बैठक व्यवस्था प्रश्न | Seating Arrangement Reasoning Questions with Answers in Marathi

बैठक व्यवस्था प्रश्नसंच | Seating Arrangement Reasoning Questions with Answers in Marathi

Seating Arrangement बैठक व्यवस्था बुद्धीमत्ता चाचणी मधील अत्यंत महत्त्वाचा आणि थोडा विचार करायला लावणारा घटक आहे . या प्रकारच्या प्रश्नांमध्ये काही व्यक्ती ठराविक अटी व शर्तींनुसार रांगेत, वर्तुळात किंवा विशिष्ट दिशेला तोंड करून बसलेल्या असतात. दिलेल्या माहितीनुसार प्रत्येकाची योग्य जागा ओळखणे हे या प्रश्नांचे मुख्य उद्दिष्ट असते

बैठक व्यवस्था प्रश्न MPSC, Talathi, Police Bharti, PSI, SSC, Bank (IBPS, SBI), ZP Bharti अशा सर्व स्पर्धा परीक्षांमध्ये या घटकावर हमखास प्रश्न विचारले जातात . सुरुवातीला हे प्रश्न अवघड वाटले तरी योग्य पद्धतीचा सराव केल्यास ते सहज सोडवता येतात

बैठक व्यवस्था प्रश्न सोडवताना दिलेल्या अटी एकामागोमाग एक लिहून घेणे, साधी आकृती (Rough Diagram) काढणे आणि प्रत्येक अटीचा योग्य वापर करणे फार महत्त्वाचे असते. यामुळे गोंधळ न होता संपूर्ण व्यवस्था स्पष्ट होते

उदाहरण :
A, B, C, D आणि E हे पाच जण एका रांगेत अशा प्रकारे बसले आहेत -

1. A हा B च्या डावीकडे आहे
2. C हा D च्या उजवीकडे आहे
3. E हा मधोमध बसलेला आहे

👉 वरील अटींनुसार A च्या त्वरित उजवीकडे कोण बसला आहे ?

विविध स्पर्धा परीक्षांमध्ये या टॉपिकमध्ये प्रामुख्याने खालील प्रकारचे बैठक व्यवस्था प्रश्न येतात ;

• सरळ रांगेतील बैठक व्यवस्था
• वर्तुळाकार (Circular) बैठक व्यवस्था
• दिशा आधारित बैठक व्यवस्था
• मिश्र अटी असलेली बैठक व्यवस्था
• काही जण बाहेर/आत तोंड करून बसलेले प्रश्न

---

या घटकावर खाली दिलेले सर्व प्रश्न सोडवा आणि तुमची बुद्धिमत्ता चाचणी तयारी अधिक भक्कम करा

Seating Arrangement Reasoning Questions with Answers in Marathi

Question : 1

5 मुले उत्तरेकडे तोंड करून एका बाकावर बसली आहेत. अ हा ब च्या शेजारी बसला आहे, क हा ड च्या डाव्या बाजूला बसला आहे. ड हा ई च्या जवळ बसलेला नाही. जर अ आणि ड टोकाला बसले असतील, तर क च्या शेजारी उजव्या बाजूला कोण बसले आहे ?

❶ ब

❷ अ

❸ ड

❹ क

📝 स्पष्टीकरण : 

• माहितीनुसार, 'अ' आणि 'ड' दोन्ही टोकाला बसले आहेत.
• 'क' हा 'ड' च्या डाव्या बाजूला आहे, याचा अर्थ 'ड' हा उजव्या टोकाला असणार आणि 'अ' हा डाव्या टोकाला असणार.
• 'अ' हा 'ब' च्या शेजारी आहे, म्हणून रचना: अ, ब, _, _, ड अशी होईल.
• 'क' हा 'ड' च्या डाव्या बाजूला बसला आहे, म्हणून रचना: अ, ब, _, क, ड अशी होईल.
• उर्वरित 'ई' हा मधल्या जागेवर येईल. अंतिम रचना: अ, ब, ई, क, ड अशी होईल.
• या रचनेनुसार 'क' च्या शेजारी उजव्या बाजूला ड बसला आहे.

Question : 2

सहा व्यक्ती (A, B, C, D, E, F) एका वर्तुळाकार टेबलाभोवती केंद्राकडे तोंड करून बसल्या आहेत. B हा F आणि C च्या मध्ये आहे. A हा E आणि D च्या मध्ये आहे. F हा D च्या डावीकडे आहे. तर A आणि F च्या मध्ये कोण आहे ?

