पोलीस पाटील भरती - Hingoli District GK Questions in Marathi | हिंगोली जिल्हा सामान्य ज्ञान

Hingoli District Important Questions Answer | हिंगोली जिल्हा विशेष सराव प्रश्नसंच - 01

हिंगोली जिल्हा महत्त्वाचे प्रश्न (Hingoli District Important Questions) हे प्रश्न पोलीस भरती, तलाठी, ग्रामसेवक, जिल्हा परिषद , पोलीस पाटील भरती व इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत . या पेजवर हिंगोली जिल्ह्याचा इतिहास, भूगोल, प्रशासन, तालुके, लोकप्रतिनिधी व सामान्य ज्ञानावर आधारित 200+ MCQ प्रश्न व उत्तरे दिलेली आहेत

हिंगोली जिल्हा सामान्य ज्ञान

Question : 1

हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती कोणत्या जिल्ह्यातून विभाजन होऊन झाली ?

❶ नांदेड

❷ परभणी

❸ जालना

❹ वाशिम

📝स्पष्टीकरण : पर्याय 2, परभणी हा योग्य उत्तर आहे. 1 मे 1999 रोजी परभणी जिल्ह्याचे विभाजन करून औंढा नागनाथ, वसमत, हिंगोली, कळमनुरी आणि सेनगाव हे पाच तालुके असलेला हिंगोली जिल्हा स्वतंत्र जिल्हा म्हणून निर्माण करण्यात आला. त्यामुळे हिंगोलीच्या निर्मितीचा थेट संबंध परभणी जिल्ह्याच्या विभाजनाशी आहे.
नांदेड, जालना आणि वाशिम हे या प्रश्नातील इतर पर्याय आहेत; मात्र हिंगोली जिल्ह्याची निर्मिती त्यांच्यातून झालेली नाही.

Question : 2

हिंगोली जिल्ह्याची स्थापना कधी करण्यात आली ?

❶ 1 मे 1999

❷ 1 मे 1998

❸ 15 ऑगस्ट 1999

❹ 26 जानेवारी 1999

📝स्पष्टीकरण : 1 मे 1999 रोजी हिंगोली जिल्ह्याची अधिकृत निर्मिती झाली. हा दिवस महाराष्ट्र दिन म्हणूनही महत्त्वाचा आहे. परभणी जिल्ह्याचे विभाजन करून हिंगोली जिल्हा निर्माण करण्यात आला. परीक्षेच्या दृष्टीने हिंगोली जिल्हा स्थापना — 1 मे 1999 हे तथ्य विशेष महत्त्वाचे आहे.
इतर पर्यायांतील तारखा हिंगोली जिल्ह्याच्या स्थापनेशी संबंधित नाहीत.

Question : 3

हिंगोली जिल्ह्याच्या स्थापनेवेळी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री कोण होते ?

❶ मनोहर जोशी

❷ विलासराव देशमुख

❸ नारायण राणे

❹ शरद पवार

📝स्पष्टीकरण : नारायण तातू राणे हे योग्य उत्तर आहे. ते महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री 1 फेब्रुवारी 1999 ते 18 ऑक्टोबर 1999 या कालावधीत होते. हिंगोली जिल्ह्याची स्थापना 1 मे 1999 रोजी झाली, त्यामुळे स्थापनेच्या वेळी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री नारायण राणे होते.
मनोहर जोशी हे त्यापूर्वी मुख्यमंत्री होते, तर विलासराव देशमुख यांनी त्यानंतर मुख्यमंत्रीपद भूषविले. शरद पवार हेही महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री होते, परंतु हिंगोली स्थापनेच्या वेळी ते मुख्यमंत्री नव्हते.

Question : 4

हिंगोली जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय कोठे आहे ?

❶ वसमत

❷ कळमनुरी

❸ हिंगोली शहर

❹ औंढा नागनाथ

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली शहर हे हिंगोली जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. जिल्हाधिकारी कार्यालयासह जिल्हा प्रशासनातील प्रमुख कार्यालये हिंगोली शहरात आहेत. वसमत, कळमनुरी आणि औंढा नागनाथ हे जिल्ह्यातील महत्त्वाचे तालुके आहेत, परंतु जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय हिंगोली शहर आहे.

Question : 5

हिंगोली जिल्हा कोणत्या प्रशासकीय विभागात येतो ?

❶ पुणे

❷ नाशिक

❸ छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)

❹ अमरावती

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्हा छत्रपती संभाजीनगर प्रशासकीय विभागात येतो. पूर्वी या विभागाला औरंगाबाद विभाग असे संबोधले जात होते. हिंगोली हा मराठवाडा प्रदेशातील जिल्हा असून प्रशासकीयदृष्ट्या छत्रपती संभाजीनगर विभागाशी संबंधित आहे.
पुणे, नाशिक आणि अमरावती हे महाराष्ट्रातील इतर प्रशासकीय विभाग आहेत; हिंगोली त्यापैकी कोणत्याही विभागात येत नाही.

