Police Patil Bharti Question Paper | पोलीस पाटील भरती सराव पेपर - 49

पोलीस पाटील भरती सराव प्रश्नसंच - 49

सराव प्रश्नसंच विषयी

• 🔰 प्रश्नांचे स्वरूप : बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ)
• 🔰 प्रत्येक योग्य उत्तरासाठी : 1 गुण
• 🔰 एकूण प्रश्नांची संख्या : 30
• 🔰 गुण : 30

---

🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरती परीक्षेसाठी उपयुक्त ठरणारे सामान्य ज्ञानावर आधारित सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत

टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा

पोलीस पाटील भरती सराव पेपर

Question : 1

भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?

1 ) दादासाहेब फाळके

2 ) व्ही. शांताराम

3 ) पृथ्वीराज कपूर

4 ) सत्यजित रे

📝स्पष्टीकरण : धुंडीराज गोविंद फाळके (दादासाहेब फाळके) यांनी 1913 मध्ये 'राजा हरिश्चंद्र' हा पहिला पूर्ण लांबीचा मूक भारतीय चित्रपट तयार केला, म्हणून त्यांना भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक मानले जाते. त्यांच्या स्मरणार्थ भारत सरकारतर्फे 1969 पासून चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च 'दादासाहेब फाळके पुरस्कार' दिला जातो.

Question : 2

जगातील सर्वात लहान देश क्षेत्रफळ्याच्या दृष्टीने कोणता आहे ?

1 ) मोनॅको

2 ) व्हॅटिकन सिटी

3 ) मालदीव

4 ) नौरू

📝स्पष्टीकरण : व्हॅटिकन सिटी (Vatican City) हे क्षेत्रफळ (केवळ 0.44 चौ.किमी) आणि लोकसंख्या या दोन्ही निकषांवर जगातील सर्वात लहान स्वतंत्र सार्वभौम राष्ट्र आहे. हे शहर इटलीची राजधानी रोमच्या आत वसलेले असून रोमन कॅथॉलिक चर्चचे सर्वोच्च धर्मगुरू पोप यांचे हे अधिकृत निवासस्थान आहे.

Question : 3

रक्तातील तांबड्या पेशींचा (RBC) नाश होणे हे कोणत्या रोगाचे लक्षण आहे ?

1 ) क्षयरोग

2 ) हिवताप (मलेरिया)

3 ) टायफॉइड

4 ) नारू

📝स्पष्टीकरण : हिवतापामध्ये (मलेरिया) प्लाझमोडियम हा आदिजीव तांबड्या रक्तपेशींमध्ये (RBCs) प्रवेश करून त्यांचे पुनरुत्पादन करतो आणि अखेर त्या पेशी फोडून नष्ट करतो. हा आजार ॲनोफिलीस डासाची मादी चावल्यामुळे प्रसारित होतो आणि यामुळे शरीरात तीव्र रक्तक्षय (ॲनिमिया) निर्माण होतो.

Question : 4

भारतीय राज्यघटनेतील मार्गदर्शक तत्वे कोणत्या देशाच्या घटनेवरून घेतली आहेत ?

1 ) रशिया

2 ) आयर्लंड

3 ) दक्षिण आफ्रिका

4 ) फ्रान्स

📝स्पष्टीकरण : भारतीय संविधानाच्या भाग 4 मधील कलम 36 ते 51 दरम्यान नमूद केलेली 'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे' (DPSP) आयर्लंडच्या संविधानातून घेण्यात आली आहेत. भारताला एक कल्याणकारी राज्य (Welfare State) बनवणे हे या मार्गदर्शक तत्त्वांचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.

Question : 5

ग्रामपंचायतीवर प्रशासकीय नियंत्रण ठेवण्याचे काम कोणाकडे असते ?

1 ) गटविकास अधिकारी (BDO)

2 ) विस्तार अधिकारी

3 ) तहसीलदार

4 ) जिल्हाधिकारी

📝स्पष्टीकरण : तालुका पातळीवर पंचायत समितीचा प्रशासकीय प्रमुख आणि सचिव म्हणून गटविकास अधिकारी (BDO) ग्रामपंचायतींच्या कामकाजावर नजीकचे प्रशासकीय नियंत्रण व देखरेख ठेवतात. ग्रामसेवकावर थेट प्रशासकीय नियंत्रण ठेवणे आणि विकास योजनांचा आढावा घेणे ही BDO ची मुख्य जबाबदारी असते.

Question : 6

भारतात कोणत्या शहराला गुलाबी शहर (Pink City) म्हणतात ?