❶ B

❷ C

❸ D

❹ E

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'F' हा 'D' च्या डावीकडे आहे.
• 'B' हा 'F' आणि 'C' च्या मध्ये आहे, म्हणून वर्तुळातील एका बाजूची रचना D -> F -> B -> C अशी होईल.
• 'A' हा 'E' आणि 'D' च्या मध्ये आहे, म्हणून उरलेली रचना C -> E -> A -> D अशी पूर्ण होईल.
• can संपूर्ण वर्तुळाकार रचना घड्याळाच्या दिशेने किंवा उलट पाहिल्यास: D, F, B, C, E, A अशी बनते.
• या रचनेनुसार 'A' आणि 'F' यांच्या बरोबर मध्ये D बसला आहे.

Question : 3

P, Q, R, S आणि T हे पाच मित्र एका ओळीत उत्तरेकडे तोंड करून बसले आहेत. S हा P आणि T च्या मध्ये आहे. Q हा R च्या त्वरित डावीकडे आहे. P हा T च्या उजवीकडे आहे. तर मध्यभागी कोण बसले आहे ?

❶ P

❷ Q

❸ S

❹ R

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'S' हा 'P' आणि 'T' च्या मध्ये आहे आणि 'P' हा 'T' च्या उजवीकडे आहे, म्हणजेच ही रचना T, S, P अशी सरळ होईल.
• 'Q' हा 'R' च्या त्वरित डावीकडे आहे, म्हणजेच Q, R एकत्र yeतील.
• दिलेल्या अटी आणि पर्यायांच्या सुसंगततेनुसार अंतिम जोडणी T, S, P, Q, R अशी तयार होते.
• या रचनेत अगदी मध्यभागी P येतो.

Question : 4

एका गोलाकार मेजाभोवती सहा मित्र बसले आहेत. प्रकाश हा समीरच्या उजवीकडे आहे. गीता ही समीर आणि अनिलच्या मध्ये आहे. तर अनिलच्या त्वरित उजवीकडे कोण आहे ?

❶ प्रकाश

❷ समीर

❸ गीता

❹ माहिती अपूर्ण आहे

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'गीता' ही 'समीर' आणि 'अनिल' च्या मध्ये बसली आहे.
• 'प्रकाश' हा 'समीर' च्या उजवीकडे आहे, म्हणजेच रचना केंद्राकडे तोंड करून वर्तुळात पाहिल्यास: प्रकाश -> समीर -> गीता -> अनिल अशी क्रमवारी दिसून येते.
• या रचनेवरून वर्तुळात मागे जाताना, 'अनिल' च्या त्वरित उजवीकडे गीता बसलेली आहे.

Question : 5

पाच मुली एका रांगेत बसल्या आहेत. रीना ही सुनिताच्या डावीकडे व विनीताच्या उजवीकडे आहे. अनु ही सुनिताच्या उजवीकडे आहे. रमा ही विनीताच्या त्वरित डावीकडे आहे, तर मध्यभागी कोण बसले आहे ?

❶ सुनिता

❷ रीना

❸ विनीता

❹ अनु

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'रीना' ही 'सुनिता'च्या डावीकडे आणि 'विनीता'च्या उजवीकडे आहे: विनीता, रीना, सुनिता.
• 'अनु' ही 'सुनिता'च्या उजवीकडे आहे: विनीता, रीना, सुनिता, अनु.
• 'रमा' ही 'विनीता'च्या त्वरित डावीकडे आहे: रमा, विनीता, रीना, सुनिता, अनु.
• या पाच मुलींच्या रचनेत अगदी मध्यभागी रीना बसली आहे.

Question : 6

सहा जण एका रांगेत बसले आहेत. P, Q, R, S, T, U. T हा P आणि R च्या मध्ये आहे. Q हा S च्या उजवीकडे पण U च्या डावीकडे आहे. जर P हा टोकाला असेल, तर मध्यभागी कोणती जोडी आहे ?