Question : 6

हिंगोली जिल्ह्याचे एकूण भौगोलिक क्षेत्रफळ सुमारे किती चौरस किमी आहे ?

❶ 4,526 चौ.किमी.

❷ 5,505 चौ.किमी.

❸ 6,505 चौ.किमी.

❹ 3,505 चौ.किमी.

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या पर्यायांनुसार 4,526 चौ.किमी. हे योग्य उत्तर आहे. हिंगोली जिल्ह्याच्या क्षेत्रफळाबाबत विविध संदर्भांमध्ये वेगवेगळे आकडे आढळतात. काही संदर्भांनुसार क्षेत्रफळ 4,526 चौ.किमी. तर काही संदर्भांमध्ये 4,827 चौ.किमी. असे नमूद केलेले आढळते. परीक्षेतील उपलब्ध पर्याय आणि संदर्भग्रंथ लक्षात घेऊन 4,526 चौ.किमी. हा पर्याय स्वीकारला जातो.
क्षेत्रफळाशी संबंधित प्रश्नांमध्ये प्रश्नपत्रिकेतील अधिकृत संदर्भ आणि दिलेले पर्याय लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.

Question : 7

हिंगोली जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ महाराष्ट्राच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या सुमारे किती टक्के आहे ?

❶ 1.25%

❷ 1.47%

❸ 1.53%

❹ 1.18%

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या क्षेत्रफळाच्या संदर्भानुसार हिंगोली जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ महाराष्ट्राच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या सुमारे 1.47% आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे.
हा प्रश्न जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ आणि राज्याचे एकूण क्षेत्रफळ यातील तुलनात्मक प्रमाण तपासतो. परीक्षेत 1.47% हा आकडा हिंगोलीच्या भौगोलिक क्षेत्रफळाशी जोडून लक्षात ठेवावा.

Question : 8

हिंगोली जिल्हा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्रात कितव्या क्रमांकावर येतो ?

❶ 33

❷ 34

❸ 35

❹ 36

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने हिंगोली जिल्हा महाराष्ट्रात 33 व्या क्रमांकावर येतो. जिल्हानिहाय सामान्य ज्ञानात क्षेत्रफळ, लोकसंख्या आणि प्रशासकीय स्थान यांवरील क्रमांक विचारले जातात. त्यामुळे हिंगोली — क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने 33 वा क्रमांक हे दिलेल्या संदर्भानुसार लक्षात ठेवावे.

Question : 9

क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने हिंगोली जिल्ह्यातील सर्वात मोठा तालुका कोणता आहे ?

❶ हिंगोली

❷ सेनगाव

❸ कळमनुरी

❹ बसमत

📝स्पष्टीकरण : क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने हिंगोली जिल्ह्यातील सर्वात मोठा तालुका सेनगाव आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. जिल्ह्यातील तालुक्यांची तुलना करताना क्षेत्रफळ आणि लोकसंख्या हे वेगवेगळे निकष आहेत; सर्वाधिक क्षेत्रफळ असलेला तालुका म्हणजे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला तालुका असे आवश्यक नाही.

Question : 10

क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने हिंगोली जिल्ह्यातील सर्वात लहान तालुका कोणता आहे ?

❶ हिंगोली

❷ सेनगाव

❸ औंढा नागनाथ

❹ कळमनुरी

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने हिंगोली जिल्ह्यातील सर्वात लहान तालुका औंढा नागनाथ आहे. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे.
औंढा नागनाथ हा भौगोलिक क्षेत्रफळाच्या तुलनेत लहान तालुका असला तरी नागनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिरामुळे त्याचे धार्मिक आणि पर्यटनदृष्ट्या मोठे महत्त्व आहे.

Question : 11

हिंगोली जिल्ह्याला किती जिल्ह्यांच्या सीमा लागून आहेत ?

❶ 4

❷ 5

❸ 6

❹ 7

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्ह्याला एकूण 5 जिल्ह्यांच्या सीमा लागून आहेत. त्यामध्ये परभणी, नांदेड, वाशिम, यवतमाळ आणि बुलढाणा या जिल्ह्यांचा समावेश होतो. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे.
जिल्ह्याच्या भौगोलिक सीमा आणि शेजारील जिल्हे हा महाराष्ट्रातील स्पर्धा परीक्षांमध्ये वारंवार विचारला जाणारा विषय आहे.

Question : 12

खालीलपैकी कोणत्या जिल्ह्याची सीमा हिंगोली जिल्ह्याला लागून नाही ?

❶ बुलढाणा

❷ नांदेड

❸ अकोला

❹ वाशिम

📝स्पष्टीकरण : अकोला जिल्ह्याची सीमा हिंगोली जिल्ह्याला लागून नाही. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. हिंगोलीच्या सीमेला लागून असलेल्या जिल्ह्यांमध्ये बुलढाणा, नांदेड, वाशिम, यवतमाळ आणि परभणी यांचा समावेश होतो.
अशा प्रश्नांमध्ये नकाशावर जिल्ह्यांची सापेक्ष स्थिती लक्षात ठेवणे उपयुक्त ठरते.

Question : 13

हिंगोली जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्याची सीमा वाशिम जिल्ह्याला लागून आहे ?

❶ सेनगाव

❷ हिंगोली

❸ कळमनुरी

❹ 1 व 2 दोन्ही

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या उत्तरानुसार सेनगाव आणि हिंगोली या दोन्ही तालुक्यांच्या सीमा वाशिम जिल्ह्याशी संबंधित आहेत. त्यामुळे पर्याय 4, 1 व 2 दोन्ही योग्य आहे.
हिंगोलीच्या उत्तरेकडील आणि ईशान्येकडील सीमाभागात वाशिम जिल्ह्याशी भौगोलिक संपर्क येतो. तालुकानिहाय सीमा प्रश्नांसाठी जिल्ह्याचा नकाशा अभ्यासणे विशेष उपयुक्त आहे.

Question : 14

हिंगोली जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्याची सीमा नांदेड जिल्ह्याला लागून नाही ?

❶ सेनगाव

❷ बसमत

❸ कळमनुरी

❹ 1 व 2 दोन्ही

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार सेनगाव तालुक्याची सीमा नांदेड जिल्ह्याला लागून नाही. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे. बसमत आणि कळमनुरी या तालुक्यांचा नांदेड जिल्ह्याशी सीमाभागाशी संबंध येतो.
सीमाविषयक प्रश्नांमध्ये तालुक्याचे भौगोलिक स्थान आणि शेजारील जिल्हा यांचा परस्पर संबंध लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.

Question : 15

हिंगोली जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्याची सीमा परभणी जिल्ह्याला लागून नाही ?

❶ सेनगाव

❷ बसमत

❸ हिंगोली

❹ औंढा नागनाथ

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या उत्तरानुसार हिंगोली तालुक्याची सीमा परभणी जिल्ह्याला लागून नाही. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. हिंगोली जिल्ह्याच्या दक्षिण आणि पश्चिम भागात परभणी जिल्ह्याशी सीमासंबंध आढळतात. अशा प्रश्नांसाठी तालुकानिहाय जिल्हा नकाशाचा अभ्यास करणे महत्त्वाचे आहे.

Question : 16

हिंगोली जिल्ह्यात एकूण किती तालुके आहेत ?

❶ 4

❷ 5

❸ 6

❹ 7

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्ह्यात एकूण 5 तालुके आहेत. ते म्हणजे हिंगोली, कळमनुरी, वसमत, औंढा नागनाथ आणि सेनगाव. जिल्ह्याची निर्मिती झाल्याच्या वेळीही या पाच तालुक्यांचा समावेश होता.
स्पर्धा परीक्षेत जिल्ह्याची तालुक्यांची संख्या आणि तालुक्यांची नावे यावर थेट प्रश्न विचारले जातात.

Question : 17

खालीलपैकी कोणता तालुका हिंगोली जिल्ह्यात येत नाही ?

❶ कळमनुरी

❷ सेनगाव

❸ औंढा नागनाथ

❹ पाथरी

📝स्पष्टीकरण : पाथरी हा हिंगोली जिल्ह्यातील तालुका नाही. त्यामुळे पर्याय 4 योग्य आहे. हिंगोली जिल्ह्यातील पाच प्रमुख तालुके म्हणजे हिंगोली, कळमनुरी, वसमत, औंढा नागनाथ आणि सेनगाव.
पाथरी हा परभणी जिल्ह्यातील तालुका आहे. त्यामुळे जिल्हा-तालुका जुळवणीच्या प्रश्नात हा पर्याय चुकीचा ठरतो.

Question : 18

हिंगोली जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण कोणत्या नदीच्या काठावर वसलेले आहे ?

❶ कयाधू

❷ पूर्णा

❸ पैनगंगा

❹ गोदावरी

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार हिंगोली शहर कयाधू नदीच्या काठावर वसलेले आहे. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे. कयाधू नदीला हिंगोली परिसरातील महत्त्वाची जीवनवाहिनी मानले जाते.
पूर्णा नदी देखील हिंगोली जिल्ह्यातून वाहते आणि तिच्यावर महत्त्वाची धरणे आहेत. मात्र या प्रश्नात हिंगोली शहराच्या स्थानासाठी कयाधू नदी हे उत्तर दिले आहे.

Question : 19

कयाधू ही नदी कोणत्या नदीची उपनदी आहे ?

❶ गोदावरी

❷ पूर्णा

❸ पैनगंगा

❹ वैनगंगा

📝स्पष्टीकरण : कयाधू नदी ही पैनगंगा नदीची उपनदी मानली जाते. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. कयाधू नदीचा हिंगोली जिल्ह्याच्या भौगोलिक रचनेत महत्त्वाचा वाटा आहे.
नद्यांच्या उपनदी आणि मुख्य नदी यांचा संबंध महाराष्ट्राच्या भूगोलाच्या अभ्यासात महत्त्वाचा आहे. पैनगंगा ही या प्रदेशातील प्रमुख नदी असून तिच्या नदीप्रणालीशी कयाधूचा संबंध आहे.

Question : 20

हिंगोली जिल्ह्याची पूर्व-पश्चिम लांबी अंदाजे किती किमी आहे ?

❶ 80 किमी

❷ 100 किमी

❸ 125 किमी

❹ 60 किमी

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार हिंगोली जिल्ह्याची पूर्व-पश्चिम लांबी अंदाजे 100 किमी आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. जिल्ह्याच्या भौगोलिक विस्ताराचा अभ्यास करताना पूर्व-पश्चिम लांबी आणि उत्तर-दक्षिण रुंदी हे स्वतंत्र भौगोलिक घटक म्हणून लक्षात ठेवावेत.

Question : 21

हिंगोली जिल्ह्याची दक्षिण-उत्तर रुंदी अंदाजे किती किमी आहे ?

❶ 50 किमी

❷ 75 किमी

❸ 90 किमी

❹ 110 किमी

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्ह्याची दक्षिण-उत्तर रुंदी अंदाजे 90 किमी आहे. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. जिल्ह्याच्या आकारमानाचा अभ्यास करताना पूर्व-पश्चिम विस्तार सुमारे 100 किमी आणि दक्षिण-उत्तर रुंदी सुमारे 90 किमी हे आकडे दिलेल्या संदर्भानुसार लक्षात ठेवता येतात.

Question : 22

हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तर सीमेवरून कोणती प्रमुख नदी वाहते ?

❶ कयाधू

❷ पूर्णा

❸ पैनगंगा

❹ दुधना

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तर सीमेवर पैनगंगा नदी महत्त्वाची भूमिका बजावते. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. पैनगंगा नदीमुळे हिंगोलीचा काही भाग वाशिम आणि यवतमाळ जिल्ह्यांशी नैसर्गिक सीमासंबंध राखतो.
महाराष्ट्राच्या भूगोलात नदीद्वारे तयार झालेल्या नैसर्गिक सीमा हा महत्त्वाचा अभ्यासघटक आहे.

Question : 23

हिंगोली जिल्ह्यातील कोणती नदी जिल्ह्याचे दोन भागात विभाजन करते असे मानले जाते ?

❶ पूर्णा

❷ कयाधू

❸ पैनगंगा

❹ असना

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार कयाधू नदी हिंगोली जिल्ह्याच्या भौगोलिक रचनेत महत्त्वाची असून जिल्ह्याचे दोन भाग वेगळे करते असे मानले जाते. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे.
कयाधू नदीचा संबंध हिंगोली शहर आणि जिल्ह्याच्या नदीप्रणालीशी आहे. त्यामुळे हिंगोलीच्या स्थानिक भूगोलाच्या प्रश्नांमध्ये कयाधू नदी वारंवार आढळते.

Question : 24

हिंगोली जिल्ह्याची वाशिम आणि यवतमाळ या जिल्ह्यांशी असलेली नैसर्गिक सीमा कोणत्या नदीमुळे आखली गेली आहे ?

❶ कयाधू

❷ पूर्णा

❸ पैनगंगा

❹ गोदावरी

📝स्पष्टीकरण : पैनगंगा नदी हिंगोली जिल्ह्याची वाशिम आणि यवतमाळ या जिल्ह्यांशी असलेली काही नैसर्गिक सीमा निश्चित करते. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे.
नद्यांचा उपयोग अनेक ठिकाणी नैसर्गिक सीमा निश्चित करण्यासाठी झाला आहे. हिंगोलीच्या भौगोलिक अभ्यासात पैनगंगा नदीला विशेष महत्त्व आहे.

Question : 25

पैनगंगा नदी हिंगोली जिल्ह्याच्या कोणत्या दिशेला नैसर्गिक सीमा निश्चित करते ?

❶ दक्षिण आणि पश्चिम

❷ उत्तर आणि ईशान्य

❸ मध्य आणि दक्षिण

❹ केवळ पश्चिम

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार पैनगंगा नदी हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तर आणि ईशान्य दिशेला नैसर्गिक सीमा निश्चित करते. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. या भागातील नदीप्रणालीमुळे वाशिम आणि यवतमाळ या शेजारील जिल्ह्यांशी हिंगोलीचे नैसर्गिक सीमासंबंध निर्माण होतात.

Question : 26

हिंगोली आणि यवतमाळ या जिल्ह्यांच्या सीमेवर पैनगंगा नदीवर कोणता मोठा जलसिंचन प्रकल्प स्थित आहे ?

