासाठी नागरिकाला खालीलपैकी कोणता दस्तऐवज सादर करणे बंधनकारक आहे ?
❶ पॅन कार्ड
❷ मतदार ओळखपत्र
❸ रेशन कार्ड
❹ कोणत्याही कागदपत्राची गरज नाही, फक्त रहिवाशाची बायोमेट्रिक उपस्थिती आवश्यक आहे.
Question 114 : आधार प्रणालीमध्ये 'De-duplication' प्रक्रियेदरम्यान जर दोन वेगवेगळ्या नोंदणींचे बायोमेट्रिक तपशील तंतोतंत जुळले, तर काय होते ?
❶ दोन्ही आधार कार्ड जनरेट होतात.
❷ नंतर केलेली नवीन नोंदणी 'Duplicate' म्हणून नाकारली (Reject) जाते.
傷 सिस्टीम क्रॅश होते.
❹ दोन्ही व्यक्तींना एकच आधार क्रमांक दिला जातो.
Question 115 : आधार नोंदणी केंद्रामध्ये ऑपरेटरने आणि सुपरवायझर व्यतिरिक्त दस्तऐवजांची प्रत्यक्ष तपासणी करण्यासाठी कोण नियुक्त केलेले असते ?
❶ सुरक्षा रक्षक
❷ व्हेरिफायर (Verifier / पडताळणी अधिकारी)
❸ बँकेचे कॅशियर
❹ स्थानिक रहिवासी
Question 116 : जर एखाद्या बालकाचे 'बाल आधार' (0 ते 5 वर्षे वयोगटातील) बनवायचे असेल, तर खालीलपैकी कोणते दस्तऐवज मुख्य ओळख म्हणून स्वीकारले जाते ?
❶ बालकाचे जन्माचे प्रमाणपत्र (Birth Certificate) किंवा रुग्णालयाचे डिस्चार्ज कार्ड.
❷ बालकाचे पॅन कार्ड.
❸ बालकाचे ड्रायव्हिंग लायसन्स.
❹ बालकाचे मतदार ओळखपत्र.
Question 117 : आधार नोंदणी केंद्राच्या सुरक्षिततेसाठी सॉफ्टवेअरमधील डेटा चोरीला जाऊ नये म्हणून दररोज काय केले जाते ?
❶ सॉफ्टवेअर मधील डेटा एन्क्रिप्ट करून सुरक्षितपणे क्लाउडवर अपलोड (Upload) केला जातो.
❷ पेन ड्राईव्हमध्ये डेटा कॉपी करून वाटला जातो.
❸ संगणक उघडाच ठेवला जातो.
❹ डेटा डिलीट केला जातो.
Question 118 : जर एखाद्या रहिवाशाने आधार फॉर्मवर चुकीची माहिती भरली आहे हे व्हहेरिफायरच्या लक्षात आले, तर त्याने काय करावे ?
❶ फॉर्मवर स्वाक्षरी करून द्यावी.
❷ फॉर्म नाकारावा आणि रहिवाशाला चूक दुरुस्त करून नवीन फॉर्म भरण्यास सांगावे.
❸ स्वतःच्या मनाने दुरुस्ती करावी.
❹ फॉर्म कचऱ्याच्या पेटीत टाकावा.
Question 119 : आधार धारकाची माहिती सुरक्षित ठेवण्यासाठी UIDAI नागरिकांना त्यांचे मूळ आधार क्रमांकाचे शेवटचे 4 अंक दाखवून उर्वरित अंकांवर 'X' चिन्ह असलेले कोणते आधार डाऊनलोड करण्याची सोय देते ?
❶ मास्क आधार (Masked Aadhaar)
❷ छुपा आधार
❸ डमी आधार
❹ निळा आधार
Question 120 : आधार नोंदणी करताना ऑपरेटरने रहिवाशाच्या पत्त्यामध्ये 'Landmark' (जवळची प्रसिद्ध जागा) लिहिताना काय काळजी घ्यावी ?
❶ आपल्या मनाने काहीही लिहावे.
❷ रहिवाशाच्या पत्त्याच्या पुराव्यामध्ये (POA) नमूद असलेल्या किंवा रहिवाशाने सांगितलेल्या अधिकृत महत्त्वाच्या जागेचा उल्लेख करावा.
❸ शेजारच्या गावाचे नाव लिहावे.
❹ ते रिकामे सोडून द्यावे.