❶ P आणि T

❷ T आणि R

❸ R आणि S

❹ S आणि U

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'P' हा टोकाला आहे आणि 'T' हा 'P' आणि 'R' च्या मध्ये आहे, त्यामुळे डावीकडून रचना: P, T, R अशी होईल.
• 'Q' हा 'S' च्या उजवीकडे पण 'U' च्या डावीकडे आहे, म्हणजेच: S, Q, U.
• दोन्ही भाग एकत्र केल्यास पूर्ण रांग: P, T, R, S, Q, U अशी बनेल.
• एकूण 6 व्यक्तींमध्ये मध्यभागी असणारी जोडी R आणि S आहे.

Question : 7

पाच मित्र A, B, C, D आणि E उत्तरेकडे तोंड करून बसले आहेत. B हा A च्या डावीकडे ठराविक क्रमांकावर आहे. जर C हा B आणि D च्या मध्ये असेल, तर मध्यभागी कोण आहे ?

❶ A

❷ B

❸ C

❹ D

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'B' हा डाव्या टोकाला आणि 'A' उजव्या टोकाला आहे असे मानल्यास, पाच मित्रांची मर्यादा लक्षात घेता:
• 'C' हा 'B' आणि 'D' च्या मध्ये आहे, म्हणजेच सुरुवातीचा क्रम: B, C, D असा होईल.
• पाच जणांची रांग पूर्ण करताना उर्वरित जागांसाठी रचना B, C, D, E, A अशी बनते.
• या रचनेमध्ये अगदी मध्यभागी D येतो.

Question : 8

पाच मैत्रिणी (A, B, C, D, E) एका रांगेत उत्तरेकडे तोंड करून बसल्या आहेत. 1) C ही A आणि E च्या बरोबर मध्यभागी बसली आहे. 2) B ही E च्या त्वरित उजवीकडे बसली आहे. 3) D ही डाव्या टोकाला बसली आहे. तर रांगेच्या मध्यभागी कोण बसले आहे ?

❶ B

❷ A

❸ E

❹ C

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'D' डाव्या टोकाला आहे: D, _, _, _, _
• 'B' ही 'E' च्या त्वरित उजवीकडे आहे: E, B
• 'C' ही 'A' आणि 'E' च्या मध्ये आहे: A, C, E
• आता सर्व अटी एकत्र जुळवल्यास अंतिम रचना: D, A, C, E, B अशी तयार होते.
• या 5 मैत्रिणींच्या रांगेत बरोबर मध्यभागी C बसली आहे.

Question : 9

चार मुले एका चौरसाकृती कॅरम बोर्डभोवती बसली आहेत. राहुल हा राजच्या समोर आहे. राज हा समीरच्या डावीकडे आहे. विनोद हा राजच्या त्वरित डावीकडे आहे. तर राहुलच्या उजवीकडे कोण आहे ?

❶ समीर

❷ राज

❸ विनोद

❹ सांगता येत नाही

📝 स्पष्टीकरण : 

• कॅरम खेळताना सर्वांचे तोंड केंद्राकडे असते.
• 'राहुल' हा 'राज'च्या समोर बसला आहे.
• 'राज' हा 'समीर'च्या डावीकडे आहे, म्हणजेच समीर हा राजच्या उजवीकडे असेल.
• 'विनोद' राजच्या त्वरित डावीकडे आहे.
• यानुसार चौरसाकार मांडणी पाहिली असता, समीरच्या समोर विनोद येतो. जेव्हा आपण राहुलच्या स्थानावरून केंद्राकडे पाहतो, तेव्हा त्याच्या उजव्या बाजूला समीर येतो.

Question : 10

सहा मित्र (A,B,C,D,E,F) उत्तरेकडे तोंड करून एका रांगेत बसले आहेत. A हा उजव्या टोकाला बसला आहे. B हा C च्या त्वरित उजवीकडे आहे. C हा D च्या उजवीकडे आहे. D हा E च्या उजवीकडे आहे. जर E डाव्या टोकाला असेल, तर उजव्या टोकाकडून दुसरा कोण आहे ?

❶ A

❷ F

❸ B

❹ C

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'E' डाव्या टोकाला आहे आणि 'A' उजव्या टोकाला आहे.
• दिलेली क्रमवारी: 'D' हा 'E' च्या उजवीकडे, 'C' हा 'D' च्या उजवीकडे, 'B' हा 'C' च्या त्वरित उजवीकडे आहे.
• म्हणजेच रचना: E, D, C, B, _, A अशी होईल.
• आता उर्वरित 'F' हा रिकाम्या जागेवर येईल. अंतिम रचना: E, D, C, B, F, A अशी होईल.
• या रचनेत उजव्या टोकाकडून (A कडून) मोजल्यास दुसऱ्या क्रमांकावर F आहे.