❶ सिद्धेश्वर

❷ येलदरी

❸ इसापूर

❹ विष्णुपूरी

📝स्पष्टीकरण : इसापूर प्रकल्प हा पैनगंगा नदीशी संबंधित महत्त्वाचा जलसिंचन प्रकल्प आहे. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. या प्रकल्पाचा संबंध हिंगोली आणि यवतमाळ परिसरातील सिंचन व्यवस्थेशी आहे.
सिद्धेश्वर आणि येलदरी हे पूर्णा नदीशी संबंधित महत्त्वाचे प्रकल्प आहेत, तर विष्णुपूरी हा नांदेड परिसरातील प्रमुख जलप्रकल्प आहे.

Question : 27

पैनगंगा नदीमुळे हिंगोली जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्याची सीमा वाशिम जिल्ह्याशी जोडली गेली आहे ?

❶ सेनगाव

❷ वसमत

❸ औंढा नागनाथ

❹ कळमनुरी

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार सेनगाव तालुका पैनगंगा नदीमुळे वाशिम जिल्ह्याशी नैसर्गिक सीमासंबंध राखतो. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे.
पैनगंगा नदीचा अभ्यास करताना तिच्या नदीकाठावरील जिल्हे, तालुके आणि नैसर्गिक सीमा यांची सांगड घालणे परीक्षेसाठी उपयुक्त ठरते.

Question : 28

हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तर सरहद्दीवरून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाहणारी प्रमुख नदी कोणती ?

❶ आसना

❷ दुधना

❸ पैनगंगा

❹ मन्याड

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तर सरहद्दीवरून पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वाहणारी प्रमुख नदी पैनगंगा आहे. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. पैनगंगा नदी हिंगोलीच्या सीमाभागाच्या भौगोलिक रचनेत महत्त्वाची आहे आणि काही ठिकाणी नैसर्गिक सीमा म्हणून कार्य करते.

Question : 29

हिंगोली जिल्ह्यातील कळमनुरी तालुक्याची काही सीमा कोणत्या जिल्ह्याला पैनगंगा नदीमुळे स्पर्श करते ?

❶ परभणी

❷ वाशिम

❸ यवतमाळ

❹ नांदेड

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार कळमनुरी तालुक्याचा काही सीमाभाग पैनगंगा नदीमार्गे यवतमाळ जिल्ह्याशी संबंधित आहे. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे.
हा प्रश्न तालुका, नदी आणि शेजारील जिल्हा या तीन भौगोलिक घटकांचा परस्परसंबंध तपासतो.

Question : 30

हिंगोली जिल्ह्याची सर्वाधिक सीमा कोणत्या जिल्ह्यासोबत आहे ?

❶ परभणी

❷ नांदेड

❸ वाशिम

❹ यवतमाळ

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार हिंगोली जिल्ह्याची सर्वाधिक सीमा नांदेड जिल्ह्यासोबत आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. हिंगोलीच्या शेजारी नांदेड, परभणी, वाशिम, यवतमाळ आणि बुलढाणा हे जिल्हे आहेत. त्यापैकी नांदेडशी असलेला सीमाभाग तुलनेने अधिक आहे.

Question : 31

खालीलपैकी कोणत्या जिल्ह्याची सीमा हिंगोलीला लागत नाही ?

❶ परभणी

❷ नांदेड

❸ लातूर

❹ यवतमाळ

📝स्पष्टीकरण : लातूर जिल्ह्याची सीमा हिंगोली जिल्ह्याला लागून नाही. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. हिंगोलीच्या शेजारील जिल्ह्यांमध्ये परभणी, नांदेड, वाशिम, यवतमाळ आणि बुलढाणा यांचा समावेश होतो.
लातूर हा मराठवाड्यातील जिल्हा असला तरी त्याची हिंगोलीशी थेट जिल्हा सीमा नाही.

Question : 32

हिंगोली आणि यवतमाळ जिल्ह्यांच्या सीमेवरून कोणती नदी वाहते ?

❶ पूर्णा

❷ कयाधू

❸ पैनगंगा

❹ गोदावरी

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली आणि यवतमाळ जिल्ह्यांच्या सीमाभागाशी संबंधित प्रमुख नदी पैनगंगा आहे. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. पैनगंगा नदी या प्रदेशातील महत्त्वाची जलवाहिनी आणि नैसर्गिक सीमा आहे. तिच्याशी संबंधित इसापूर जलसिंचन प्रकल्प देखील महत्त्वाचा आहे.

Question : 33

हिंगोली जिल्ह्यातील अजिंठा सातमाळा डोंगररांगांना स्थानिक भाषेत काय म्हणतात ?

❶ हिंगोली टेकड्या

❷ बालाघाट रांगा

❸ निर्मल रांगा

❹ मेळघाट रांगा

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार हिंगोली परिसरातील अजिंठा-सातमाळा डोंगररांगांना स्थानिक भाषेत हिंगोली टेकड्या असे संबोधले जाते. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे.
हिंगोलीचा भौगोलिक प्रदेश डोंगररांगा, पठारी भाग आणि नदीखोरे यांमुळे वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. जिल्ह्याच्या स्थानिक भूगोलाचा अभ्यास करताना स्थानिक नावेदेखील महत्त्वाची ठरतात.

Question : 34

खालीलपैकी कोणती डोंगररांग ही पैनगंगा आणि कयाधू नद्यांच्या खोऱ्यांना एकमेकांपासून वेगळे करते ?

❶ अजिंठा डोंगररांग

❷ माळ हिवऱ्याची डोंगररांग

❸ बालाघाट डोंगररांग

❹ सातपुडा डोंगररांग

📝स्पष्टीकरण : माळ हिवऱ्याची डोंगररांग ही पैनगंगा आणि कयाधू नदीखोऱ्यांना वेगळे करणारी भौगोलिक रचना म्हणून दिलेल्या माहितीत नमूद आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे.
नदीखोऱ्यांमधील डोंगररांगा जलविभाजक म्हणून काम करू शकतात. त्यामुळे डोंगररांगा आणि नदीखोरे यांचा संबंध महाराष्ट्राच्या भौतिक भूगोलात महत्त्वाचा आहे.

Question : 35

हिंगोली जिल्ह्यातील सिद्धेश्वर धरण कोणत्या नदीवर बांधलेले आहे ?

❶ कयाधू

❷ पूर्णा

❸ पैनगंगा

❹ आसना

📝स्पष्टीकरण : सिद्धेश्वर धरण हे पूर्णा नदीवर बांधलेले आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. हिंगोली जिल्ह्याच्या जलसंपदा आणि सिंचन व्यवस्थेत पूर्णा नदी महत्त्वाची आहे. सिद्धेश्वर आणि येलदरी हे पूर्णा नदीशी संबंधित प्रमुख जलप्रकल्प आहेत.
पैनगंगा नदीवर संबंधित प्रमुख प्रकल्प म्हणून इसापूर प्रकल्पाचा उल्लेख केला जातो.

Question : 36

इसापूर धरण हे हिंगोली आणि कोणत्या जिल्ह्याच्या सीमेवर आहे ?

❶ यवतमाळ

❷ नांदेड

❸ वाशिम

❹ परभणी

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार इसापूर धरण हिंगोली आणि यवतमाळ जिल्ह्यांच्या सीमेवर स्थित आहे. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे. हे धरण पैनगंगा नदीवर असून सिंचनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे.
इसापूर प्रकल्पाचा संबंध हिंगोली आणि यवतमाळ या दोन्ही जिल्ह्यांच्या भौगोलिक व जलसंपदा अभ्यासाशी जोडला जातो.

Question : 37

हिंगोली जिल्हा मराठवाड्यातील कोणत्या भागात स्थित आहे ?

❶ दक्षिण-पूर्व

❷ उत्तर-पूर्व

❸ मध्य

❹ पश्चिम

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्हा मराठवाड्याच्या उत्तर-पूर्व भागात स्थित आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. हिंगोलीच्या उत्तरेस आणि ईशान्येस विदर्भातील काही जिल्हे येतात, तर दक्षिण आणि पश्चिम दिशेला मराठवाड्यातील जिल्हे आहेत.
महाराष्ट्राच्या प्रशासकीय आणि प्रादेशिक भूगोलात हिंगोलीचे उत्तर-पूर्व मराठवाड्यातील स्थान महत्त्वाचे आहे.

Question : 38

हिंगोली जिल्ह्यातील सरासरी पर्जन्यमान किती मिमी आहे ?

❶ 600 - 700 मिमी

❷ 800 - 900 मिमी

❸ 1000 - 1100 मिमी

❹ 1200 - 1300 मिमी

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार हिंगोली जिल्ह्याचे सरासरी पर्जन्यमान 800 ते 900 मिमी आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. हिंगोलीचा हवामान प्रदेश मुख्यतः उष्ण आणि कोरडा स्वरूपाचा असून पावसाचे प्रमाण मान्सूनवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते.
पर्जन्यमानाचा परिणाम शेती, पिकांची निवड, जलसाठे आणि सिंचन यांवर होतो.

Question : 39

हिंगोली जिल्ह्याची समुद्रसपाटीपासून सरासरी उंची किती मीटर आहे ?

❶ 400 ते 500 मीटर

❷ 200 ते 300 मीटर

❸ 600 ते 700 मीटर

❹ 100 ते 200 मीटर

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार हिंगोली जिल्ह्याची समुद्रसपाटीपासून सरासरी उंची 400 ते 500 मीटर आहे. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे. जिल्ह्याच्या भौतिक रचनेत पठारी भाग आणि डोंगररांगा आढळतात, त्यामुळे भूपृष्ठाची उंची स्थानानुसार बदलते.
समुद्रसपाटीपासूनची उंची हवामान, तापमान, पर्जन्य आणि शेतीच्या स्वरूपावर परिणाम करणारा महत्त्वाचा भौगोलिक घटक आहे.

