गुणोत्तर व प्रमाण प्रश्न | Ratio and Proportion Questions in Marathi

गुणोत्तर व प्रमाण प्रश्न | Ratio and Proportion Questions in Marathi

गुणोत्तर आणि प्रमाण

गुणोत्तर आणि प्रमाण (Ratio and Proportion) हा गणितातील एक अत्यंत महत्त्वाचा टॉपिक आहे जो संख्यात्मक क्षमतेसाठी तसेच इतर अनेक टॉपिक्ससाठी बेस तयार करतो. स्पर्धा परीक्षांमध्ये या टॉपिकवरून वारंवार प्रश्न विचारले जातात ; जसे की MPSC, SSC, Talathi, IBPS, PSI, Police Bharti.

गुणोत्तर म्हणजे काय ? दोन किंवा अधिक संख्यांची तुलना करण्यासाठी जी पद्धत वापरली जाते तिला गुणोत्तर म्हणतात उदा - 2 : 3 म्हणजे पहिली संख्या दुसऱ्या संख्येपेक्षा 2/3 आहे प्रमाण म्हणजे काय ? तीन किंवा चार संख्यांमधील समान गुणोत्तर दाखवणारी पद्धत म्हणजे प्रमाण उदा - 2 : 3 = 4 : 6 हे प्रमाण आहे

या टॉपिकमध्ये Ratio and Proportion Formula समजून घेणे आवश्यक आहे :

  • a : b = c : d असल्यास, a × d = b × c
  • गुणोत्तराचा उपयोग टक्केवारी, वेग-वेळ-काम आणि व्यापारी गणितात मोठ्या प्रमाणात होतो

Ratio and Proportion Examples in Marathi सोडवताना शॉर्ट ट्रिक्स आणि सराव प्रश्नांचा वापर केल्यास गती आणि अचूकता दोन्ही सुधारतात. खाली दिलेल्या Gunottar ani Praman प्रश्नसंच चा सराव करा आणि तुमची स्पर्धा परीक्षा तयारी अधिक मजबूत करा.

Question : 1

28 आणि 42 यांचे गुणोत्तर किती ?

❶ 2:3

❷ 3:4

❸ 4:5

❹ 3:2

Question : 2

5 : 8 = 20 : x , तर x ची किंमत किती ?

❶ 25

❷ 30

❸ 32

❹ 40

Question : 3

दोन संख्यांचे गुणोत्तर 3:5 असून त्यांची बेरीज 56 आहे, तर त्यापैकी मोठी संख्या कोणती ?

❶ 21

❷ 35

❸ 40

❹ 30

Question : 4

12, 16 आणि 18 यांचे चतुर्थ प्रमाणपद काढा ?

❶ 24

❷ 22

❸ 20

❹ 26

Question : 5

9 आणि 25 यांचे मध्यम प्रमाणपद कोणते ?

❶ 12

❷ 15

❸ 20

❹ 18

Question : 6

60 लिटर मिश्रणात दूध व पाणी यांचे गुणोत्तर 2:1 आहे, तर त्यातील दुधाचे प्रमाण किती लिटर असेल ?

❶ 20

❷ 30

❸ 40

❹ 45

Question : 7

अ, ब आणि क यांच्या वयाचे गुणोत्तर 2:3:4 आहे. त्यांच्या वयाची बेरीज 54 वर्षे असल्यास 'ब' चे वय किती ?

❶ 12

❷ 18

❸ 24

❹ 16

Question : 8

दोन संख्यांचे गुणोत्तर 5:7 असून त्यांच्यातील फरक 18 आहे, तर त्या संख्या कोणत्या ?

❶ 25 आणि 35

❷ 35 आणि 53

❸ 45 आणि 63

❹ 40 आणि 58

Question : 9

एका पिशवीत 1 रुपया, 50 पैसे व 25 पैशांची नाणी 5:6:8 या प्रमाणात आहेत. जर एकूण रक्कम 240 रुपये असेल, तर 25 पैशांची नाणी किती ?

❶ 80

❷ 120

❸ 160

❹ 200

Question : 10

ए आणि बी च्या पगाराचे गुणोत्तर 4:5 आहे. जर ए चा पगार 20000 रुपये असेल, तर बी चा पगार किती ?

❶ 25000

❷ 22000

❸ 24000

❹ 26000

Question : 11

एका त्रिकोणाच्या कोनांचे गुणोत्तर 1:2:3 आहे, तर सर्वात मोठ्या कोनाचे माप किती अंश असेल ?

❶ 30

❷ 60

❸ 90

❹ 120

Question : 12

0.75 : x :: 5 : 8 , तर x ची किंमत किती ?

