आधार नोंदणी दरम्यान रहिवाशाचे नाव आणि पत्ता पडताळण्यासाठी खालीलपैकी कोणता पर्याय योग्य आहे ?
❶ रहिवाशाने तोंडी सांगितलेली माहिती पुरेशी आहे.
❷ केवळ शेजाऱ्याने दिलेली माहिती वैध मानली जाते.
❸ UIDAI च्या वैध दस्तऐवज सूचीनुसार मूळ कागदपत्रांची (Original Documents) पडताळणी करणे.
❹ कोणत्याही साध्या कागदावर लिहिलेली माहिती स्वीकारणे.
लहान मुलांचे बाल आधार बनवताना खालीलपैकी कोणाचा आधार क्रमांक आणि बायोमेट्रिक लिंक करणे अनिवार्य आहे ?
❶ पालकांपैकी (माता/पिता) एकाचा किंवा कायदेशीर पालकाचा (Guardian)
❷ शाळेच्या मुख्याध्यापकांचा
❸ स्थानिक सरपंचांचा
❹ नोंदणी करणाऱ्या ऑपरेटरचा
ई-आधार (e-Aadhaar) डाऊनलोड केल्यानंतर ती फाईल उघडण्यासाठी पासवर्डचा फॉरमॅट कसा असतो ?
❶ नावाचे पहिले 4 अक्षरे कॅपिटलमध्ये आणि जन्माचे वर्ष (उदा. RAMA1995)
❷ केवळ मोबाईल नंबरचे शेवटचे 4 अंक
❸ संपूर्ण निवासी पत्ता
❹ UIDAI चा पिन कोड
खालीलपैकी कोण आधार नोंदणी केंद्र (Aadhaar Enrolment Center) चालवण्यासाठी 'रजिस्ट्रार' (Registrar) म्हणून काम करू शकतात ?
❶ बँका, टपाल विभाग (Post Office) किंवा राज्य सरकार नियुक्त संस्था
❷ कोणताही खाजगी दुकानदार किंवा किरकोळ विक्रेता
❸ परदेशी कंपन्या
❹ स्थानिक राजकीय संघटना
आधार अपडेट करताना 'डेमोग्राफिक अपडेट' (Demographic Update) म्हणजे काय ?
❶ फक्त बोटांचे ठसे बदलणे
❷ नाव, पत्ता, जन्मतारीख, लिंग, मोबाईल नंबर किंवा ईमेल आयडी बदलणे
❸ नवीन फोटो काढणे
❹ डोळ्यांचे बुबुळ पुन्हा स्कॅन करणे
नोंदणी केंद्रावर ऑपरेटरने नागरिकाचा फोटो (Facial Image) कॅप्चर करताना कोणती काळजी घ्यावी ?
❶ खोलीत पुरेसा प्रकाश असावा आणि नागरिकाची पोझ सरळ असावी.
❷ नागरिकाने गॉगल किंवा छत्री धरलेली असावी.
❸ कॅмера खूप अंधारात ठेवावा.
❹ नागरिकाला हसण्यास किंवा तोंड वाकडे करण्यास सांगावे.
आधार धारकाला त्याचे 'डेमोग्राफिक तपशील' (नाव/पत्ता/जन्मतारीख) अपडेट करण्यासाठी सध्या किती शुल्क विहित केलेले आहे ?
❶ 50 रुपये
❷ 100 रुपये
❸ 200 रुपये
❹ मोफत
जर एखाद्या व्यक्तीच्या जन्मतारखेचा कोणताही अधिकृत पुरावा नसेल, तर आधार फॉर्ममध्ये जन्मतारीख कशी नोंदवली जाते ?
❶ घोषित (Declared) म्हणून नोंदवून अंदाजे वय लिहिले जाते.
❷ नोंदणी नाकारली जाते.
❸ ऑपरेटर स्वतःच्या मनाने तारीख टाकतो.
❹ 1 जानेवारी 2000 हीच तारीख निश्चित केली जाते.
कुटुंबाचा प्रमुख (HOF - Head of Family) आधारित आधार अपडेट करण्यासाठी कोणता दस्तऐवज आवश्यक आहे ?
❶ POR (Proof of Relationship) - नातेसंबंधाचा पुरावा
❷ POI (Proof of Identity)
❸ PDB (Proof of Date of Birth)
❹ कोणताही पुरावा लागत नाही
आधार नोंदणी सॉफ्टवेअरमध्ये 'जीपीएस' (GPS) जोडणे का अनिवार्य आहे ?
