Police Patil Bharti Practice Question Set - 08
🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरती 2025 साठी उपयुक्त ठरणारे सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत
टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा
पोलीस पाटील भरती सराव पेपर
Question : 1
राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष कोण असतात ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 64 आणि कलम 89(1) नुसार भारताचे उपराष्ट्रपती हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष (Ex-officio Chairman) असतात.
उपराष्ट्रपतींना त्यांच्या उपराष्ट्रपती पदाचा पगार मिळत नसून त्यांना राज्यसभेचे अध्यक्ष म्हणून वेतन मिळते.
Question : 2
स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांनी 1904 मध्ये कोणती क्रांतिकारकांची संघटना स्थापन केली ?
📝स्पष्टीकरण :
स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांनी 1899 मध्ये नाशिक येथे सुरू केलेल्या 'मित्रमेळा' या गुप्त संघटनेचे रूपांतर 1904 मध्ये 'अभिनव भारत' या क्रांतिकारी संघटनेत केले.
इटलीतील जोसेफ मॅझिनीच्या 'यंग इटली' या चळवळीपासून प्रेरणा घेऊन ही संघटना स्थापन करण्यात आली होती.
Question : 3
विंध्य पर्वत हा कोणत्या प्रकारचा पर्वत आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भौगोलिक दृष्ट्या विंध्य पर्वत हा प्रामुख्याने प्राचीन घडीचा पर्वत असून दीर्घकालीन झीज झाल्यामुळे सध्या तो अवशिष्ट पर्वत (Residual Mountain / Block Mountain) म्हणून ओळखला जातो.
विंध्य पर्वतरांग ही उत्तर भारत आणि दक्षिण भारत यांना नैसर्गिकरीत्या विभाजित करते.
Question : 4
तैनाती फौजेची पद्धत कोणी सुरू केली ?
📝स्पष्टीकरण :
ब्रिटिश साम्राज्याचा विस्तार करण्यासाठी गव्हर्नर जनरल लॉर्ड वेलस्ली याने 1798 मध्ये तैनाती फौज (Subsidiary Alliance) पद्धत अमलात आणली.
तैनाती फौजेचा स्वीकार करणारे भारतातील पहिले राज्य हैदराबादचा निजाम (1798) हे होते.
Question : 5
पाण्याची घनता .................... तापमानाला उच्चतम असते ?
📝स्पष्टीकरण :
पाण्याच्या असंगत आचरणामुळे (Anomalous expansion of water) पाण्याचे आकारमान 4 ℃ तापमानाला सर्वात कमी असते आणि घनता उच्चतम (Maximum Density) असते.
0 ℃ ते 4 ℃ दरम्यान पाणी तापवल्यास ते प्रसरण न पावता आकुंचन पावते.
Question : 6
घड्याळातील लंबकाची गती हे गतीच्या कोणत्या प्रकारचे उदाहरण आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
घड्याळाचा लंबक एका निश्चित मध्यवर्ती बिंदूभोवती पुढे-मागे फिरतो, त्यामुळे ही गती दोलन गती / कंपन गती (Oscillatory / Vibratory Motion) प्रकारात मोडते.
नियमित कालावधीत एक फेरी पूर्ण होत असल्यामुळे ही नियतकालिक गती (Periodic Motion) देखील असते.
Question : 7
कोणत्या वेदांमध्ये संगीताचा उल्लेख केलेला आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
सामवेद हा भारतीय शास्त्रीय संगीताचा पाया मानला जाणारा प्रमुख वेद आहे.
यात यज्ञाच्या वेळी म्हणावयाच्या ऋचा आणि गायन पद्धतींचे संकलन दिलेले असून, याला 'भारतीय संगीताचे मूळ' म्हणतात.
Question : 8
माडिया गोंड ही आदिवासी जमात कोणत्या जिल्ह्यात आढळून येत नाही ?
📝स्पष्टीकरण :
माडिया गोंड ही आदिम जमात प्रामुख्याने विदर्भातील गडचिरोली, चंद्रपूर या जंगलात आणि सीमावर्ती भागांत वास्तव्यास आहे.
भंडारा जिल्ह्यात माडिया गोंड ही जमात मुख्यत्वे किंवा लक्षणीय संख्येत आढळून येत नाही.
Question : 9
सूर्यमालेतील सर्वात वेगवान ग्रह कोणता ?
📝स्पष्टीकरण :
सूर्याच्या सर्वात जवळ असल्यामुळे बुध (Mercury) हा ग्रह सूर्याभोवती सर्वाधिक वेगाने (सुमारे 47 किमी/सेकंद) फिरणारा सर्वात वेगवान ग्रह आहे.
बुध ग्रहाला सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यासाठी अवघे 88 दिवस लागतात.
Question : 10
केक आणि पाव सच्छिद्र व हलके बनविण्यासाठी कशाचा उपयोग करतात ?
📝स्पष्टीकरण :
केक व पाव मऊ आणि हलके करण्यासाठी सोडियम बायकार्बोनेट (खाण्याचा सोडा / NaHCO3) वापरला जातो.
उष्णतेमुळे याचे विघटन होऊन कार्बन डाय-ऑक्साइड वायू (CO2) बाहेर पडतो, ज्यामुळे केक आणि पाव सच्छिद्र बनतात.
Question : 11
मिहान हा औद्योगिक प्रकल्प कोणत्या शहरात आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
मिहान (MIHAN - Multi-modal International Cargo Hub and Airport at Nagpur) हा आंतरराष्ट्रीय बहुउद्देशीय प्रकल्प नागपूर येथे स्थित आहे.
या प्रकल्पात विशेष आर्थिक क्षेत्र (SEZ) आणि आंतरराष्ट्रीय विमानतळ विस्तार समाविष्ट आहे.
Question : 12
................ यांना भारतातील श्वेत क्रांतीचे जनक म्हणतात ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतातील दुग्धोत्पादनात प्रचंड वाढ घडवून आणणाऱ्या 'ऑपरेशन फ्लड' (Operation Flood) चे शिल्पकार डॉ. वर्गीस कुरियन यांना श्वेत क्रांतीचे जनक (Father of White Revolution) म्हणतात.
त्यांच्या पुढाकाराने गुजरातमध्ये जगप्रसिद्ध 'अमुल' (AMUL) सहकाराची उभारणी झाली.
Question : 13
सुवर्ण चतुष्कोन महामार्ग योजनेअंतर्गत जोडल्या गेलेल्या शहरांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या शहराचा समावेश होत नाही ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतातील सुवर्ण चतुष्कोन (Golden Quadrilateral) राष्ट्रीय महामार्ग हा देशातील चार मुख्य महानगरांना—दिल्ली, मुंबई, चेन्नई आणि कोलकाता यांना जोडतो.
बंगळुरू शहर या मुख्य चार टोकांमध्ये (Vertices) थेट शीर्षस्थानी समाविष्ट नाही.
Question : 14
भारताचे पहिले उपपंतप्रधान कोण होते ?
📝स्पष्टीकरण :
स्वतंत्र भारताचे पहिले उपपंतप्रधान आणि पहिले गृहमंत्री सरदार वल्लभभाई पटेल हे होते.
देशातील 565 हून अधिक संस्थानांचे भारतात यशस्वी विलीनीकरण केल्याबद्दल त्यांना 'भारताचे लोहपुरुष' (Iron Man of India) म्हटले जाते.
Question : 15
................ ही मानवी शरीरातील सर्वात मोठी ग्रंथी असून पित्तरस स्त्रवते ?
📝स्पष्टीकरण :
यकृत (Liver) ही मानवी शरीरातील सर्वात मोठी ग्रंथी असून तिचे वजन सुमारे 1.2 ते 1.5 किलोग्रॅम असते.
यकृतामध्ये पित्तरस (Bile juice) तयार होतो, जो चरबीच्या पचनासाठी (Emulsification) पित्ताशयात साठवला जातो.
Question : 16
साक्षरता दिन कधी साजरा केला जातो ?
📝स्पष्टीकरण :
दरवर्षी 8 सप्टेंबर हा दिवस जगभरात आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन (International Literacy Day) म्हणून साजरा केला जातो.
युनेस्कोने (UNESCO) 1966 मध्ये शिक्षणाचा प्रसार आणि साक्षरतेचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी हा दिवस घोषित केला.
Question : 17
जागतिक हिंदी दिवस कधी साजरा केला जातो ?
📝स्पष्टीकरण :
दरवर्षी 10 जानेवारी हा दिवस जगभरात जागतिक हिंदी दिवस (World Hindi Day) म्हणून साजरा केला जातो.
भारतात राष्ट्रीय पातळीवरील राष्ट्रीय हिंदी दिन 14 सप्टेंबर रोजी साजरा केला जातो.
Question : 18
कोरोना व्हायरस हा ................. प्रकारचा विषाणू आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
कोरोना व्हायरस (SARS-CoV-2) हा एकल-तंतू असलेला RNA (Ribonucleic Acid) विषाणू आहे.
या विषाणूच्या पृष्ठभागावर प्रथिनांचे मुकुटासारखे (Crown) काटे असल्यामुळे त्याला 'कोरोना' नाव देण्यात आले आहे.
Question : 19
जायकवाडी धरणाच्या जलाशयास कोणत्या नावाने संबोधले जाते ?
📝स्पष्टीकरण :
छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील पैठण येथे गोदावरी नदीवर बांधलेल्या जायकवाडी धरणाच्या जलाशयाला 'नाथसागर' असे नाव देण्यात आले आहे.
संत एकनाथ महाराजांच्या कर्मभूमीवरून या जलाशयाचे नामकरण नाथसागर करण्यात आले.
Question : 20
भारतीय लोकसभेचे एकूण किती सदस्य आहेत ? योग्य पर्याय निवडा ?
📝स्पष्टीकरण :
पारंपारिक परीक्षा संरचनेनुसार लोकसभेत 545 सदस्य (543 निर्वाचित + 2 अँग्लो-इंडियन) मानले जात होते.
104 व्या घटनादुरुस्तीने (2019) अँग्लो-इंडियन आरक्षण समाप्त केल्यामुळे सध्या प्रत्यक्ष निवडून येणारी कमाल सदस्यसंख्या 543 इतकी आहे.
Question : 21
म्हैसमाळ हे थंड हवेचे ठिकाण कोठे आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
म्हैसमाळ हे मराठवाड्यातील प्रसिद्ध थंड हवेचे ठिकाण औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर) जिल्ह्यातील खुलताबाद तालुक्यात आहे.
सातारा जिल्ह्यात महाबळेश्वर, तर अमरावती जिल्ह्यात चिखलदरा हे थंड हवेचे ठिकाण आहे.
Question : 22
मुंबईत कामगार संघटनेची स्थापना कोणी केली ?
📝स्पष्टीकरण :
नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी 1890 मध्ये देशातील पहिली कामगार संघटना 'बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन' (Bombay Millhands Association) स्थापन केली.
या ऐतिहासिक कार्यामुळे त्यांना भारतातील 'कामगार चळवळीचे जनक' म्हणून ओळखले जाते.
Question : 23
महाराष्ट्राचा रेखावृत्तीय विस्तार ............... ते .............. आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्र राज्याचा रेखावृत्तीय विस्तार 72°6 पूर्व रेखावृत्त ते 80°9 पूर्व रेखावृत्त दरम्यान आहे.
महाराष्ट्राचा अक्षवृत्तीय विस्तार 15°8 उत्तर अक्षवृत्त ते 22°1 उत्तर अक्षवृत्त असा आहे.
Question : 24
मराठीतील पहिले साप्ताहिक कोणी काढले ?
📝स्पष्टीकरण :
बाळशास्त्री जांभेकर यांनी 6 जानेवारी 1832 रोजी मराठीतील पहिले वृत्तपत्र/साप्ताहिक 'दर्पण' सुरू केले.
त्यामुळे त्यांना 'मराठी वृत्तपत्रसृष्टीचे जनक' म्हटले जाते आणि त्यांचा जन्मदिन 6 जानेवारी हा महाराष्ट्रात 'पत्रकार दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
Question : 25
52 दरवाजांचे शहर म्हणून कोणत्या शहराला ओळखले जाते ?
📝स्पष्टीकरण :
औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर) या शहराला ऐतिहासिक तटबंदी आणि अनेकवेशांमुळे '52 दरवाजांचे शहर' म्हणून ओळखले जाते.
या शहरात मकई दरवाजा, भडकल दरवाजा, रोशन दरवाजा, दिल्ली दरवाजा यांसारखे ऐतिहासिक दरवाजे आहेत.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0
महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल
🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा
आदित्य खुणे
ReplyDeleteप्रश्न छान आहेत... आणि आपणच सांगितलेले पुस्तक मागविले आहे.
ReplyDelete