3 मुलांना 27 वह्या वाटल्या तर एक ग्रोस वह्या किती मुलांना वाटता येतील ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
स्पष्टीकरण :
1 ग्रोस म्हणजे 12 डझन किंवा 144 नग
एका मुलाला मिळणाऱ्या वह्या = $\frac{27}{3} = 9$ वह्या.
माहितीनुसार : $1 \text{ ग्रोस} = 12 \text{ डझन} = 12 \times 12 = 144$ वह्या.
एकूण मुले = $\frac{144}{9} = 16$.
म्हणून 16 मुलांना या वह्या वाटता येतील.
5 पेनची किंमत 60 रुपये असल्यास 2 डझन पेनची किंमत किती असेल ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
स्पष्टीकरण :
एका पेनची किंमत = $\frac{60}{5} = 12$ रुपये.
$2 \text{ डझन पेन} = 2 \times 12 = 24$ पेन.
एकूण किंमत = $24 \times 12 = 288$ रुपये.
एका मजुराला 4 दिवसांचे 1200 रुपये मजुरी मिळते, तर त्याला 10 दिवसांची मजुरी किती मिळेल ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
स्पष्टीकरण :
एका दिवसाची मजुरी = $\frac{1200}{4} = 300$ रुपये.
10 दिवसांची मजुरी = $300 \times 10 = 3000$ रुपये.
15 लिटर दुधाची किंमत 900 रुपये आहे, तर 25 लिटर दुधासाठी किती रुपये द्यावे लागतील ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
स्पष्टीकरण :
$1 \text{ लिटर}$ दुधाची किंमत = $\frac{900}{15} = 60$ रुपये.
$25 \text{ लिटर}$ दुधाची किंमत = $25 \times 60 = 1500$ रुपये.
8 पुस्तकांचे वजन 1200 ग्रॅम आहे, तर अशाच 20 पुस्तकांचे वजन किती किलोग्राम असेल ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
स्पष्टीकरण :
एका पुस्तकाचे वजन = $\frac{1200}{8} = 150$ ग्रॅम.
$20$ पुस्तकांचे वजन = $20 \times 150 = 3000$ ग्रॅम.
किलोग्रॅममध्ये रूपांतर करताना: $\frac{3000}{1000} = 3.0 \text{ kg}$.
12 गाड्यांना 720 लिटर पेट्रोल लागते, तर 5 गाड्यांना किती लिटर पेट्रोल लागेल ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
स्पष्टीकरण :
एका गाडीला लागणारे पेट्रोल = $\frac{720}{12} = 60$ लिटर.
5 गाड्यांसाठी लागणारे पेट्रोल = $5 \times 60 = 300$ लिटर.
जर 18 खुर्च्यांची किंमत 4500 रुपये असेल, तर 4 खुर्च्यांची किंमत किती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
स्पष्टीकरण :
एका खुर्चीची किंमत = $\frac{4500}{18} = 250$ रुपये.
4 खुर्च्यांची एकूण किंमत = $4 \times 250 = 1000$ रुपये.
एका टायपिस्टला 6 पाने टाईप करायला 30 मिनिटे लागतात, तर त्याला 20 पाने टाईप करायला किती वेळ लागेल ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
स्पष्टीकरण :
एक पान टाईप करण्यासाठी लागणारा वेळ = $\frac{30}{6} = 5$ मिनिटे.
20 पाने टाईप करण्यासाठी लागणारा वेळ = $20 \times 5 = 100$ मिनिटे.
7 किलो साखरेची किंमत 280 रुपये आहे, तर 15 किलो साखरेची किंमत किती असेल ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
स्पष्टीकरण :
$1 \text{ किलो}$ साखरेची किंमत = $\frac{280}{7} = 40$ रुपये.
$15 \text{ किलो}$ साखरेची किंमत = $15 \times 40 = 600$ रुपये.
एका बसने 3 तासात 120 किमी अंतर कापले, तर त्याच वेगाने ती बस 8 तासात किती अंतर कापेल ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
स्पष्टीकरण :
बसचा एका तासाचा वेग (वेग) = $\frac{120}{3} = 40 \text{ किमी/तास}$.
8 तासात कापलेले एकूण अंतर = $8 \times 40 = 320 \text{ किमी}$.
एका संख्येचा 1/13 भाग = 13 , तर ती संख्या कोणती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
स्पष्टीकरण :
समजा ती संख्या $x$ आहे.
$x \times \frac{1}{13} = 13$
$x = 13 \times 13 = 169$.
म्हणून ती संख्या 169 आहे.
एका संख्येचा 1/8 भाग = 16 , तर ती संख्या कोणती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
स्पष्टीकरण :
व्यावहारिक अर्थ : एका संख्येचे 8 समान भाग केले असता एका भागाची किंमत 16 येते.
समीकरणानुसार: $x \times \frac{1}{8} = 16$
$x = 16 \times 8 = 128$.
म्हणून ती संख्या 128 आहे.
एका संख्येचा 3/7 भाग = 42; तर ती संख्या कोणती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
स्पष्टीकरण :
समजा ती संख्या $x$ आहे.
$x \times \frac{3}{7} = 42$
$x = 42 \times \frac{7}{3}$
$x = 14 \times 7 = 98$.
म्हणून ती संख्या 98 आहे.