Question : 40

हिंगोली जिल्ह्याचे हवामान साधारणपणे कोणत्या प्रकारचे आहे ?

❶ सम आणि दमट

❷ अतिथंड

❸ उष्ण आणि कोरडे

❹ मध्यम पावसाचे

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्ह्याचे हवामान साधारणपणे उष्ण आणि कोरडे आहे. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. मराठवाड्याच्या मोठ्या भागात उष्ण, कोरडे आणि मान्सूनवर अवलंबून हवामान आढळते.
पावसाचे हंगामी स्वरूप आणि उन्हाळ्यातील उष्णता यांचा शेती व जलसंपत्तीवर मोठा परिणाम होतो.

Question : 41

हिंगोली जिल्ह्यातून जाणारा प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग कोणता ?

❶ NH-6

❷ NH-161

❸ NH-4

❹ NH-7

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्ह्यातून जाणारा प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग NH-161 आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. हा महामार्ग हिंगोलीला महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या शहरांशी जोडणाऱ्या वाहतूक व्यवस्थेचा भाग आहे.
राष्ट्रीय महामार्ग हे आंतरजिल्हा आणि आंतरप्रादेशिक दळणवळण मजबूत करण्यासाठी महत्त्वाचे असतात.

Question : 42

हिंगोली जिल्ह्यातून जाणारा राष्ट्रीय महामार्ग 161 खालीलपैकी कोणत्या शहरांना जोडतो ?

❶ अकोला - हिंगोली - नांदेड

❷ पुणे - हिंगोली - नागपूर

❸ मुंबई - हिंगोली - कोलकाता

❹ इंदूर - हिंगोली - बेंगळुरू

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार NH-161 हा अकोला - हिंगोली - नांदेड या मार्गाशी संबंधित आहे. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे. या मार्गामुळे हिंगोली जिल्ह्याचे वाहतूक आणि दळणवळणाचे महत्त्व वाढते.
राष्ट्रीय महामार्गांच्या मार्गांची माहिती स्पर्धा परीक्षेतील महाराष्ट्र वाहतूक व भूगोल या घटकासाठी महत्त्वाची आहे.

Question : 43

हिंगोली जिल्ह्यामध्ये एकूण किती किलोमीटर लांबीचे रेल्वे मार्ग आहेत ?

❶ 108 किमी

❷ 78 किमी

❸ 67 किमी

❹ 92 किमी

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार हिंगोली जिल्ह्यातील रेल्वे मार्गाची एकूण लांबी 108 किमी आहे. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे. रेल्वे मार्ग हिंगोली जिल्ह्याला महाराष्ट्रातील इतर भागांशी जोडणाऱ्या दळणवळणाच्या साधनांपैकी एक आहे.
जिल्ह्याच्या विकासासाठी रेल्वे, रस्ते आणि राष्ट्रीय महामार्ग या वाहतूक साधनांचे महत्त्व मोठे आहे.

Question : 44

हिंगोली जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्यात प्रसिद्ध बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक मंदिर आहे ?

❶ हिंगोली

❷ कळमनुरी

❸ औंढा नागनाथ

❹ वसमत

📝स्पष्टीकरण : औंढा नागनाथ तालुक्यात प्रसिद्ध नागनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर आहे. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. औंढा नागनाथ हे महाराष्ट्रातील तसेच भारतातील महत्त्वाचे शैव तीर्थक्षेत्र मानले जाते.
बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक म्हणून नागनाथ मंदिराला धार्मिक महत्त्व आहे. त्यामुळे हिंगोली जिल्ह्याच्या पर्यटन आणि धार्मिक भूगोलात औंढा नागनाथचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

Question : 45

हिंगोली जिल्ह्यातील प्रमुख मृदा म्हणजे कोणती मृदा आहे ?

❶ तांबडी मृदा

❷ रेगूर मृदा

❸ लॅटराईट मृदा

❹ गाळाची मृदा

📝स्पष्टीकरण : हिंगोली जिल्ह्यातील प्रमुख मृदा रेगूर मृदा म्हणजेच काळी मृदा आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. काळी मृदा प्रामुख्याने बेसॉल्ट खडकांच्या अपक्षयातून तयार होते आणि तिच्यात ओलावा धरून ठेवण्याची क्षमता चांगली असते.
कापूस, सोयाबीन आणि इतर खरीप पिकांच्या लागवडीसाठी काळी मृदा महत्त्वाची आहे. त्यामुळे हिंगोलीच्या शेती आणि मृदाविज्ञान अभ्यासात रेगूर मृदेला विशेष स्थान आहे.

Question : 46

हिंगोली जिल्ह्याचा अक्षांशीय विस्तार किती आहे ?