❶ 1.1

❷ 1.2

❸ 1.5

❹ 1.8

Question : 13

दोन वर्तुळांच्या त्रिज्येचे गुणोत्तर 3:4 आहे, तर त्यांच्या क्षेत्रफळांचे गुणोत्तर किती असेल ?

❶ 3:4

❷ 6:8

❸ 9:16

❹ 4:3

Question : 14

एका वर्गातील मुले आणि मुली यांचे गुणोत्तर 7:5 आहे. जर मुलींची संख्या 60 असेल, तर मुलांची संख्या किती ?

❶ 70

❷ 84

❸ 90

❹ 98

Question : 15

15 : 25 चे संक्षिप्त रूप काय होईल ?

❶ 3:5

❷ 5:3

❸ 3:4

❹ 2:5

Question : 16

ए : बी = 2:3 आणि बी : सी = 4:5 , तर ए : बी : सी किती ?

❶ 8:12:15

❷ 2:3:5

❸ 8:10:15

❹ 8:12:10

Question : 17

7, 14 आणि x परंपरीत प्रमाणात असल्यास x ची किंमत किती ?

❶ 21

❷ 28

❸ 35

❹ 42

Question : 18

एका आयताची लांबी आणि रुंदी यांचे गुणोत्तर 5:3 आहे. जर परिमिती 64 सेमी असेल, तर लांबी किती सेमी ?

❶ 10

❷ 15

❸ 20

❹ 25

Question : 19

75 पैसे आणि 3 रुपये यांचे गुणोत्तर किती ?

❶ 1:4

❷ 25:1

❸ 1:25

❹ 4:1

Question : 20

दोन संख्यांचे गुणोत्तर 8:5 असून मोठी संख्या लहान संख्येपेक्षा 27 ने जास्त आहे, तर त्या संख्यांची बेरीज किती ?

❶ 90

❷ 117

❸ 108

❹ 72

Question : 21

4 आणि 16 यांचे तृतीय प्रमाणपद (Third Proportional) किती ?

❶ 32

❷ 48

❸ 64

❹ 80

Question : 22

3 संख्यांचे गुणोत्तर 3:4:5 असून त्यांच्या वर्गांची बेरीज 200 आहे, तर त्या संख्या कोणत्या ?

❶ 6, 8, 10

❷ 3, 4, 5

❸ 9, 12, 15

❹ 12, 16, 20

Question : 23

6 महिने आणि 2 वर्षे यांचे गुणोत्तर किती ?

❶ 3:1

❷ 1:4

❸ 1:3

❹ 4:1

Question : 24

जर 3 A = 4 B = 5 C , तर A : B : C किती ?

❶ 3:4:5

❷ 5:4:3

❸ 20:15:12

❹ 12:15:20

Question : 25

दोन कामगारांच्या रोजगाराचे गुणोत्तर 9:7 आहे. जर पहिल्याला दुसऱ्यापेक्षा 400 रुपये जास्त मिळत असतील, तर दुसऱ्याचा रोजगार किती ?

❶ 1400

❷ 1800

❸ 1600

❹ 1200

Question : 26

एका संख्येतून व दुसऱ्या संख्येतून 5 वजा केल्यास त्यांचे गुणोत्तर 3:4 होते. जर त्या संख्यांचे मूळ गुणोत्तर 4:5 असेल, तर त्या संख्या कोणत्या ?

❶ 16 आणि 20

❷ 20 आणि 25

❸ 24 आणि 30

❹ 28 आणि 35

Question : 27

3:4 आणि 5:6 यांपैकी कोणते गुणोत्तर मोठे आहे ?

❶ 3:4

❷ 5:6

❸ दोन्ही समान आहेत

❹ सांगता येत नाही

Question : 28

ए आणि बी कडे असलेल्या रक्कमेचे गुणोत्तर 5:2 आहे. जर ए ने बी ला 10 रुपये दिले तर हे गुणोत्तर 1:1 होते, तर सुरुवातीला ए कडे किती रुपये होते ?

❶ 20

❷ 40

❸ 50

❹ 60

Question : 29

एका मिश्रणात पाणी व अल्कोहोल 4:3 प्रमाणात आहे. जर 5 लिटर अल्कोहोल टाकले तर गुणोत्तर 4:5 होते, तर सुरुवातीला पाणी किती लिटर होते ?

❶ 8

❷ 10

❸ 12

❹ 16

Question : 30

6, 8, 9, 12 या संख्या प्रमाणात आहेत का ?

❶ हो

❷ नाही

❸ सांगता येत नाही

❹ फक्त 6 व 8 प्रमाणात आहेत

Post a Comment

Previous Post Next Post