60 चा 2/5 = किती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
स्पष्टीकरण :
$60 \times \frac{2}{5} = \frac{120}{5} = 24$.
सोप्या भाषेत: 60 चे 5 समान भाग केले तर प्रत्येक भाग 12 चा होतो. त्यापैकी 2 भाग म्हणजेच $12 \times 2 = 24$.
400 चा 3/8 हा कोणत्या संख्येचा 5/8 आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
स्पष्टीकरण :
पायरी 1: 400 चा $\frac{3}{8}$ भाग काढा.
$400 \times \frac{3}{8} = 50 \times 3 = 150$.
पायरी 2: आता, 150 हा कोणत्या संख्येचा ($x$) $\frac{5}{8}$ भाग आहे ते शोधू.
$x \times \frac{5}{8} = 150$
$x = 150 \times \frac{8}{5} = 30 \times 8 = 240$.
म्हणून ती संख्या 240 आहे.
350 लिटर क्षमता असलेल्या एका टाकीचा 2/7 भाग पाण्याने भरलेला आहे, तर ती टाकी पूर्ण भरण्यासाठी अजून किती लिटर पाण्याची गरज आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
स्पष्टीकरण :
टाकीचा रिकामा भाग = $1 - \frac{2}{7} = \frac{5}{7}$ भाग.
टाकी पूर्ण भरण्यासाठी आवश्यक पाणी = $350 \times \frac{5}{7} = 50 \times 5 = 250 \text{ लिटर}$.
(किंवा: भरलेले पाणी = $350 \times \frac{2}{7} = 100 \text{ लिटर}$. रिकामा भाग = $350 - 100 = 250 \text{ लिटर}$).
एका पाण्याच्या टाकीचा 4/9 भाग पाण्याने भरलेला आहे. जर ती टाकी पूर्ण भरण्यासाठी अजून 250 लिटर पाण्याची गरज असेल, तर त्या टाकीची एकूण क्षमता किती लिटर आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
स्पष्टीकरण :
टाकीचा रिकामा भाग = $1 - \frac{4}{9} = \frac{5}{9}$ भाग.
प्रश्नानुसार, $\frac{5}{9}$ भाग म्हणजेच $250 \text{ लिटर}$ आहे.
एकक क्षमता ($x$) = $250 \times \frac{9}{5} = 50 \times 9 = 450 \text{ लिटर}$.
800 लिटर क्षमतेच्या टाकीचा 1/4 भाग भरलेला आहे. त्यामध्ये अजून 200 लिटर पाणी ओतल्यास टाकीचा किती भाग पाण्याने भरलेला असेल ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
स्पष्टीकरण :
सुरुवातीला टाकीतील पाणी = $800 \times \frac{1}{4} = 200 \text{ लिटर}$.
अजून 200 लिटर ओतल्यास एकूण पाणी = $200 + 200 = 400 \text{ लिटर}$.
एकूण पाण्याचे प्रमाण = $\frac{400}{800} = \frac{1}{2}$ भाग.
रामरावांनी आपल्या शेताच्या 1/3 भागात ऊस लावला 1/4 भागात भुईमूग लावला व उरलेल्या 25 एकरात ज्वारी लावली तर रामरावांचे एकूण किती एकर शेत आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
स्पष्टीकरण :
वापरलेला एकूण भाग = $\frac{1}{3} + \frac{1}{4} = \frac{4 + 3}{12} = \frac{7}{12}$ भाग.
शिल्लक राहिलेला भाग (ज्वारीसाठी) = $1 - \frac{7}{12} = \frac{5}{12}$ भाग.
दिलेले आहे की, $\frac{5}{12}$ भाग = $25 \text{ एकर}$.
एकूण शेत = $25 \times \frac{12}{5} = 5 \times 12 = 60 \text{ एकर}$.
360 मीटर लांबीची तार 4 ठिकाणी कापून तिचे समान तुकडे केले तर प्रत्येक तुकड्याची लांबी किती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
स्पष्टीकरण :
तार 4 ठिकाणी कापल्यामुळे एकूण समान तुकडे = $4 + 1 = 5$ तुकडे तयार होतील.
प्रत्येक तुकड्याची लांबी = $\frac{360}{5} = 72$ मीटर.
महत्त्वाची सूचना 🔊 या सराव प्रश्नसंचामधील सर्व प्रश्न विविध संदर्भग्रंथ, मागील परीक्षांच्या प्रश्नपत्रिका आणि उपलब्ध शैक्षणिक स्रोतांच्या आधारे तयार करण्यात आले आहेत. प्रश्नांची उदाहरणे, आकडेवारी, सूत्रे व सोडवण्याच्या पद्धती यांची शक्य तितकी अचूकता राखण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. तरीही प्रश्न तयार करताना किंवा माहिती संकलन प्रक्रियेत चूक, टायपो, गणिती मांडणीतील त्रुटी किंवा उत्तरामध्ये फरक आढळण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. जर या गणित प्रश्नसंचामध्ये कोणतीही चूक, अपूर्ण माहिती, चुकीचे उत्तर किंवा उत्तर सोडवण्याच्या पद्धतीमध्ये त्रुटी आढळल्यास कृपया खाली कमेंट बॉक्समध्ये नक्की कळवा, जेणेकरून आवश्यक ती दुरुस्ती करता येईल.