पोलीस पाटील भरती सराव प्रश्नसंच - 48
सराव प्रश्नसंच विषयी
- 🔰 प्रश्नांचे स्वरूप : बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ)
- 🔰 प्रत्येक योग्य उत्तरासाठी : 1 गुण
- 🔰 एकूण प्रश्नांची संख्या : 30
- 🔰 गुण : 30
🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरती परीक्षेसाठी उपयुक्त ठरणारे सामान्य ज्ञानावर आधारित सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत
टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा
पोलीस पाटील भरती सराव पेपर
Question : 1
फेसबुक चे संस्थापक कोण आहेत ?
📝स्पष्टीकरण :
मार्क झुकरबर्ग यांनी 4 फेब्रुवारी 2004 रोजी हार्वर्ड विद्यापीठात शिकत असताना आपल्या मित्रांसह (एडुआर्डो सेव्हेरिन, अँड्र्यू मॅककोलम, डस्टिन मोस्कोविट्झ आणि ख्रिस ह्यूजेस) फेसबुकची स्थापना केली.
सध्या फेसबुकची मूळ कंपनी 'मेटा' (Meta Platforms) या नावाने ओळखली जाते.
Question : 2
भारतातील सिलिकॉन व्हॅली कोणत्या शहराला म्हणतात ?
📝स्पष्टीकरण :
कर्नाटकची राजधानी बेंगळुरू हे भारतातील माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि सॉफ्टवेअर निर्यातीचे अग्रगण्य केंद्र असल्याने त्याला 'भारताची सिलिकॉन व्हॅली' (Silicon Valley of India) म्हटले जाते.
अमेरिकेतील कॅलिफोर्नियामधील मूळ 'सिलिकॉन व्हॅली'च्या धर्तीवर हे नाव पडले आहे; तसेच बेंगळुरूला भारताची 'इलेक्ट्रॉनिक राजधानी' आणि 'गार्डन सिटी' म्हणूनही ओळखले जाते.
Question : 3
कोणत्या वायूला स्ट्रेंजर गॅस (Stranger Gas) असेही म्हणतात ?
📝स्पष्टीकरण :
झेनॉन (Xenon - रासायनिक संज्ञा: Xe, अणुक्रमांक: 54) या निष्क्रीय (राजवायू) वायूला 'स्ट्रेंजर गॅस' (अनोळखी वायू) असे म्हणतात.
ग्रीक भाषेत 'झेनॉस' (Xenos) या शब्दाचा अर्थ 'विचित्र', 'परका' किंवा 'अनोळखी' असा होतो; हा वायू वातावरणात अत्यंत अल्प प्रमाणात आढळतो.
Question : 4
भारतीय राज्यघटनेतील कलम 40 कशाशी संबंधित आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग 4 मधील कलम 40 हे ग्रामपंचायतींच्या संघटनाशी संबंधित आहे.
हे कलम गांधीवादी विचारसरणीवर आधारित असून, राज्यांनी ग्रामपंचायती स्थापन करून त्यांना स्वशासनाचे युनिट म्हणून कार्य करण्यासाठी आवश्यक अधिकार व शक्ती प्रदान करावी असे निर्देश देते.
Question : 5
जिल्हा परिषदेचा कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो ?
📝स्पष्टीकरण :
73 व्या घटनादुरुस्तीनुसार आणि महाराष्ट्र जिल्हा परिषद व पंचायत समिती अधिनियम 1961 नुसार जिल्हा परिषदेचा सामान्य कार्यकाळ पहिल्या बैठकीपासून 5 वर्षांचा असतो.
मात्र, जिल्हा परिषद मुदतपूर्व बरखास्त झाल्यास 6 महिन्यांच्या आत निवडणुका घेणे अनिवार्य असते.
Question : 6
महारत्न दर्जा प्राप्त करण्यासाठी कंपनीचा सरासरी वार्षिक नफा गेल्या 3 वर्षात किती असावा लागतो ?
📝स्पष्टीकरण :
केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमाला (CPSE) 'महारत्न' दर्जा मिळवण्यासाठी मागील सलग 3 वर्षांत करानंतरचा सरासरी वार्षिक निव्वळ नफा (Net Profit) ₹5,000 कोटींपेक्षा जास्त असणे आवश्यक असते.
याशिवाय कंपनीकडे 'नवरत्न' दर्जा असणे आणि मागील 3 वर्षांतील सरासरी वार्षिक उलाढाल (Turnover) किमान ₹25,000 कोटी असणे अनिवार्य आहे.
Question : 7
भारताचे बर्ड मॅन (Bird Man of India) कोणाला म्हणतात ?
📝स्पष्टीकरण :
प्रसिद्ध भारतीय पक्षीशास्त्रज्ञ व निसर्गप्रेमी डॉ. सलीम अली यांना 'भारताचे बर्डमॅन' (Birdman of India) म्हणून ओळखले जाते.
त्यांनी भारतात पद्धतशीर पक्षी सर्वेक्षणाचा पाया घातला आणि 'द बुक ऑफ इंडियन बर्ड्स' हा ग्रंथ लिहिला; त्यांच्या आत्मचरित्राचे नाव 'द फॉल ऑफ अ स्पॅरो' आहे.
Question : 8
रयतवारी ही जमीन महसूल पद्धत कोणी सुरू केली होती ?
📝स्पष्टीकरण :
ब्रिटिश अधिकारी थॉमस मन्रो आणि कॅप्टन अलेक्झांडर रीड यांनी 1820 च्या सुमारास मद्रास आणि नंतर मुंबई प्रांतात 'रयतवारी पद्धत' लागू केली.
या पद्धतीत कोणत्याही मध्यस्थाशिवाय (जमीनदारांशिवाय) ब्रिटिश सरकार थेट शेतकऱ्यांशी (रयतेशी) जमिनीच्या महसुलाचा करार करत असे.
Question : 9
जागतिक बँकेचे मुख्यालय कोठे आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
जागतिक बँक (World Bank) आणि आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) या दोन्ही ब्रेटन वूड्स संस्थांची मुख्यालये वॉशिंग्टन डी.सी. (अमेरिका) येथे आहेत.
जागतिक बँकेची स्थापना 1944 मध्ये झाली असून विकसनशील देशांना विकासात्मक प्रकल्पांसाठी दीर्घकालीन कर्ज पुरवणे हे तिचे मुख्य कार्य आहे.
Question : 10
नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) ची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतातील अग्रगण्य नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजची (NSE) स्थापना 1992 मध्ये फेरवानी समितीच्या शिफारशीनुसार झाली आणि 1994 पासून त्याचे प्रत्यक्ष व्यवहार सुरू झाले.
NSE चे मुख्यालय मुंबई येथे असून त्याचा प्रमुख निर्देशांक 'निफ्टी' (NIFTY 50) आहे; 1875 मध्ये स्थापन झालेला बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) हा आशियातील सर्वात जुना शेअर बाजार आहे.
Question : 11
रक्तातील साखरेचे प्रमाण मोजण्यासाठी कोणते उपकरण वापरतात ?
📝स्पष्टीकरण :
रक्तातील ग्लुकोजची (साखरेची) पातळी तपासण्यासाठी ग्लुकोमीटर (Glucometer) हे वैद्यकीय उपकरण वापरले जाते.
रक्तदाब मोजण्यासाठी स्फिग्मोमॅनोमीटर, तापमान मोजण्यासाठी थर्मामीटर, तर हवेचा दाब मोजण्यासाठी बॅरोमीटर वापरले जाते.
Question : 12
राज्यपालांना पदाची शपथ कोण देतो ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 159 नुसार राज्यपालांना त्यांच्या पदाची शपथ संबंधित राज्याच्या उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश (किंवा त्यांच्या अनुपस्थितीत ज्येष्ठतम न्यायाधीश) देतात.
राज्यपालांची नियुक्ती मात्र राष्ट्रपतींमार्फत संविधानाच्या कलम 155 अन्वये केली जाते.
Question : 13
आंतरराष्ट्रीय योग दिन कधी साजरा केला जातो ?
📝स्पष्टीकरण :
संयुक्त राष्ट्र महासभेने भारताच्या प्रस्तावाला मान्यता देऊन 21 जून हा दिवस 'आंतरराष्ट्रीय योग दिन' (International Yoga Day) म्हणून घोषित केला.
हा दिन प्रथमच 21 जून 2015 रोजी जागतिक स्तरावर साजरा करण्यात आला; 21 जून हा उत्तर गोलार्धातील वर्षातील सर्वात मोठा दिवस (Summer Solstice) असतो.
Question : 14
मॅन बुकर पुरस्कार कोणत्या क्षेत्रासाठी दिला जातो ?
📝स्पष्टीकरण :
बुकर पुरस्कार (Booker Prize / पूर्वी मॅन बुकर) हा साहित्य (Literature) क्षेत्रातील जगातील सर्वात मानाचा आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार आहे.
हा पुरस्कार इंग्रजी भाषेत लिहिलेल्या आणि युनायटेड किंगडम किंवा आयर्लंडमध्ये प्रकाशित झालेल्या सर्वोत्तम कादंबरीसाठी दरवर्षी दिला जातो; अरुंधती रॉय, सलमान रश्दी, अरविंद अडिगा हे बुकर विजेते भारतीय लेखक आहेत.
Question : 15
महाराष्ट्रातील पेंच राष्ट्रीय उद्यानाला कोणाचे नाव देण्यात आले आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
नागपूर जिल्ह्यातील पेंच राष्ट्रीय उद्यानाला 'पंडित जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय उद्यान' असे नाव देण्यात आले आहे.
हे राष्ट्रीय उद्यान महाराष्ट्र आणि मध्य प्रदेश या दोन्ही राज्यांच्या सीमेवर पसरलेले असून, रुडयार्ड किपलिंग यांच्या जगप्रसिद्ध 'द जंगल बुक' (The Jungle Book) या पुस्तकाची पार्श्वभूमी या परिसरावर आधारित मानली जाते.
Question : 16
मानवी कवटीमध्ये एकूण किती हाडे असतात ?
📝स्पष्टीकरण :
मानवी कवटीमध्ये (Human Skull) एकूण 22 हाडे असतात.
त्यापैकी 8 हाडे करंगळी/कपाल (Cranium) भागात मेंदूच्या संरक्षणासाठी असतात आणि 14 हाडे चेहऱ्याची (Facial Bones) असतात (कानाच्या 6 हाडांचा व हायॉइड हाडाचा समावेश न करता कवटीची मुख्य हाडे 22 गणली जातात).
Question : 17
कोणत्या खनिजाच्या कमतरतेमुळे गलगंड (Goitre) हा आजार होतो ?
📝स्पष्टीकरण :
आहारामध्ये आयोडीन (Iodine) या खनिजाच्या कमतरतेमुळे थायरॉईड ग्रंथीचा आकार अनियंत्रित वाढून घशावर सूज येते, या विकाराला गलगंड (Goitre) म्हणतात.
थायरॉईड ग्रंथीमधून थायरॉक्सिन संप्रेरक तयार होण्यासाठी आयोडीन अत्यावश्यक असते.
Question : 18
ग्रामगीता या ग्रंथाचे लेखक कोण आहेत ?
📝स्पष्टीकरण :
ग्रामविकास, स्वच्छता, स्वावलंबन आणि सामाजिक परिवर्तनाचे मार्गदर्शन करणारा जगप्रसिद्ध ग्रंथ 'ग्रामगीता' राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज (माणिक बंडूजी इंगळे) यांनी लिहिला.
त्यांनी अमरावती जिल्ह्यातील मोझरी येथे 'गुरुकुंज आश्रम' स्थापन केला होता.
Question : 19
महाराष्ट्राची हिवाळी राजधानी कोणती आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
नागपूर हे शहर महाराष्ट्र राज्याची अधिकृत उपराजधानी तसेच हिवाळी राजधानी आहे.
1953 च्या नागपूर करारानुसार महाराष्ट्र विधिमंडळाचे वार्षिक हिवाळी अधिवेशन दरवर्षी नागपूर येथे आयोजित केले जाते.
Question : 20
प्रकाश संश्लेषण क्रियेत वनस्पती कोणता वायू बाहेर सोडतात ?
📝स्पष्टीकरण :
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रियेत हिरव्या वनस्पती सूर्यप्रकाश आणि हरितद्रव्याच्या साहाय्याने हवेतील कार्बन डायऑक्साइड व पाण्याचा वापर करून अन्न तयार करतात आणि ऑक्सिजन (O₂) वायू उप-उत्पादन म्हणून हवेत बाहेर सोडतात.
ही रासायनिक प्रक्रिया पृथ्वीवरील जीवसृष्टीला प्राणवायू पुरवणारी मुख्य नैसर्गिक प्रणाली आहे.
Question : 21
भारतीय राज्यघटनेत संसदीय शासन पद्धती कोणत्या देशाकडून स्वीकारली आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भारताने वेस्टमिन्स्टर मॉडेलवर आधारित संसदीय शासन प्रणाली (Parliamentary System), कायद्याचे राज्य आणि द्विगृही संसद व्यवस्था ब्रिटन (युनायटेड किंगडम) च्या संविधानावरून स्वीकारली आहे.
अमेरिकेकडून मूलभूत हक्क आणि न्यायालयीन पुनर्विलोकन, तर कॅनडाकडून संघराज्यीय रचना स्वीकारली आहे.
Question : 22
पाण्याचा गोठणबिंदू (Freezing Point) किती असतो ?
📝स्पष्टीकरण :
प्रमाण वातावरणीय दाबाखाली शुद्ध पाण्याचा गोठणबिंदू 0°C (32°F किंवा 273.15 K) असतो, ज्या तापमानाला पाण्याचे बर्फात रूपांतर होते.
पाण्याचा उत्कलन बिंदू (Boiling Point) 100°C असतो, तर 4°C तापमानाला पाण्याची घनता सर्वाधिक असते.
Question : 23
जगातील सर्वात मोठे लोकशाही राष्ट्र कोणते ?
📝स्पष्टीकरण :
मतदारांची प्रचंड संख्या आणि सार्वत्रिक प्रौढ मतदानावर आधारित नियमित निवडणुकीच्या व्यवस्थेमुळे भारत हे जगातील सर्वात मोठे लोकशाही राष्ट्र (World's Largest Democracy) आहे.
अमेरिका हे जगातील सर्वात जुने आधुनिक लोकशाही राष्ट्र मानले जाते, तर चीनमध्ये एकपक्षीय साम्यवादी राजवट आहे.
Question : 24
महाराष्ट्रात ग्रामपंचायतीमध्ये महिलांसाठी किती टक्के आरक्षण आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्र शासनाने 2011 मध्ये कायद्यात सुधारणा करून ग्रामपंचायत, पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषद या सर्व स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महिलांसाठी 50% आरक्षण लागू केले.
भारतीय संविधानाच्या 73 व्या घटनादुरुस्तीनुसार राष्ट्रीय पातळीवर महिलांना किमान 33% आरक्षण अनिवार्य केलेले आहे.
Question : 25
चाणक्य यांचे मूळ नाव काय होते ?
📝स्पष्टीकरण :
मौर्य साम्राज्याचे संस्थापक चंद्रगुप्त मौर्यांचे गुरू आणि पंतप्रधान आचार्य चाणक्य यांचे मूळ नाव 'विष्णुगुप्त' असे होते.
त्यांना 'कौटिल्य' या नावानेही ओळखले जाते आणि त्यांनी राज्यशास्त्र व अर्थनीतीवर आधारित सुप्रसिद्ध 'अर्थशास्त्र' हा प्राचीन संस्कृत ग्रंथ रचला.
Question : 26
पृथ्वीचा नैसर्गिक उपग्रह कोणता ?
📝स्पष्टीकरण :
चंद्र हा पृथ्वीचा एकमेव ज्ञात नैसर्गिक उपग्रह (Natural Satellite) आहे.
चंद्राला पृथ्वीभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यासाठी सुमारे 27 दिवस आणि 8 तास लागतात; सूर्य हा तारा असून मंगळ व शुक्र हे ग्रह आहेत.
Question : 27
मराठी राजभाषा दिन कोणाच्या जन्मदिवशी साजरा केला जातो ?
📝स्पष्टीकरण :
ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते थोर साहित्यिक विष्णू वामन शिरवाडकर (कविवर्य कुसुमाग्रज) यांचा जन्मदिवस 27 फेब्रुवारी हा राज्यभरात 'मराठी भाषा गौरव दिन' / 'मराठी राजभाषा दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
मराठी भाषेच्या समृद्धीसाठी आणि कुसुमाग्रजांच्या अतुलनीय योगदानाचा गौरव म्हणून हा दिवस साजरा केला जातो.
Question : 28
जलयुक्त शिवार मोहीम कोणत्या राज्याशी संबंधित आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्र शासनाने टंचाईग्रस्त आणि दुष्काळग्रस्त गावांना कायमस्वरूपी दुष्काळमुक्त करण्यासाठी डिसेंबर 2014 मध्ये 'जलयुक्त शिवार अभियान' सुरू केले होते.
या योजनेचा मुख्य हेतू पावसाचे पाणी गावातच अडवणे, भूजल पातळी वाढवणे आणि जुन्या जलस्रोतांचे पुनरुज्जीवन करणे हा आहे.
Question : 29
मानवी डोळ्याचा कोणता भाग डोळ्याच्या रंगासाठी जबाबदार असतो ?
📝स्पष्टीकरण :
मानवी डोळ्यातील बुबुळ (Iris) या भागामध्ये मेलॅनिन रंगद्रव्य असते, ज्यामुळे डोळ्यांचा विशिष्ट रंग (काळा, तपकिरी, निळा किंवा हिरवा) निश्चित होतो.
बुबुळाच्या मध्यभागी बाहुली (Pupil) असते, जी डोळ्यात प्रवेश करणाऱ्या प्रकाशाचे प्रमाण नियंत्रित करते.
Question : 30
रिफ्रेश (Refresh) करण्यासाठी कीबोर्डवरील कोणती Function Key वापरतात ?
📝स्पष्टीकरण :
संगणकावरील चालू विंडो, डेस्कटॉप किंवा वेब ब्राउझरमधील पृष्ठ पुन्हा नव्याने लोड (Refresh / Reload) करण्यासाठी F5 ही Function Key वापरली जाते.
F2 की फाईलचे नाव बदलण्यासाठी (Rename), तर F12 की 'Save As' पर्यायासाठी वापरतात.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0
महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल
🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा