पोलीस पाटील भरती सराव प्रश्नसंच - 43
सराव प्रश्नसंच विषयी
- 🔰 प्रश्नांचे स्वरूप : बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ)
- 🔰 प्रत्येक योग्य उत्तरासाठी : 1 गुण
- 🔰 एकूण प्रश्नांची संख्या : 25
- 🔰 गुण : 25
🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरती परीक्षेसाठी उपयुक्त ठरणारे सामान्य ज्ञानावर आधारित सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत
टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा
पोलीस पाटील भरती सराव पेपर
Question : 1
कंम्प्युटर रिफ्रेश करण्यासाठी कीबोर्डवरील कोणती फंक्शन की वापरतात ?
📝स्पष्टीकरण :
संगणकावरील चालू विंडो, डेस्कटॉप किंवा वेब ब्राउझरमधील पृष्ठ पुन्हा नव्याने लोड (Refresh / Reload) करण्यासाठी F5 ही Function Key वापरली जाते.
F2 की फाईलचे नाव बदलण्यासाठी (Rename), तर F12 की 'Save As' पर्यायासाठी वापरतात.
Question : 2
मानवी डोळ्याचा कोणता भाग डोळ्याच्या रंगासाठी जबाबदार असतो ?
📝स्पष्टीकरण :
मानवी डोळ्यातील बुबुळ (Iris) या भागामध्ये मेलॅनिन रंगद्रव्य असते, ज्यामुळे डोळ्यांचा विशिष्ट रंग (काळा, तपकिरी, निळा किंवा हिरवा) निश्चित होतो.
बुबुळाच्या मध्यभागी बाहुली (Pupil) असते, जी डोळ्यात प्रवेश करणाऱ्या प्रकाशाचे प्रमाण नियंत्रित करते.
Question : 3
जलयुक्त शिवार मोहीम कोणत्या राज्याशी संबंधित आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्र शासनाने टंचाईग्रस्त आणि दुष्काळग्रस्त गावांना कायमस्वरूपी दुष्काळमुक्त करण्यासाठी डिसेंबर 2014 मध्ये 'जलयुक्त शिवार अभियान' सुरू केले होते.
या योजनेचा मुख्य हेतू पावसाचे पाणी गावातच अडवणे, भूजल पातळी वाढवणे आणि जुन्या जलस्रोतांचे पुनरुज्जीवन करणे हा आहे.
Question : 4
मराठी राजभाषा दिन कोणाच्या जन्मदिवशी साजरा केला जातो ?
📝स्पष्टीकरण :
ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते थोर साहित्यिक विष्णू वामन शिरवाडकर (कविवर्य कुसुमाग्रज) यांचा जन्मदिवस 27 फेब्रुवारी हा राज्यभरात 'मराठी भाषा गौरव दिन' / 'मराठी राजभाषा दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
मराठी भाषेच्या समृद्धीसाठी आणि कुसुमाग्रजांच्या अतुलनीय योगदानाचा गौरव म्हणून हा दिवस साजरा केला जातो.
Question : 5
पृथ्वीचा नैसर्गिक उपग्रह कोणता ?
📝स्पष्टीकरण :
चंद्र हा पृथ्वीचा एकमेव ज्ञात नैसर्गिक उपग्रह (Natural Satellite) आहे.
चंद्राला पृथ्वीभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यासाठी सुमारे 27 दिवस आणि 8 तास लागतात; सूर्य हा तारा असून मंगळ व शुक्र हे ग्रह आहेत.
Question : 6
'सायलेंट व्हॅली' राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या राज्यात आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
सायलेंट व्हॅली राष्ट्रीय उद्यान (Silent Valley National Park / शांत दरी) हे केरळ राज्यातील पलक्कड जिल्ह्यातील नीलगिरी पर्वतरांगेत स्थित आहे.
हे उद्यान सदाहरित पर्जन्यवनांसाठी आणि अत्यंत दुर्मिळ अशा सिंहासारखी शेपटी असणाऱ्या वानरांसाठी (Lion-tailed Macaque) प्रसिद्ध आहे.
Question : 7
अभिनव भारत ही संघटना कोणत्या वर्षी स्थापन झाली ?
📝स्पष्टीकरण :
स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर आणि बाबाराव सावरकर यांनी 1904 मध्ये नाशिक येथे 'अभिनव भारत' या गुप्त क्रांतिकारी संघटनेची स्थापना केली.
या संघटनेची स्थापना पूर्वीच्या 'मित्रमेळा' (स्थापना 1899) या संस्थेचे रूपांतर करून करण्यात आली होती.
Question : 8
सूर्यप्रकाशाचा कोणता भाग उष्णता निर्माण करतो ?
📝स्पष्टीकरण :
सूर्यप्रकाशातील अवरक्त किरणे (Infrared Rays / IR Rays) ही प्रामुख्याने उष्णता लहरींचे वहन करतात, ज्यामुळे तापमान वाढून उष्णतेची जाणीव होते.
तर अतिनील किरणे (UV Rays) ही रासायनिक अभिक्रिया आणि त्वचेखाली जीवनसत्व 'ड' च्या संश्लेषणासाठी कारणीभूत असतात.
Question : 9
शरीरातील रक्ताच्या गुठळ्या शोधण्यासाठी कोणत्या आयसोटोपचा वापर होतो ?
📝स्पष्टीकरण :
रक्तवाहिन्यांमध्ये रक्ताभिसरणातील अडथळे आणि रक्ताच्या गुठळ्या (Blood Clots) शोधण्यासाठी सोडियम-24 (Na-24) या किरणोत्सारी समस्थानिकाचा (Radioisotope) वापर केला जातो.
कर्करोगाच्या उपचारासाठी कोबाल्ट-60, तर थायरॉईड ग्रंथीच्या उपचारासाठी आयोडीन-131 वापरतात.
Question : 10
पंचायत राज मधील ग्रामस्तरावरील सर्वात महत्त्वाची संस्था कोणती ?
📝स्पष्टीकरण :
गावातील सर्व नोंदणीकृत प्रौढ मतदारांची मिळून बनलेली ग्रामसभा ही पंचायत राज व्यवस्थेतील थेट लोकशाहीची सर्वात महत्त्वाची संस्था आहे.
ग्रामपंचायत ही ग्रामसभेला उत्तरदायी असते आणि गावातील सर्व विकासकामे व लाभार्थ्यांची निवड ग्रामसभेच्या मान्यतेनेच होते.
Question : 11
सत्यशोधक समाजाची स्थापना कोणी केली ?
📝स्पष्टीकरण :
बहुजन, शूद्र व अतिशूद्र समाजाला सामाजिक व धार्मिक विषमतेतून मुक्त करण्यासाठी महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी 24 सप्टेंबर 1873 रोजी पुण्यात सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली.
'सर्वसाक्षी जगत्पती । त्याला नकोच मध्यस्ती ॥' हे या समाजाचे अधिकृत ब्रीदवाक्य होते.
Question : 12
भारतातील कोणत्या राज्याला सर्वाधिक लांब समुद्रकिनारा लाभला आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतातील सर्व किनारपट्टीच्या राज्यांमध्ये गुजरात राज्याला सर्वाधिक लांब समुद्रकिनारा (सुमारे 1600 किमी) लाभलेला आहे.
दुसऱ्या क्रमांकावर आंध्र प्रदेश (सुमारे 974 किमी) राज्य येते, तर महाराष्ट्र राज्याला पश्चिमेस अरबी समुद्राचा सुमारे 720 किमी लांबीचा किनारा लाभला आहे.
Question : 13
मानवी शरीरातील सर्वात मोठी ग्रंथी कोणती ?
📝स्पष्टीकरण :
यकृत (Liver) ही मानवी शरीरातील सर्वात मोठी ग्रंथी असून तिचे वजन सुमारे 1.2 ते 1.5 किलोग्रॅम असते.
यकृत हे पचनासाठी आवश्यक असणारा पित्तरस (Bile juice) तयार करते, तसेच ग्लुकोजचे ग्लायकोजेनमध्ये रूपांतर करून साठवणूक करण्याचे कार्य करते.
Question : 14
भारतीय संविधानानुसार राज्याचा घटनात्मक प्रमुख कोण असतो ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 153 व 154 नुसार घटकराज्याचा घटनात्मक (औपचारिक) प्रमुख राज्यपाल असतो आणि राज्याचा सर्व कारभार त्यांच्या नावाने चालतो.
राज्याचा प्रत्यक्ष व राजकीय प्रमुख हा मुख्यमंत्री असतो, तर देशाचा घटनात्मक प्रमुख राष्ट्रपती असतात.
Question : 15
ग्रामसभेचे अध्यक्षपद कोण भूषवतो ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियमातील तरतुदींनुसार गावातील ग्रामसभेचे पदसिद्ध अध्यक्षपद सरपंच भूषवितात.
सरपंचांच्या अनुपस्थितीत उपसरपंच आणि दोघांच्याही गैरहजेरीत उपस्थित ग्रामस्थांनी निवडलेला ग्रामपंचायत सदस्य सभेचे अध्यक्षस्थान सांभाळतो; ग्रामसेवक हा ग्रामसभेचा सचिव असतो.
Question : 16
भारतातील मध्यवर्ती बँक कोणती आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ही देशाची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक असून ती देशातील बँकिंग व्यवस्थेचे नियमन, चलन निर्मिती आणि पत नियंत्रण करते.
आरबीआयची स्थापना 1 एप्रिल 1935 रोजी झाली आणि तिचे राष्ट्रीयीकरण 1 जानेवारी 1949 रोजी करण्यात आले; मुख्यालय मुंबई येथे आहे.