❶ इंटरनेटचा वेग वाढवण्यासाठी
❷ नोंदणी केंद्र अधिकृत आणि योग्य भौगोलिक ठिकाणी (Location) कार्यरत असल्याची खात्री करण्यासाठी
❸ संगणकाची बॅटरी वाचवण्यासाठी
❹ ऑपरेटरचे वैयक्तिक लोकेशन ट्रॅक करण्यासाठी
UIDAI च्या नियमांनुसार, आधार नोंदणी करण्यासाठी किंवा अपडेट करण्यासाठी खालीलपैकी कोण पात्र आहे ?
❶ केवळ भारताबाहेर राहणारे परदेशी नागरिक
❷ भारताचा रहिवासी (Resident) जो नोंदणीच्या आधीच्या 12 महिन्यांत किमान 182 दिवस भारतात राहिला आहे.
❸ भारतात 2 दिवस पर्यटनासाठी आलेला परदेशी नागरिक
❹ कोणताही अनिवासी भारतीय ज्याच्याकडे दस्तऐवज नाहीत
नोंदणी दरम्यान ऑपरेटरकडून बायोमेट्रिक डेटा (उदा. बोटांचे ठसे) व्यवस्थित येत नसल्यास काय करावे ?
❶ बोटे स्वच्छ आणि पुसून घेण्यास सांगावे, व पुन्हा प्रयत्न करावा.
❷ ते सोडून देऊन पुढची प्रक्रिया करावी.
❸ नागरिकाला दुसऱ्या दिवशी येण्यास सांगावे.
❹ स्वतःच्या बोटांचे ठसे द्यावे.
आधार डेटा पूर्णपणे सुरक्षित ठेवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या मुख्य सर्व्हरला काय म्हणतात ?
❶ CIDR (Central Identities Data Repository)
❷ UID AI Server
❸ National Cloud Center
❹ Aadhaar Local Network
आधार कायद्यानुसार, नोंदणी केंद्रावरील डेटा (Resident Data) इतर कोणत्याही अनधिकृत व्यक्तीसोबत शेअर केल्यास ऑपरेटरला काय शिक्षा होऊ शकते ?
❶ केवळ नोकरीवरून काढून टाकणे
❷ कारावास आणि मोठा आर्थिक दंड (Aadhaar Act च्या कलमांनुसार)
❸ कोणतीही शिक्षा होत नाही
❹ फक्त तोंडी समज दिली जाते
जर नागरिकाच्या आधार कार्डवर जन्मतारीख आधीच 'व्हेरिफाइड' (Verified) असेल, तर ती पुन्हा बदलण्यासाठी काय आवश्यक आहे ?
❶ साधे प्रतिज्ञापत्र (Affidavit)
❷ UIDAI च्या प्रादेशिक कार्यालयाची (Regional Office) विशेष परवानगी आणि वैध पुरावा
❸ कोणत्याही स्थानिक नेत्याचे पत्र
❹ तोंडी विनंती
एम-आधार (mAadhaar) हे काय आहे ?
❶ एक खाजगी बँक ॲप
❷ UIDAI चे अधिकृत मोबाईल ॲप्लिकेशन, ज्यामध्ये डिजिटल आधार कार्ड सुरक्षित ठेवता येते.
❸ संगणकाचा एकソフトवेअर प्रोग्राम
❹ एक ऑफलाइन गेमिंग ॲप
आधार नोंदणी केंद्रावर वापरल्या जाणाऱ्या बायोमेट्रिक उपकरणांची (Devices) पडताळणी कोणती संस्था करते ?
❶ STQC (Standardization Testing and Quality Certification)
❷ RBI
❸ BSNL
❹ LIC
खालीलपैकी कोणते दस्तऐवज ओळखीचा पुरावा (POI) म्हणून स्वीकारले जाऊ शकते ?
❶ पॅन कार्ड, पासपोर्ट किंवा मतदार ओळखपत्र (Voter ID)
❷ वीज बिल किंवा पाण्याचे बिल (केवळ नावासाठी)
❸ रेशन कार्ड (फक्त पत्त्यासाठी)
❹ कोऱ्या कागदावरील स्वाक्षरी
आधार क्रमांकाचा वापर करून बँक खात्यातून पैसे काढण्याच्या सुविधेला काय म्हणतात ?
❶ AEPS (Aadhaar Enabled Payment System)
❷ Aadhaar Bank Transfer
❸ Digital Aadhaar Pay
❹ Core Banking Link
जर एखाद्या नागरिकाचे दोन्ही डोळे खराब असतील किंवा ते नसतील, तर डोळ्यांचे स्कॅन (Iris Capture) करताना ऑपरेटरने काय करावे ?
❶ नोंदणी प्रक्रिया रद्द करावी.
❷ सॉफ्टवेअरमध्ये 'बायोमेट्रिक अपवाद' (Biometric Exception) म्हणून नोंद करावी आणि अपवाद फोटो घ्यावा.
❸ दुसऱ्या एखाद्या व्यक्तीचे डोळे स्कॅन करावेत.
❹ कॅमेऱ्यासमोर बनावट फोटो पकडावा.
आधार पीव्हीसी (Aadhaar PVC Card) ऑनलाइन ऑर्डर करण्यासाठी अधिकृत शुल्क किती आहे ?
❶ 50 रुपये
❷ 100 रुपये
❸ 20 रुपये
❹ मोफत
नोंदणी एजन्सीने (Enrolment Agency) नियुक्त केलेल्या ऑपरेटरची परीक्षा आणि प्रमाणिकरण (Certification) कोणती संस्था घेते ?
❶ NSEIT (किंवा UIDAI द्वारे नियुक्त केलेली अधिकृत एजन्सी)
❷ SSC (Staff Selection Commission)
❸ UPSC
❹ ITI Board
आधार कार्डमध्ये खालीलपैकी कोणत्या माहितीचा समावेश नसतो ?
❶ नाव आणि पत्ता
❷ जन्मतारीख आणि लिंग
❸ जात, धर्म किंवा उत्पन्न (Income)
❹ आधार क्रमांक आणि फोटो
आधार नोंदणी करताना रहिवाशाचा मोबाईल नंबर लिंक केल्याने काय फायदा होतो ?
❶ सर्व ऑनलाइन आधार सेवा आणि ओटीपी (OTP) प्रमाणीकरण सुलभ होते.
❷ मोफत इंटरनेट मिळते.
❸ बँक खात्यात थेट पैसे जमा होतात.
❹ कोणताच फायदा होत नाही.
आधार नोंदणी प्रणालीमध्ये 'रिव्ह्यू' (Review) किंवा 'रिजेक्शन' (Rejection) चे मुख्य कारण काय असू शकते ?
❶ निकृष्ट दर्जाचा बायोमेट्रिक डेटा किंवा चुकीचे/अस्पष्ट कागदपत्रे स्कॅन करणे.
❷ रहिवाशाने महागडे कपडे न घालणे.
❸ केंद्रामध्ये संगणक जुना असणे.
❹ अर्जदाराचे वय जास्त असणे.
आधार अपडेट करण्यासाठी किंवा दुरुस्ती करण्यासाठी नागरिक किती प्रकारे अर्ज करू शकतात ?
❶ ऑनलाइन (UIDAI पोर्टलद्वारे निवडक सेवा) आणि offline (आधार केंद्राला भेट देऊन)
❷ केवळ पोस्टाद्वारे पत्र पाठवून
❸ फक्त फोन कॉल करून
❹ केवळ सोशल मीडियाद्वारे
बायोमेट्रिक डेटा कॅप्चर करताना लहान मुलांच्या (5 वर्षांखालील) बोटांचे ठसे आणि आयरिस का घेतले जात नाही ?
❶ कारण 5 वर्षांखालील मुलांचे बायोमेट्रिक तपशील पूर्णपणे विकसित झालेले नसतात.
❷ कारण सॉफ्टवेअरमध्ये तशी सोय नसते.
❸ कारण मुलांचा आधार बनवणे ऐच्छिक असते.
❹ कारण मुलांचे फोटोुरेसे असतात.
आधार क्रमांकाची सत्यता आणि पडताळणी ऑनलाइन करण्यासाठी कोणती सेवा वापरli जाते ?
❶ Aadhaar Verification / Authentication Service
❷ Aadhaar Download Service
❸ Aadhaar Edit Tool
❹ Aadhaar Transfer Portal
जर एखाद्या ऑपरेटरने नागरिकाची खोटी माहिती जाणूनबुजून सिस्टीममध्ये भरली, तर त्याच्यावर काय कायदेशीर कारवाई होऊ शकते ?
❶ आधार कायद्यानुसार एफआयआर (FIR) दाखल होऊन तुरुंगवास आणि काळ्या यादीत (Blacklist) टाकणे.
❷ फक्त दुसऱ्या केंद्रावर बदली केली जाते.
❸ काही तासांसाठी काम थांबवले जाते.
❹ कोणतीही कारवाई केली जात नाही.
प्रत्येक आधार नोंदणी केंद्रावर नागरिकांच्या सोयीसाठी आणि तक्रारींसाठी काय उपलब्ध असणे अनिवार्य आहे ?
❶ तक्रार पुस्तिका (Complaint Register) आणि UIDAI चा हेल्पलाईन नंबर (1947) ची माहिती.
❷ मनोरंजन करण्यासाठी टीव्ही स्क्रीन.
❸ मोफत खाण्याची सोय.
❹ सर्व प्रकारच्या खाजगी बँकांचे फॉर्म.