❶ 19°5 ते 20°5 उत्तर

❷ 20°5 ते 22°5 उत्तर

❸ 18°5 ते 19°5 उत्तर

❹ 17°5 ते 18°5 उत्तर

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार हिंगोली जिल्ह्याचा अक्षांशीय विस्तार 19°5 ते 20°5 उत्तर अक्षांश असा आहे. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे. अक्षांशीय विस्तारामुळे जिल्ह्याचे उत्तर-दक्षिण स्थान निश्चित करता येते.
महाराष्ट्राचा नकाशा अभ्यासताना अक्षांश आणि रेखांश यांच्या साहाय्याने जिल्ह्याचे भौगोलिक स्थान ओळखता येते.

Question : 47

हिंगोली जिल्ह्याचा रेखांशीय विस्तार किती आहे ?

❶ 75°30 ते 76°30 पूर्व

❷ 76°30 ते 77°30 पूर्व

❸ 74°30 ते 75°30 पूर्व

❹ 77°30 ते 78°30 पूर्व

📝स्पष्टीकरण : दिलेल्या माहितीनुसार हिंगोली जिल्ह्याचा रेखांशीय विस्तार 76°30 ते 77°30 पूर्व रेखांश असा आहे. त्यामुळे पर्याय 2 योग्य आहे. रेखांश जिल्ह्याचे पूर्व-पश्चिम भौगोलिक स्थान निश्चित करण्यासाठी वापरले जातात.
अक्षांश आणि रेखांश हे पृथ्वीवरील कोणत्याही प्रदेशाचे स्थान निश्चित करण्यासाठी मूलभूत भौगोलिक निर्देशांक आहेत.

Question : 48

2011 च्या जनगणनेनुसार हिंगोली जिल्ह्याची एकूण लोकसंख्या किती आहे ?

❶ 11,77,345

❷ 14,50,000

❸ 9,50,200

❹ 20,10,500

📝स्पष्टीकरण : 2011 च्या जनगणनेनुसार हिंगोली जिल्ह्याची एकूण लोकसंख्या 11,77,345 आहे. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे. लोकसंख्या हा जिल्ह्याच्या सामाजिक आणि आर्थिक भूगोलाचा महत्त्वाचा घटक आहे.
जनगणनेच्या आकडेवारीवर आधारित प्रश्नांमध्ये एकूण लोकसंख्या, लोकसंख्येचे प्रमाण, तालुकानिहाय लोकसंख्या आणि लोकसंख्या घनता यांचा समावेश होतो.

Question : 49

महाराष्ट्राच्या एकूण लोकसंख्येच्या सुमारे किती टक्के लोकसंख्या हिंगोली जिल्ह्याची आहे ?

❶ 1.02%

❷ 1.09%

❸ 1.04%

❹ 1.06%

📝स्पष्टीकरण : 2011 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राच्या एकूण लोकसंख्येपैकी हिंगोली जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे 1.04% आहे. त्यामुळे पर्याय 3 योग्य आहे. हिंगोलीची एकूण लोकसंख्या 11,77,345 असल्यामुळे राज्याच्या एकूण लोकसंख्येतील त्याचा वाटा तुलनेने कमी आहे.
लोकसंख्येचे टक्केवारीतील प्रमाण हे जिल्ह्याचा लोकसंख्यात्मक आकार समजण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.

Question : 50

2011 च्या जनगणनेनुसार हिंगोली जिल्ह्यातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला तालुका कोणता आहे ?

❶ वसमत

❷ कळमनुरी

❸ हिंगोली

❹ सेनगाव

📝स्पष्टीकरण : 2011 च्या जनगणनेनुसार वसमत तालुका हा हिंगोली जिल्ह्यातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला तालुका आहे. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे. दिलेल्या माहितीनुसार जिल्ह्याच्या एकूण लोकसंख्येपैकी सुमारे 24.71% लोकसंख्या वसमत तालुक्यात आहे.
हा प्रश्न तालुकानिहाय लोकसंख्या आणि जिल्ह्याच्या लोकसंख्येतील तालुक्याचा वाटा यावर आधारित आहे. क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वात मोठा तालुका आणि लोकसंख्येच्या दृष्टीने सर्वात मोठा तालुका हे एकच असतीलच असे नाही.

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0

महत्त्वाची सुचना 🔊 या पेजवर दिलेले हिंगोली जिल्हा महत्त्वाचे प्रश्न व उत्तरे विविध संदर्भग्रंथ, इंटरनेट स्रोत आणि मागील परीक्षांच्या आधारे तयार करण्यात आले आहेत . तरीही माहिती संकलन प्रक्रियेत चूक, टायपो किंवा उत्तरात फरक आढळण्याची शक्यता नाकारता येत नाही . जर या प्रश्नसंचामध्ये कोणतीही चूक, अपूर्ण माहिती किंवा चुकीचे उत्तर आढळल्यास कृपया खाली कमेंट बॉक्समध्ये नक्की कळवा

पुढील संच सोडवा