1 ) उदयपूर

2 ) जयपूर

3 ) जोधपूर

4 ) बिकानेर

📝स्पष्टीकरण : राजस्थानची राजधानी जयपूर शहराला 'गुलाबी शहर' (Pink City) म्हटले जाते. 1876 मध्ये वेल्सच्या प्रिन्सच्या स्वागतार्थ महाराजा सवाई रामसिंग यांनी संपूर्ण शहर पाहुणचाराचे प्रतीक म्हणून गुलाबी रंगाने रंगवले होते; उदयपूरला 'तलावांचे शहर' आणि जोधपूरला 'ब्लू सिटी' म्हणतात.

Question : 7

वातावरणातील ओझोन वायूचा थर कोणत्या किरणांपासून संरक्षण करतो ?

1 ) क्ष-किरण

2 ) गॅमा किरण

3 ) अतिनील किरण (UV Rays)

4 ) इन्फ्रा-रेड किरण

📝स्पष्टीकरण : वातावरणातील स्थितांबर (Stratosphere) या थरात असलेला ओझोन वायूचा (O_3) थर सूर्यापासून येणारी घातक अतिनील किरणे (UV-B किरणांसह) शोषून घेतो. या संरक्षणामुळे पृथ्वीवरील सजीवांचे त्वचेचा कर्करोग, मोतीबिंदू आणि जनुकीय विकृतींपासून रक्षण होते; दरवर्षी 16 सप्टेंबर हा 'जागतिक ओझोन दिन' म्हणून पाळला जातो.

Question : 8

महाडचा चवदार तळे सत्याग्रह कोणी केला ?

1 ) महात्मा गांधी

2 ) विठ्ठल रामजी शिंदे

3 ) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

4 ) ज्योतिबा फुले

📝स्पष्टीकरण : अस्पृश्यांना सार्वजनिक पाणवठ्यावर पिण्याच्या पाण्याचा मूलभूत मानवी हक्क मिळवून देण्यासाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी 20 मार्च 1927 रोजी महाड (जि. रायगड) येथे चवदार तळे सत्याग्रह केला. या ऐतिहासिक घटनेच्या स्मरणार्थ महाराष्ट्रात 20 मार्च हा दिवस 'सामाजिक सबलीकरण दिन' म्हणून साजरा केला जातो.

Question : 9

महाराष्ट्रातील कोणत्या जिल्ह्यात चांदोली राष्ट्रीय उद्यान विस्तारलेले आहे ?

1 ) सांगली

2 ) सातारा

3 ) कोल्हापूर

4 ) वरील सर्व

📝स्पष्टीकरण : चांदोली राष्ट्रीय उद्यान हे पश्चिम महाराष्ट्रातील सांगली, सातारा, कोल्हापूर आणि रत्नागिरी या चार जिल्ह्यांच्या सीमाभागात पसरलेले आहे. हे राष्ट्रीय उद्यान 2004 मध्ये घोषित झाले असून ते सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाचा अविभाज्य भाग आणि युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थळ आहे.

Question : 10

पायोरिया हा आजार शरीराच्या कोणत्या अवयवाशी संबंधित आहे ?

1 ) डोळे

2 ) दात आणि हिरड्या

3 ) कान

4 ) त्वचा

📝स्पष्टीकरण : पायोरिया (Pyorrhea / Periodontitis) हा दात आणि हिरड्यांशी संबंधित जिवाणूजन्य संसर्ग आहे. या आजारात हिरड्यांमधून पू व रक्त येणे, तोंडाला दुर्गंधी सुटणे आणि हाडे कमकुवत होऊन दात सैल पडणे अशी लक्षणे दिसून येतात.

Question : 11

लोकसभेचा उमेदवार होण्यासाठी किमान वयोमर्यादा किती असते ?

1 ) 18 वर्षे

2 ) 21 वर्षे

3 ) 25 वर्षे

4 ) 30 वर्षे

📝स्पष्टीकरण : भारतीय संविधानाच्या कलम 84(b) नुसार लोकसभेची निवडणूक लढवण्यासाठी उमेदवाराचे वय किमान 25 वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक आहे. राज्यसभेसाठी किमान वयोमर्यादा 30 वर्षे, राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपतींसाठी 35 वर्षे, तर मतदानासाठी किमान वय 18 वर्षे निश्चित आहे.

Question : 12

भारतातील पहिल्या महिला आय.पी.एस. (IPS) अधिकारी कोण ?

1 ) कांचन चौधरी भट्टाचार्य

2 ) किरण बेदी

3 ) अपर्णा कुमार

4 ) मीरा बोरवणकर

📝स्पष्टीकरण : किरण बेदी या 1972 मध्ये भारतीय पोलीस सेवेत (IPS) दाखल होणाऱ्या देशातील पहिल्या महिला आयपीएस अधिकारी आहेत. त्यांनी दिल्लीतील तिहार तुरुंगात केलेल्या सुधारणांसाठी त्यांना 1994 मध्ये प्रतिष्ठित रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता; कांचन चौधरी भट्टाचार्य या देशातील पहिल्या महिला पोलीस महासंचालक (DGP) होत्या.

Question : 13

सेबी (SEBI) चे मुख्यालय कोणत्या शहरात आहे ?

1 ) दिल्ली

2 ) कोलकाता

3 ) मुंबई

4 ) चेन्नई

📝स्पष्टीकरण : भांडवली बाजाराचे नियंत्रण करणारी सर्वोच्च संस्था भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळ (SEBI) चे मुख्यालय मुंबई (वांद्रे-कुर्ला संकुल - BKC) येथे आहे. सेबीची स्थापना 1988 मध्ये झाली असून तिला सेबी कायदा 1992 अन्वये वैधानिक स्वायत्त दर्जा प्राप्त झाला.

Question : 14

भारतामध्ये सर्वप्रथम महिला पोलीसांची नेमणूक 1955 साली कोठे झाली ?

1 ) पुणे

2 ) नागपूर

3 ) मुंबई

4 ) दिल्ली

📝स्पष्टीकरण : स्वातंत्र्योत्तर काळात महिला व बाल गुन्हेगारी हाताळण्यासाठी 1955 मध्ये मुंबई पोलीस दलात सर्वप्रथम महिला पोलिसांची अधिकृत तुकडी दाखल करण्यात आली. त्यावेळी महिला पोलीस शिपाई आणि उपनिरीक्षक पदांवर महिलांची भरती करून पोलीस दलात ऐतिहासिक पाऊल उचलले गेले.

Question : 15

परमवीर चक्र हा पुरस्कार कोणत्या क्षेत्रातील अतुलनीय कार्यासाठी दिला जातो ?

1 ) साहित्य

2 ) क्रीडा

3 ) लष्करी सेवा

4 ) समाजसेवा

📝स्पष्टीकरण : परमवीर चक्र (Param Vir Chakra) हा युद्धाच्या वेळी शत्रूविरुद्ध दाखवलेल्या सर्वोच्च शौर्य व बलिदानासाठी दिला जाणारा भारताचा सर्वोच्च लष्करी सन्मान आहे. हा पुरस्कार 26 जानेवारी 1950 पासून लागू झाला असून पहिले परमवीर चक्र मेजर सोमनाथ शर्मा यांना (मरणोत्तर) प्रदान करण्यात आले होते.

Question : 16

वेरूळची लेणी कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?

1 ) छत्रपती संभाजीनगर

2 ) अहमदनगर

3 ) रायगड

4 ) नाशिक

📝स्पष्टीकरण : जगप्रसिद्ध वेरूळची लेणी (Ellora Caves) छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) जिल्ह्यात स्थित आहेत. येथे हिंदू, बौद्ध आणि जैन धर्माची एकूण 34 लेणी असून राष्ट्रकूट राजा कृष्ण पहिला याने एकाच पाषाणात कोरलेले कैलास मंदिर (लेणी क्र. 16) स्थापत्यकलेचा उत्कृष्ट नमुना आहे.

Question : 17

महाराष्ट्र राज्याचे पहिले आय.जी. (IGP) कोण होते ?

1 ) श्री कानेटकर

2 ) श्री एन.एम. कामटे

3 ) श्री सोमण

4 ) श्री वाकटकर

📝स्पष्टीकरण : श्री. एन. एम. कामटे (N. M. Kamte) हे मुंबई राज्याचे (ज्यामध्ये महाराष्ट्र समाविष्ट होता) पहिले भारतीय पोलीस महानिरीक्षक (IGP - Inspector General of Police) होते. स्वातंत्र्योत्तर काळात पोलीस प्रशासनाची घडी बसवण्यात आणि आधुनिकीकरणात त्यांचे मोलाचे योगदान होते.

Question : 18

भारतीय राज्यघटनेत समान नागरी कायदा कोणत्या कलमात नमूद आहे ?

1 ) कलम 40

2 ) कलम 44

3 ) कलम 51

4 ) कलम 14

📝स्पष्टीकरण : भारतीय संविधानाच्या कलम 44 मध्ये संपूर्ण देशातील सर्व नागरिकांसाठी एकसमान समान नागरी कायदा (Uniform Civil Code - UCC) लागू करण्याचे निर्देश राज्य धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांत देण्यात आले आहेत. कलम 40 हे ग्रामपंचायतींच्या स्थापनेशी, तर कलम 51 हे आंतरराष्ट्रीय शांततेशी संबंधित आहे.

Question : 19

महाराष्ट्र पोलीस दलाच्या प्रमुखास काय म्हणतात ?

1 ) पोलीस महासंचालक (DGP)

2 ) पोलीस आयुक्त

3 ) पोलीस महानिरीक्षक

4 ) पोलीस उपमहानिरीक्षक

📝स्पष्टीकरण : महाराष्ट्र पोलीस दलाचे सर्वोच्च प्रमुख अधिकारी पोलीस महासंचालक (Director General of Police - DGP) हे असतात. पोलीस महासंचालकांचे मुख्य कार्यालय मुंबई येथे असून राज्यातील कायदा व सुव्यवस्थेचे सर्वोच्च नियंत्रण या पदाकडे असते.

Question : 20

नीती आयोगची स्थापना कधी झाली ?

1 ) 1 जानेवारी 2014

2 ) 15 ऑगस्ट 2014

3 ) 1 जानेवारी 2015

4 ) 1 एप्रिल 2015

📝स्पष्टीकरण : 65 वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या जागी केंद्र शासनाने 1 जानेवारी 2015 रोजी नीती आयोगाची (NITI Aayog - National Institution for Transforming India) स्थापना केली. भारताचे पंतप्रधान हे नीती आयोगाचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात आणि ही संस्था सहकारी संघराज्याच्या तत्त्वावर कार्य करते.

Question : 21

मानवी कानामध्ये एकूण किती हाडे असतात ? (एका कानात)

1 ) 2

2 ) 3

3 ) 4

4 ) 6

📝स्पष्टीकरण : मानवाच्या प्रत्येक एका कानाच्या मध्यकर्णात एकूण 3 हाडे असतात: मॅलिअस (हातोडा), इंकस (ऐरण) आणि स्टेप्स (रिकीब). यातील स्टेप्स (Stapes) हे मानवी शरीरातील सर्वात लहान हाड आहे; दोन्ही कानांचे मिळून एकूण 6 हाडे असतात.

Question : 22

नर्मदा नदीचा उगम कोठे होतो ?

1 ) त्र्यंबकेश्वर

2 ) महाबळेश्वर

3 ) अमरकंटक

4 ) मुल्ताई

📝स्पष्टीकरण : नर्मदा नदीचा उगम मध्य प्रदेशातील अनुपपूर जिल्ह्यातील अमरकंटक या पठारावर मैकल पर्वतरांगेत होतो. नर्मदा ही भारतातील सर्वात मोठी पश्चिमवाहिनी नदी असून ती विंध्य आणि सातपुडा पर्वतांच्या दरम्यानच्या खचदरीतून (Rift Valley) वाहते व खंभाताच्या आखातात अरबी समुद्रास मिळते.

Question : 23

बेरीबेरी हा रोग कोणत्या जीवनसत्वाच्या अभावामुळे होतो ?

1 ) जीवनसत्व अ

2 ) जीवनसत्व ब-1 (Thiamine)

3 ) जीवनसत्व क

4 ) जीवनसत्व ड

📝स्पष्टीकरण : व्हिटॅमिन B1 (थायमिन) च्या कमतरतेमुळे मज्जासंस्था आणि हृदयाचे स्नायू कमजोर होऊन बेरीबेरी (Beriberi) हा आजार होतो. पॉलिश केलेले तांदूळ अधिक प्रमाणात खाल्ल्यास थायमिन नष्ट होऊन हा आजार उद्भवण्याचा धोका असतो; जीवनसत्व 'अ' च्या अभावाने रातांधळेपणा, तर 'क' च्या अभावाने स्कर्व्ही होतो.

Question : 24

ध्वनीची तीव्रता मोजण्याचे एकक कोणते ?

1 ) हर्ट्झ

2 ) डेसिबल (dB)

3 ) वॉट

4 ) अँपिअर

📝स्पष्टीकरण : ध्वनीची पातळी किंवा तीव्रता मोजण्याचे एकक डेसिबल (Decibel - dB) हे आहे. ध्वनीच्या वारंवारतेचे (Frequency) एकक हर्ट्झ (Hz), विजेच्या प्रवाहाचे एकक अँपिअर (A), तर शक्तीचे एकक वॉट (W) असते.

Question : 25

MSSC चे विस्तारित रूप काय आहे ?

1 ) महाराष्ट्र स्टेट सर्विस कार्पोरेशन

2 ) महाराष्ट्र स्टेट सिक्युरिटी कार्पोरेशन

3 ) महाराष्ट्र स्टेट सर्विस कौन्सिल

4 ) महाराष्ट्र स्टेट सिक्युरिटी कौन्सिल

📝स्पष्टीकरण : MSSC चा पूर्ण विस्तार Maharashtra State Security Corporation (महाराष्ट्र राज्य सुरक्षा महामंडळ) असा होतो. हे महामंडळ महाराष्ट्र शासनाच्या गृह विभागांतर्गत कार्यरत असून राज्यातील शासकीय इमारती, मेट्रो, रुग्णालये आणि महत्त्वाच्या संवेदनशील प्रतिष्ठानांना व्यावसायिक सुरक्षा पुरवण्याचे कार्य करते.

Question : 26

तलाठ्यावर नजीकचे नियंत्रण कोणाचे असते ?

1 ) नायब तहसीलदार

2 ) मंडल अधिकारी

3 ) गटविकास अधिकारी

4 ) सरपंच

📝स्पष्टीकरण : गावपातळीवरील महसूल कर्मचारी असलेल्या तलाठ्याच्या कामकाजावर आणि दप्तरावर थेट व नजीकचे पर्यवेक्षकीय नियंत्रण मंडल अधिकारी (Circle Officer / महसूल मंडळ अधिकारी) यांचे असते. तलाठ्यावर तालुका पातळीवरील प्रशासकीय नियंत्रण तहसीलदारांचे आणि सर्वोच्च जिल्हा नियंत्रण जिल्हाधिकाऱ्यांचे असते.

Question : 27

सरदार वल्लभभाई पटेल राष्ट्रीय पोलीस अॅकॅडमी कोणत्या राज्यात आहे ?

1 ) गुजरात

2 ) राजस्थान

3 ) तेलंगणा

4 ) आंध्रप्रदेश

📝स्पष्टीकरण : भारतीय पोलीस सेवेतील (IPS) अधिकाऱ्यांना मूलभूत प्रशिक्षण देणारी सर्वोच्च राष्ट्रीय संस्था सरदार वल्लभभाई पटेल राष्ट्रीय पोलीस अकादमी (SVPNPA) ही तेलंगणा राज्यातील हैदराबाद शहरात स्थित आहे. या संस्थेची स्थापना 1948 मध्ये राजस्थानमधील माऊंट अबू येथे झाली होती, पुढे 1975 मध्ये ती हैदराबाद येथे स्थलांतरित करण्यात आली.

Question : 28

महाराष्ट्र पोलीस प्रबोधिनी (MPA) कोठे आहे ?

1 ) पुणे

2 ) मुंबई

3 ) नाशिक

4 ) नागपूर

📝स्पष्टीकरण : राज्य पोलीस सेवेतील पोलीस उपनिरीक्षक (PSI) आणि पोलीस उपअधीक्षक (DySP) दर्जाच्या अधिकाऱ्यांना मूलभूत प्रशिक्षण देणारी महाराष्ट्र पोलीस प्रबोधिनी (Maharashtra Police Academy - MPA) नाशिक येथे आहे. या प्रशिक्षण संस्थेची स्थापना 1906 मध्ये झाली असून ती देशातील सर्वात जुन्या पोलीस प्रशिक्षण केंद्रांपैकी एक आहे.

Question : 29

जिल्ह्याचा प्रमुख पोलीस अधिकारी कोण असतो ?

1 ) पोलीस महासंचालक

2 ) विशेष पोलीस महानिरीक्षक

3 ) पोलीस आयुक्त

4 ) पोलीस अधीक्षक (SP)

📝स्पष्टीकरण : ग्रामीण जिल्ह्याच्या पोलीस दलाचा सर्वोच्च प्रमुख अधिकारी पोलीस अधीक्षक (Superintendent of Police - SP) हा असतो. मोठ्या शहरी आयुक्तालय क्षेत्रांमध्ये प्रमुख पोलीस अधिकारी म्हणून पोलीस आयुक्त (CP) कार्यभार सांभाळतात.

Question : 30

महाराष्ट्रातील पहिला साक्षर जिल्हा कोणता ?

1 ) पुणे

2 ) कोल्हापूर

3 ) सिंधुदुर्ग

4 ) सातारा

📝स्पष्टीकरण : कोकणातील सिंधुदुर्ग हा जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील पहिला 100 टक्के साक्षर जिल्हा म्हणून घोषित करण्यात आला आहे. तसेच सिंधुदुर्ग हा महाराष्ट्रातील पहिला अधिकृत पर्यटन जिल्हा म्हणूनही ओळखला जातो.

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0

महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल

🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा

पोलीस पाटील भरती
सर्व सराव प्रश्नसंच पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा