वर्गामध्ये एखाद्या विषयावर चर्चा करताना शिक्षक म्हणून तुमची भूमिका काय असेल ?
❶ चर्चेत कोणताही हस्तक्षेप न करणे
❷ स्वतःचेच मत विद्यार्थ्यांवर लादणे
❸ चर्चा सुलभ करणे आणि सर्व बाजू मांडण्याची संधी देणे
❹ फक्त हुशार विद्यार्थ्यांनाच बोलू देणे
'अध्यापन' ही प्रक्रिया प्रामुक्षाने काय आहे ?
❶ फक्त माहितीची देवाणघेवाण करणे
❷ विद्यार्थ्यांच्या वर्तनात अपेक्षित बदल घडवून आणणे
❸ अभ्यासक्रम पूर्ण करण्याची जबाबदारी
❹ विद्यार्थ्यांना फक्त परीक्षेसाठी तयार करणे
विद्यार्थ्याने विचारलेल्या प्रश्नाचे उत्तर शिक्षकाला माहित नसल्यास त्यांनी काय करावे ?
❶ चुकीचे उत्तर देऊन वेळ मारून नेणे
❷ विद्यार्थ्याला प्रश्न विचारल्याबद्दल शिक्षा करणे
❸ माहिती घेऊन उद्या उत्तर देईन असे प्रांजळपणे सांगणे
❹ प्रश्नाकडे दुर्लक्ष करणे
शाळेतील बालक-केंद्रित शिक्षणाचा अर्थ काय ?
❶ मुलांनी त्यांच्या आवडीनुसार काहीही करणे
❷ मुलांच्या गरजा, क्षमता आणि आवडीनुसार शिक्षण देणे
❸ शाळेत मुलांचे राज्य असणे
❹ शिक्षकांनी वर्गात काहीही न शिकवणे
एखादा विद्यार्थी सतत वर्गात गैरहजर राहत असेल, तर शिक्षकाने सर्वात आधी काय करावे ?
❶ त्याचे नाव पटावरून कमी करावे
❷ त्याला दंड आकारावा
❸ गैरहजर राहण्याचे खरे कारण जाणून घेण्याचा प्रयत्न करावा
❹ त्याच्या मित्रांना त्याला मारण्यास सांगावे
शैक्षणिक प्रक्रियेत मूल्यमापन कधी केले जावे ?
❶ फक्त वर्षाच्या शेवटी
❷ सहा महिन्यांतून एकदा
❸ अध्यापन-अध्ययन प्रक्रियेसोबत सतत
❹ जेव्हा मुख्याध्यापक सांगतील तेव्हा
शिक्षकाच्या कोणत्या गुणामुळे विद्यार्थ्यांवर सर्वाधिक प्रभाव पडतो ?
❶ शिक्षकाचे महागडे कपडे
❷ शिक्षकाचे केवळ ज्ञान
❸ शिक्षकाचे चारित्र्य आणि आदर्श वर्तन
❹ शिक्षकाचा कडक आवाज
वर्गात शिकवताना शिक्षक प्रतिसाद कशावरून घेऊ शकतात ?
❶ विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावरील हावभावावरून
❷ मधल्या सुट्टीत होणाऱ्या गोंधळावरून
❸ विद्यार्थ्यांच्या निकालावरून
❹ पालकांच्या तक्रारीवरून
नॅशनल कौन्सिल फॉर टीचर एज्युकेशन (NCTE) चे मुख्य कार्य काय आहे ?
❶ नवीन शाळा उघडणे
❷ शिक्षक शिक्षणाचा दर्जा राखणे आणि निकष ठरवणे
❸ विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देणे
❹ शिक्षकांचे पगार करणे
विद्यार्थ्यांच्या चुकांकडे पाहण्याचा मानसशास्त्रीय दृष्टिकोन कोणता असावा ?
❶ चुका म्हणजे विद्यार्थ्याचा आळस आहे
❷ चुका म्हणजे शिकण्याच्या प्रक्रियेतील महत्त्वाचा टप्पा आहे
❸ चुका म्हणजे शिक्षकाचे अपयश आहे
❹ चुकांमुळे शिक्षणाचा दर्जा खालावतो
वर्गात एखादा घटक शिकवताना प्रस्तावना का महत्त्वाची असते ?
❶ वेळ घालवण्यासाठी
❷ विद्यार्थ्यांची एकाग्रता आणि विषयाची ओढ निर्माण करण्यासाठी
❸ शिक्षकाचा आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी
❹ जुन्या विषयाची उजळणी करण्यासाठी
आधुनिक काळात शिक्षकाची भूमिका प्रामुख्याने कोणती आहे ?
❶ केवळ माहिती देणारा
❷ हुकूमशहा
❸ सुलभक आणि मार्गदर्शक
❹ कडक शिस्त लावणारा
प्रभावी संवाद होण्यासाठी शिक्षकाकडे कोणता गुण असणे आवश्यक आहे ?
❶ उत्तम वक्तृत्व
❷ ऐकण्याची क्षमता
❸ भाषेवरील प्रभुत्व
❹ वरील सर्व
विद्यार्थ्याने गृहपाठ पूर्ण केला नसेल, तर मध्यम मार्गाचा अवलंब करताना शिक्षक काय करतील ?
❶ त्याला वर्गाबाहेर उभे करतील
❷ त्याचे कारण विचारून त्याला पूर्ण करण्यासाठी अतिरिक्त वेळ आणि मार्गदर्शन देतील
❸ त्याला मारहाण करतील
❹ त्याला शाळेतून काढून टाकण्याची धमकी देतील
शैक्षणिक मानसशास्त्रात व्यक्ती भेद म्हणजे काय ?
❶ सर्व मुले सारखीच असतात
❷ प्रत्येक मुलाची बुद्धिमत्ता, आवड आणि शिकण्याची गती वेगळी असते
❸ मुलांमध्ये भेदभाव करणे
❹ फक्त श्रीमंत आणि गरीब असा फरक
वर्गातील बेशिस्त मुलाला सुधारण्यासाठी काय करावे ?
❶ त्याला सतत अपमानित करावे
❷ त्याच्यावर अधिक जबाबदारी सोपवून त्याला मुख्य प्रवाहात आणावे
❸ त्याला शेवटच्या बाकावर बसवावे
❹ त्याच्याशी बोलणे सोडून द्यावे
कृतीद्वारे शिक्षण या पद्धतीचे जनक कोण मानले जातात ?
❶ जॉन ड्युई
❷ प्लेटो
❸ अरस्तू
❹ स्किनर
शालेय व्यवस्थापन समितीमध्ये कोणाचा सहभाग महत्त्वाचा असतो ?
❶ फक्त शिक्षक
❷ फक्त मुख्याध्यापक
❸ शिक्षक, पालक आणि स्थानिक लोकप्रतिनिधी
❹ फक्त सरकारी अधिकारी
जर एखादा विद्यार्थी वर्गात झोपत असेल, तर शिक्षकाने काय करावे ?
❶ त्याला वर्गाबाहेर धुवून काढायला सांगावे
❷ त्याला ओरडावे
❸ त्याच्या झोपण्याचे कारण शोधून त्याला मदत करावी
❹ शिकवणे थांबवून त्याला झोपू द्यावे
अध्यापन करताना शिक्षकाने कोणत्या सूत्राचा वापर करावा ?
❶ कठीणाकडून सोप्याकडे
❷ अमूर्ताकडून मूर्ताकडे
❸ सोप्याकडून कठीणाकडे
❹ पूर्णत्वाकडून अंशाकडे नाही
विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासात सातत्य का महत्त्वाचे आहे ?
❶ केवळ परीक्षेसाठी
❷ मेंदूच्या दृढीकरणासाठी आणि कायमस्वरूपी ज्ञानासाठी
❸ शिक्षकांना दाखवण्यासाठी
❹ वेळेचा सदुपयोग करण्यासाठी
गिफ्टेड (हुशार) बालके ओळखण्यासाठी कोणती चाचणी वापरली जाते ?
❶ उंची आणि वजन चाचणी
❷ बुद्ध्यांक (IQ) चाचणी
❸ कौटुंबिक पार्श्वभूमी
❹ आर्थिक स्थिती
ब्लॅकबोर्ड वर लिहिताना शिक्षकाने कोणत्या कोनात उभे राहावे ?
❶ 45 अंशाच्या कोनात
❷ 90 अंशाच्या कोनात
❸ 180 अंशाच्या कोनात
❹ कोठेही उभे राहावे
विद्यार्थ्यांमध्ये संवेदनशीलता निर्माण करण्यासाठी काय करावे ?
❶ फक्त पुस्तके वाचायला सांगावीत
❷ विविध सामाजिक समस्यांवर चर्चा आणि प्रत्यक्ष भेट घडवून आणावी
❸ त्यांना फक्त शाळेतच ठेवावे
❹ त्यांना चित्रपट दाखवावेत
शिक्षक म्हणून तुमची स्वतःची मूल्यमापन करण्याची पद्धत कोणती असावी ?
❶ केवळ विद्यार्थ्यांचा निकाल पाहणे
❷ सहकारी शिक्षकांच्या मतावर अवलंबून राहणे
❸ विद्यार्थ्यांकडून गुप्त प्रतिसाद घेणे आणि स्वतःचे आत्मचिंतन करणे
❹ पगार वाढला की नाही हे पाहणे
अध्यापन कौशल्य आत्मसात करण्यासाठी सर्वात उत्तम मार्ग कोणता ?
❶ फक्त पुस्तके वाचणे
❷ सराव अध्यापन आणि अनुभवी शिक्षकांचे निरीक्षण
❸ वर्गात न जाता फक्त कल्पना करणे
❹ इतर कामात व्यस्त राहणे
शालेय शिस्तीमध्ये शिक्षेपेक्षा बक्षीस का चांगले मानले जाते ?
❶ मुलांवर कमी खर्च होतो म्हणून
❷ बक्षीसामुळे मुलांमध्ये सकारात्मक प्रेरणा निर्माण होते
❸ शिक्षेला कायद्याने बंदी आहे म्हणून
❹ पालकांना बक्षीस आवडते म्हणून
संगणक हा शिक्षणाची जागा घेऊ शकतो का ?
❶ हो, भविष्यात शिक्षक लागणार नाहीत
❷ नाही, संगणक केवळ साधन आहे, मानवी संवेदना आणि मार्गदर्शन शिक्षकच देऊ शकतो
❸ कदाचित, जर इंटरनेट वेगाने चालले तर
❹ सांगता येत नाही
विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांकडे दुर्लक्ष केल्यास काय होते ?
❶ वर्गात शांतता राहते
❷ विद्यार्थ्यांची शिकण्याची जिज्ञासा कमी होते
❸ शिक्षकाचा मान वाढतो
❹ अभ्यासक्रम लवकर पूर्ण होतो
शिक्षकाने आपल्या अध्यापनात नवनवीन प्रयोग का करावेत ?
❶ विद्यार्थ्यांना गोंधळात टाकण्यासाठी
❷ स्वतःची हुशारी दाखवण्यासाठी
❸ अध्यापन प्रक्रिया रंजक आणि परिणामकारक करण्यासाठी
❹ मुख्याध्यापकांना खुश करण्यासाठी