Question : 11

सहा व्यक्ती A, B, C, D, E, F एका ओळीत बसल्या आहेत. E आणि F मध्यभागी आहेत. A आणि B टोकाला आहेत. C हा A च्या डावीकडे बसला आहे. तर B च्या उजवीकडे कोण आहे ?

❶ B

❷ C

❸ D

❹ E

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'A' आणि 'B' टोकाला आहेत. 'C' हा 'A' च्या डावीकडे बसला आहे, याचा अर्थ 'A' हा उजव्या टोकाला आहे (जेणेकरून त्याच्या डावीकडे जागा असेल) आणि 'B' डाव्या टोकाला आहे.
• 'E' आणि 'F' मध्यभागी आहेत, म्हणून रचना: B, _, E, F, C, A अशी बनेल.
• आता उरलेल्या रिकाम्या जागी 'D' येईल. पूर्ण रांग: B, D, E, F, C, A अशी होईल.
• या रचनेनुसार 'B' च्या त्वरित उजवीकडे D बसलेला आहे.

Question : 12

पाच मुले एका वर्तुळाकार टेबलाभोवती केंद्राकडे तोंड करून बसली आहेत. अजय हा विजयच्या डावीकडे आहे. संजय हा अजय आणि सुनीलच्या मध्ये आहे. तर विजयच्या त्वरित उजवीकडे कोण आहे ?

❶ सुनील

❷ संजय

❸ अजय

❹ अनिल

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'अजय' हा 'विजय'च्या डावीकडे आहे.
• 'संजय' हा 'अजय' आणि 'सुनील'च्या मध्ये आहे, म्हणजेच क्रम: विजय -> अजय -> संजय -> सुनील असा होईल.
• 5 मुलांपैकी उरलेला 'अनिल' हा सुनील आणि विजयच्या मध्ये येईल.
• वर्तुळाकार रचना: विजय, अजय, संजय, सुनील, अनिल अशी पूर्ण होते.
• या मांडणीत विजयच्या त्वरित उजवीकडे (घड्याळाच्या काट्याच्या उलट दिशेने किंवा उजव्या बाजूला शेजारी) अनिल बसला आहे.

Question : 13

सहा मित्र P, Q, R, S, T आणि U एका रांगेत उत्तरेकडे तोंड करून बसले आहेत. S हा T आणि Q च्या मध्ये आहे. U हा Q च्या त्वरित उजवीकडे आहे. P हा टोकाला असून तो R च्या डावीकडे आहे. तर मध्यभागी कोणती जोडी आहे ?

❶ S आणि Q

❷ R आणि S

❸ T आणि S

❹ Q आणि U

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'P' टोकाला असून 'R' च्या डावीकडे आहे, म्हणजेच डावीकडून सुरुवात: P, R... अशी होईल.
• 'S' हा 'T' आणि 'Q' च्या मध्ये आहे आणि 'U' हा 'Q' च्या त्वरित उजवीकडे आहे, म्हणजेच रचना: T, S, Q, U अशी येईल.
• संपूर्ण रांग जोडली असता: P, R, T, S, Q, U अशी रचना बनते.
• या 6 जणांच्या रांगेत अगदी मध्यभागी असणारी जोडी T आणि S आहे.

Question : 14

चार मुली फोटो काढण्यासाठी एका बाकावर बसल्या आहेत. श्वेता ही राणीच्या डावीकडे आहे. नीता ही राणीच्या उजवीकडे आहे. रिता ही राणी आणि नीता यांच्या मध्ये आहे. तर डाव्या बाजूकडून दुसरी मुलगी कोण ?

❶ नीता

❷ श्वेता

❸ रिता

❹ राणी

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'श्वेता' ही 'राणी'च्या डावीकडे आहे: श्वेता, राणी
• 'नीता' ही 'राणी'च्या उजवीकडे आहे, पण 'रिता' ही राणी आणि नीता यांच्या मध्ये आहे: राणी, रिता, नीता
• संपूर्ण रचना एकत्र केल्यास: श्वेता, राणी, रिता, नीता अशी होईल.
• या मांडणीत डाव्या बाजूकडून मोजल्यास दुसरी मुलगी राणी आहे.

Question : 15

एका षटकोनी टेबलाभोवती सहा जण बसले आहेत. अ हा ब च्या समोर आहे. ब हा क आणि ड च्या मध्ये आहे. ई हा अ आणि फ च्या मध्ये आहे. जर ड हा अ च्या त्वरित डावीकडे असेल, तर क च्या समोर कोण आहे ?

❶ ई

❷ फ

❸ अ

❹ ड

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'अ' च्या समोर 'ब' आहे. 'ड' हा 'अ' च्या त्वरित डावीकडे आहे.
• 'ब' हा 'क' आणि 'ड' च्या मध्ये असल्याने क्रम: अ -> ड -> ब -> क असा होईल.
• दुसरीकडे, 'ई' हा 'अ' आणि 'फ' च्या मध्ये आहे, म्हणून उर्वरित बाजूने क्रम: क -> फ -> ई -> अ असा पूर्ण होईल.
• या षटकोनी रचनेत समोरासमोरील जोड्या (अ - ब), (ड - ई) आणि (क - फ) अशा बनतात. त्यामुळे 'क' च्या समोर फ बसला आहे.

Question : 16

पाच व्यक्ती A, B, C, D, E एका बाकावर बसल्या आहेत. C हा D च्या उजवीकडे आहे. B हा E च्या डावीकडे आहे पण A च्या उजवीकडे आहे. जर D हा A च्या डावीकडे असेल, तर सर्वात उजवीकडे कोण बसले आहे ?

❶ C

❷ B

❸ E

❹ A

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'B' हा 'E' च्या डावीकडे आणि 'A' च्या उजवीकडे आहे: A, B, E.
• 'D' हा 'A' च्या डावीकडे आहे: D, A, B, E.
• 'C' हा 'D' च्या उजवीकडे आहे, अटींनुसार मांडणी करताना अंतिम उजवे टोक बदलत नाही (रांग D, C, A, B, E अशी होते).
• या संपूर्ण रचनेत सर्वात उजवीकडे E बसलेला आहे.

Question : 17

सात व्यक्ती एका रांगेत बसल्या आहेत. मध्य斻ागी बसलेली व्यक्ती कोण, जर अ हा ब च्या उजवीकडे, क हा ड च्या डावीकडे आणि ई हा मध्यभागी असेल ?

❶ अ

❷ ब

❸ ई

❹ क

📝 स्पष्टीकरण : 

• प्रश्नात थेट आणि स्पष्ट विधान दिले आहे की, 'ई हा मध्यभागी असेल'.
• त्यामुळे इतर कोणत्याही व्यक्तींच्या रचनेचा क्लिष्ट विचार न करता थेट उत्तर ई निश्चित होते.

Question : 18

एका वर्तुळाकार टेबलाभोवती केंद्राकडे तोंड करून पाच मित्र बसले आहेत. रोहित हा मोहितच्या उजवीकडे दुसरा आहे. सोहम हा रोहित आणि मोहितच्या मध्ये नाही. जर राहुल हा मोहितच्या त्वरित डावीकडे असेल, तर उरलेला मित्र विजय कोठे असेल ?

❶ रोहितच्या डावीकडे

❷ मोहितच्या उजवीकडे

❸ रोहित आणि मोहितच्या मध्ये

❹ सोहमच्या उजवीकडे

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'रोहित' हा 'मोहित'च्या उजवीकडे दुसरा आहे.
• 'राहुल' हा 'मोहित'च्या त्वरित डावीकडे आहे.
• 'सोहम' हा रोहित आणि मोहितच्या मध्ये नाही, म्हणजेच तो रोहितच्या उजवीकडे असेल.
• आता वर्तुळातील एकमेव उरलेली जागा रोहित आणि मोहितच्या मध्ये शिल्लक राहते, तिथे विजय बसेल. म्हणून विजयचे स्थान रोहित आणि मोहितच्या मध्ये असेल.

Question : 19

सहा मुले P, Q, R, S, T, U दोन ओळीत समोरासमोर बसली आहेत (प्रत्येक ओळीत तीन). Q हा कोणत्याही ओळीच्या टोकाला नाही. U हा R च्या डावीकडे दुसरा आहे. S हा Q च्या समोर आहे. तर T कोठे असेल ?

❶ टोकाला

❷ मध्यभागी

❸ S च्या शेजारी

❹ माहिती अपूर्ण

📝 स्पष्टीकरण : 

• प्रत्येक ओळीत 3 मुले आहेत. 'Q' टोकाला नाही म्हणजे तो एका ओळीच्या मध्यभागी आहे.
• 'S' हा 'Q' च्या समोर आहे, म्हणजेच 'S' दुसऱ्या ओळीच्या मध्यभागी आहे.
• 'U' हा 'R' च्या डावीकडे दुसरा आहे, याचा अर्थ U आणि R एकाच ओळीत दोन्ही टोकांना बसले आहेत.
• आता उर्वरित 'T' साठी केवळ ओळीचे टोकच शिल्लक राहते. त्यामुळे 'T' हा निश्चितपणे टोकाला असेल.

Question : 20

पाच मित्र एका बाकावर बसले आहेत. अ हा ब च्या डावीकडे पण क च्या उजवीकडे आहे. ड हा ब च्या उजवीकडे पण ई च्या डावीकडे आहे. तर टोकाला कोण बसले आहेत ?

❶ अ आणि ब

❷ क आणि ई

❸ ड आणि अ

❹ ब आणि क

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'अ' हा 'ब' च्या डावीकडे आणि 'क' च्या उजवीकडे आहे: क, अ, ब
• 'ड' हा 'ब' च्या उजवीकडे आणि 'ई' च्या डावीकडे आहे: ब, ड, ई
• दोनोंही भाग एकत्र सांधल्यास पूर्ण रांग: क, अ, ब, ड, ई अशी तयार होते.
• या रचनेत दोन्ही टोकांना क आणि ई बसले आहेत.

Question : 21

एका वर्तुळाकार बागेत सहा मुली (गीता, सीता, रिता, मिता, अनिता आणि सुनिता) केंद्राकडे तोंड करून बसल्या आहेत. 1) गीता ही सीताच्या समोर आहे, 2) सीता ही रिताच्या उजवीकडे आहे, 3) मिता ही गीताच्या त्वरित डावीकडे नाही, 4) सुनिता ही रिताच्या समोर आहे. तर मिताच्या समोर कोण बसले आहे ?

❶ सीता

❷ मिता

❸ गीता

❹ अनिता

📝 स्पष्टीकरण : 

• वर्तुळातील समोरासमोरील निश्चित जोड्या: (गीता - सीता) आणि (सुनिता - रिता).
• आता एकूण 6 मुलींपैकी उरलेल्या दोन मुली 'मिता' आणि 'अनिता' या राहतात. साहजिकच त्या एकमेकांच्या समोर असतील.
• त्यामुळे 'मिता'च्या समोर अनिता बसलेली आहे.

Question : 22

सहा जण उत्तरेकडे तोंड करून एका रांगेत बसले आहेत. अ आणि ब हे टोकाला आहेत. क हा अ च्या शेजारी आहे. ड हा ब च्या उजव्या बाजूला आहे. ई आणि फ मध्यभागी आहेत. तर अ च्या बाजूने मोजल्यास चौथ्या क्रमांकावर कोण आहे ?

❶ ई

❷ ब

❸ ड

❹ क

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'अ' आणि 'ब' टोकाला आहेत. 'क' हा 'अ' च्या शेजारी आहे, म्हणून डाव्या बाजूने सुरुवात: अ, क... अशी होईल आणि उजव्या टोकाला 'ब' असेल.
• 'ई' आणि 'फ' मध्यभागी आहेत. पूर्ण रचना अ, क, फ, ई, ड, ब किंवा अ, क, ई, फ, ड, ब अशी संभवते.
• दिलेल्या पर्यायांची सुसंगतता तपासता 'अ' कडून मोजल्यास 4 थ्या क्रमांकावर ई हा पर्याय अचूक जुळतो.

Question : 23

पाच व्यक्ती (A, B, C, D, E) एका रांगेत बसल्या आहेत. A आणि C यांची तोंडे दक्षिणेकडे आहेत, तर उरलेल्या तिघांची तोंडे उत्तरेकडे आहेत. B हा D च्या उजवीकडे तिसऱ्या क्रमांकावर बसला आहे. E हा B च्या त्वरित डावीकडे बसला आहे. C हा B च्या उजवीकडे बसला आहे. तर रांगेच्या दोन्ही टोकांना कोण बसले आहे ?

❶ C व E

❷ B व D

❸ D व A

❹ A व C

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'B' हा 'D' च्या उजवीकडे 3 रा आहे (D चे तोंड उत्तरेकडे मानू): D, _, _, B, _
• 'E' हा 'B' च्या त्वरित डावीकडे आहे: D, _, E, B, _
• 'C' हा 'B' च्या उजवीकडे बसला आहे आणि एकूण जागा 5 आहेत, त्यामुळे निश्चित रचना D, E, B, C, A किंवा D, A, E, B, C च्या निकषात बसते.
• अधिकृत उत्तर पत्रिकेनुसार दोन्ही टोकांना असणारी जोडी D व A ही निश्चित होते.

Question : 24

पाच विषयांची पुस्तके (मराठी, गणित, विज्ञान, इतिहास आणि इंग्रजी) एकावर एक ठेवली आहेत. विज्ञानाचे पुस्तक सर्वात वर आहे. मराठी आणि गणित यांच्या दरम्यान इंग्रजीचे पुस्तक आहे. इतिहासाचे पुस्तक हे गणिताच्या त्वरित खाली आहे. तर सर्वात खाली कोणते पुस्तक आहे ?

❶ गणित

❷ विज्ञान

❸ इतिहास

❹ मराठी

📝 स्पष्टीकरण : 

• सर्वात वर: विज्ञान
• 'मराठी' आणि 'गणित' च्या मध्ये 'इंग्रजी' चे पुस्तक आहे: (मराठी -> इंग्रजी -> गणित)
• 'इतिहास' गणिताच्या त्वरित खाली आहे, म्हणजेच क्रम: मराठी -> इंग्रजी -> गणित -> इतिहास असा बनेल.
• विज्ञानाला सर्वात वर ठेवून पूर्ण क्रम लावल्यास: 1) विज्ञान, 2) मराठी, 3) इंग्रजी, 4) गणित, 5) इतिहास.
• या रचनेनुसार सर्वात खाली इतिहास हे पुस्तक येते.

Question : 25

एका वर्तुळात 6 जण बसले आहेत. अ हा ब च्या डावीकडे तिसरा आहे. ब हा क च्या त्वरित उजवीकडे आहे. तर अ आणि क च्या मध्ये किती जण बसले आहेत ?

❶ 1

❷ 2

❸ 3

❹ 4

📝 स्पष्टीकरण : 

• 6 जणांच्या वर्तुळात 'डावीकडे तिसरा' म्हणजेच तो व्यक्ती बरोबर समोरासमोर असतो. त्यामुळे 'अ' आणि 'ब' समोरासमोर आहेत.
• 'ब' हा 'क' च्या त्वरित उजवीकडे आहे, म्हणजेच 'क' हा ब च्या डावीकडे शेजारी आहे.
• 'अ' हा 'ब' च्या थेट समोर असल्याने, 'अ' आणि 'क' च्या दरम्यान वर्तुळाच्या एका बाजूने केवळ 1 व्यक्ती बसेल.

Question : 26

दीपा स्वातीच्या उजवीकडे बसली. प्रज्ञा स्वातीच्या डावीकडे बसली. दीपा व सीता यांच्यामध्ये गीता बसली. तर मधोमध कोण बसले आहे ?

❶ गिता

❷ दिपा

❸ सिता

❹ स्वाती

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'दीपा' स्वातीच्या उजवीकडे आणि 'प्रज्ञा' स्वातीच्या डावीकडे: प्रज्ञा, स्वाती, दीपा
• 'दीपा' व 'सीता' यांच्यामध्ये 'गीता' बसली आहे: दीपा, गीता, सीता
• संपूर्ण ओळ एकत्र जोडल्यास: प्रज्ञा, स्वाती, दीपा, गीता, सीता अशी 5 जणांची रचना बनते.
• या रचनेत अगदी मधोमध दीपा बसलेली आहे.

Question : 27

एका वर्तुळाभोवती सहा घरे आहेत. ज्योती आणि सिमा परस्परसमोर राहतात. मेरी लिलाजवळ राहते, अमन सिमाजवळ राहत नाही. शफी मेरीच्या समोर राहतो. तर ज्योतीजवळ कोण राहते ?

❶ शफी व लिला

❷ अमन व लिला

❸ अमन व मेरी

❹ शफी व मेरी

📝 स्पष्टीकरण : 

• समोरासमोरील निश्चित जोड्या: (ज्योती - सिमा) आणि (शफी - मेरी).
• उरलेली तिसरी समोरासमोरील जोडी (अमन - लिला) असेल.
• 'अमन' सिमाजवळ राहत नाही, म्हणजे तो ज्योतीजवळ राहू शकतो. 'मेरी' लिलाजवळ राहते.
• वर्तुळाकार मांडणी जुळवल्यास ज्योतीच्या दोन्ही बाजूंना अमन व मेरी ही घरे येतात.

Question : 28

पाच विद्यार्थी एका रांगेत उत्तरेकडे तोंड करून बसले आहेत. L हा M च्या उजवीकडे आहे. P हा N च्या डावीकडे आहे. M हा N आणि L च्या मध्ये आहे. तर डाव्या टोकाकडून दुसरा कोण ?

❶ L

❷ M

❸ N

❹ P

📝 स्पष्टीकरण : 

• 'M' हा 'N' आणि 'L' च्या मध्ये आहे आणि 'L' हा M च्या उजवीकडे आहे, म्हणजेच क्रम: N, M, L.
• 'P' हा 'N' च्या डावीकडे आहे: P, N, M, L.
• 5 जणांची रचना पूर्ण करताना डाव्या बाजूने क्रम P, N, M, L, ... असा स्पष्ट येतो.
• या रचनेनुसार डाव्या टोकाकडून (P कडून) मोजल्यास दुसऱ्या क्रमांकावर N हा विद्यार्थी आहे.

Question : 29

चौरसाच्या शिरोबिंदूवर व बाजूंच्या मध्यबिंदूवर आठ जण केंद्राकडे तोंड करून बसले आहेत. अजय जो प्रियाच्या विरुद्ध बाजूस व राजूच्या बाजूस बसला आहे. नयना व सौरभ समोरासमोर आहेत. अजय नयनाच्या उजव्या बाजूस आहे. उर्मिला जी प्रियाच्या उजव्या बाजूस आहे अगदी तिच्यासमोर राजू बसला आहे. संजय व शोभा समोरासमोर आहेत परंतु शोभा राजूच्या बाजूस नाही, तर उर्मिलाच्या समोर कोण बसले आहे ?

❶ अजय

❷ राजू

❸ सौरभ

❹ संजय

📝 स्पष्टीकरण : 

• प्रश्नातील विधानामध्ये 'उर्मिला जी प्रियाच्या उजव्या बाजूस आहे अगदी तिच्यासमोर राजू बसला आहे' असा थेट उल्लेख केला आहे.
• त्यामुळे संपूर्ण क्लिष्ट चौरस रचना मांडण्याची आवश्यकता नसून, विधानातील थेट माहितीच्या आधारे उर्मिलाच्या समोरील व्यक्ती राजू निश्चित होते.

Question : 30

मिली, दीप, डेविड आणि पिनी हे विद्यार्थी चौरसाकार टेबलाच्या प्रत्येक बाजूला उभे आहेत. डेव्हिड आणि दीप एकमेकांस समोर आहेत. पिनीचे तोंड दक्षिणेला आहे व डेव्हिड तिच्या डावा हाताला नाही. टेबलावर भारताचा नकाशा आहे. दीपने नकाशा स्वतःच्या संदर्भात प्रतिघटिवत (Anti-clockwise) काटकोनात फिरवला. मिली आणि पिनी यांनी जागा बदलल्या तर आता मिलीच्या बाजूला नकाशातील कोणता भाग असेल ?

❶ अरबी समुद्र

❷ बंगालचा उपसागर

❸ हिंदी महासागर

❹ हिमालयाच्या रांगा

📝 स्पष्टीकरण : 

• सुरुवातीला पिनीचे तोंड दक्षिणेकडे आहे (म्हणजे ती उत्तर बाजूला उभी आहे). डेव्हिड आणि दीप समोरासमोर आहेत.
• दीपने नकाशा 90 अंश प्रतिघटिवत (Anti-clockwise) फिरवल्यामुळे दिशांची रचना बदलते.
• मिली आणि पिनी यांनी जागा बदलल्यानंतर, मिली आता पिनीच्या मूळ स्थानावर (उत्तर दिशेला, जिचे तोंड दक्षिणेकडे आहे) येते.
• या सुधारित दिशा रचनेनुसार आणि नकाशा फिरवल्याच्या स्थितीनुसार, मिलीच्या समोर किंवा बाजूला भारताच्या पूर्व दिशेचा म्हणजेच बंगालचा उपसागर हा भाग येईल.

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0