Question : 17
चिपको आंदोलन कशाशी संबंधित आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
चिपको आंदोलन (Chipko Movement) हे व्यावसायिक वृक्षतोड थांबवण्यासाठी आणि वने व पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी 1973 मध्ये उत्तराखंडमधील (तत्कालीन उत्तर प्रदेश) चमोली जिल्ह्यात सुरू झाले.
या आंदोलनात स्थानिक लोकांनी झाडांना मिठी मारून ती तोडण्यापासून वाचवली; सुंदरलाल बहुगुणा, चंडीप्रसाद भट्ट आणि गौरा देवी यांनी या आंदोलनाचे नेतृत्व केले.
Question : 18
आधुनिक भारताचे जनक म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?
📝स्पष्टीकरण :
धार्मिक आणि सामाजिक सुधारणांची मुहूर्तमेढ रोवल्यामुळे राजा राममोहन रॉय यांना 'आधुनिक भारताचे जनक' व 'भारतीय प्रबोधनाचे उद्गाते' मानले जाते.
त्यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे लॉर्ड विल्यम बेंटिंकने 1829 मध्ये सती प्रतिबंधक कायदा केला; त्यांनी 1828 मध्ये 'ब्राह्मो समाजाची' स्थापना केली होती.
Question : 19
लोणार सरोवर महाराष्ट्रातील कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
लोणार सरोवर हे बुलढाणा जिल्ह्यात स्थित असून ते अंतराळातून झालेल्या उल्कापातामुळे निर्माण झालेले जगातील एकमेव बेसाल्ट खडकातील खाऱ्या पाण्याचे विवर सरोवर (Crater Lake) आहे.
नोव्हेंबर 2020 मध्ये या सरोवराचा समावेश आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाच्या रामसर पाणथळ स्थळांच्या (Ramsar Site) यादीत करण्यात आला.
Question : 20
पेन्सिलमध्ये काय वापरले जाते ?
📝स्पष्टीकरण :
पेन्सिलच्या मध्यभागी लिहिण्यासाठी ग्राफाइट (Graphite) आणि चिकणमातीचे मिश्रण वापरले जाते.
ग्राफाइट हे कार्बनचे एक स्फटिकी अपरूप असून ते मऊ, निसरडे आणि विद्युतेचे उत्तम सुवाहक असणारा एकमेव अधातू आहे.
Question : 21
क्योटो प्रोटोकॉल कशाशी संबंधित आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
क्योटो प्रोटोकॉल (Kyoto Protocol) हा जागतिक तापमानवाढ रोखण्यासाठी आणि हरितगृह वायूंचे (Greenhouse Gases) उत्सर्जन कमी करण्यासाठी केलेला हवामान बदलाशी संबंधित आंतरराष्ट्रीय करार आहे.
हा करार जपानमधील क्योटो शहरात 1997 मध्ये स्वीकारला गेला आणि 2005 पासून अंमलात आला.
Question : 22
अभिनव भारत ही संघटना कोणी स्थापन केली ?
📝स्पष्टीकरण :
स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर आणि बाबाराव सावरकर यांनी 1904 मध्ये नाशिक येथे 'अभिनव भारत' या गुप्त क्रांतिकारी संघटनेची स्थापना केली.
या संघटनेची मुळे 1899 मध्ये नाशिकमध्ये सुरू केलेल्या 'मित्रमेळा' या संघटनेत होती.
Question : 23
भारतातील सर्वात उंच धरण कोणते ?
📝स्पष्टीकरण :
उत्तराखंड राज्यातील भागीरथी नदीवर बांधण्यात आलेले तेहरी धरण (Tehri Dam) हे सुमारे 260.5 मीटर उंचीसह भारतातील सर्वात उंच धरण आहे.
ओडिशामधील महानदीवरील हिराकूड धरण हे भारतातील सर्वात लांब धरण आहे.
Question : 24
मानवी रक्ताचा pH साधारणतः किती असतो ?
📝स्पष्टीकरण :
निरोगी मानवी रक्ताचा सामू (pH मूल्य) साधारणपणे 7.35 ते 7.45 (सरासरी 7.4) इतका असतो.
pH 7 पेक्षा किंचित जास्त असल्याने मानवी रक्त हे किंचित अल्कधर्मी (Slightly Alkaline) स्वरूपाचे असते.
Question : 25
भारतीय राज्यघटनेची कितवी अनुसूची नगरपालिकांशी संबंधित आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
74 व्या घटनादुरुस्ती कायदा 1992 द्वारे भारतीय संविधानात 12 वी अनुसूची (12th Schedule) समाविष्ट करण्यात आली, जी शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांशी (नगरपालिका/मनपा) संबंधित आहे.
यात एकूण 18 कार्यात्मक विषयांचा समावेश आहे; तर 11 वी अनुसूची ग्रामीण पंचायत राजशी संबंधित आहे.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0
महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल
🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा