जालना जिल्हा जनरल नॉलेज महत्त्वाचे प्रश्न | Jalana District MCQ for Police Patil Bharti

Jalana District Important Questions Answer | जालना जिल्हा विशेष सराव प्रश्नसंच - 01

जालना जिल्हा महत्त्वाचे प्रश्न (Jalana District Important Questions) हे प्रश्न पोलीस भरती, तलाठी, ग्रामसेवक, जिल्हा परिषद , पोलीस पाटील भरती व इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत . या पेजवर जालना जिल्ह्याचा इतिहास, भूगोल, प्रशासन, तालुके, लोकप्रतिनिधी व सामान्य ज्ञानावर आधारित महत्त्वाचे 200+ MCQ प्रश्न व उत्तरे दिलेली आहेत

Question : 1

जालना जिल्ह्याची स्थापना कधी करण्यात आली ?

❶ 1 मे 1960

❷ 1 मे 1981

❸ 15 ऑगस्ट 1982

❹ 26 जानेवारी 1999

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | 1 मे 1981

---

Question : 2

जालना जिल्ह्याची निर्मिती कोणत्या जिल्ह्याच्या विभाजनातून करण्यात आली ?

❶ बीड

❷ नांदेड

❸ औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर)

❹ बुलढाणा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 |
जालना जिल्हा स्वतंत्र जिल्हा होण्यापूर्वी छत्रपती संभाजीनगर (तत्कालीन औरंगाबाद) जिल्ह्याचा एक भाग होता .
प्रशासकीय सोयीसाठी आणि विकासाच्या दृष्टीने छत्रपती संभाजीनगर व परभणी जिल्ह्यांचे विभाजन करून जालना हा नवीन जिल्हा अस्तित्वात आला .
छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील जालना, भोकरदन, जाफ्राबाद व अंबड हे 4 तालुके तसेच परभणी जिल्ह्यातील परतूर तालुका असे पाच तालुके जिल्‍हयामध्‍ये समाविष्ट करून जालना जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली
पुढील काळात तालुक्यांचे टप्प्याटप्प्याने विभाजन करण्यात येऊन नवीन (मंठा, बदनापूर, घनसावंगी ) तालुके तयार झाले .

---

Question : 3

जालना जिल्ह्याच्या स्थापनेवेळी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री कोण होते ?

❶ वसंतराव नाईक

❷ शरद पवार

❸ ए.आर.अंतुले

❹ बाबासाहेब भोसले

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | ए.आर.अंतुले

---

Question : 4

जालना जिल्ह्याचे मुख्यालय कोणत्या नदीच्या काठावर वसलेले आहे ?

❶ कुंडलिका

❷ गोदावरी

❸ दुधना

❹ पूर्णा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | कुंडलिका

---

Question : 5

जालना शहराचे प्राचीन नाव काय होते असे मानले जाते ?

❶ जनकपूर

❷ प्रतिष्ठान

❸ नंदीग्राम

❹ मूक्तेश्वर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | जनकपूर

---

Question : 6

ऐतिहासिक काळात जालना हे शहर कोणत्या साम्राज्याचा भाग होते ?

❶ मौर्य साम्राज्य

❷ निजाम

❸ सातवाहन

❹ राष्ट्रकूट

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | निजाम

---

Question : 7

जालना जिल्ह्याचा अक्षांशीय विस्तार किती आहे ?

❶ 19.01' उत्तर ते 21.03' उत्तर

❷ 18.05' उत्तर ते 20.02' उत्तर

❸ 17.01' उत्तर ते 19.05' उत्तर

❹ 20.01' उत्तर ते 22.05' उत्तर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | 19.01' उत्तर ते 21.03' उत्तर

---

Question : 8

जालना जिल्ह्याचा रेखांशीय विस्तार किती आहे ?

❶ 75.04' पूर्व ते 76.04' पूर्व

❷ 74.05' पूर्व ते 75.08' पूर्व

❸ 76.01' पूर्व ते 77.05' पूर्व

❹ 73.05' पूर्व ते 74.05' पूर्व

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | 75.04' पूर्व ते 76.04' पूर्व

---

Question : 9

जालना जिल्ह्याचे एकूण भौगोलिक क्षेत्रफळ सुमारे किती चौरस किमी आहे ?

❶ 7,118 चौ.किमी

❷ 6,500 चौ.किमी

❸ 8,200 चौ.किमी

❹ 5,900 चौ.किमी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | 7,118 चौ.किमी
काही शासकीय संदर्भ व उपलब्ध आकडेवारीनुसार जालना जिल्ह्याचे एकूण भौगोलिक क्षेत्रफळ 7612 चौ.कि.मी. असून ते महाराष्ट्र राज्याच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या सुमारे 2.47% इतके आहे
तथापि, विविध शासकीय अहवाल, संदर्भग्रंथ, वर्षानुसार अद्ययावत माहिती किंवा परीक्षा मंडळाच्या अधिकृत उत्तरसूचीत किंचित फरक आढळू शकतो .
म्हणून, परीक्षेत विद्यार्थ्यांनी दिलेल्या पर्यायांपैकी शासकीय/अधिकृत संदर्भाशी सुसंगत असलेले उत्तर योग्य मानावे

---

Question : 10

जालना जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ महाराष्ट्राच्या क्षेत्रफळाच्या सुमारे किती टक्के आहे ?

❶ 2.01 %

❷ 2.51 %

❸ 3.10 %

❹ 1.50 %

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | 2.51 %

---

Question : 11

जालना जिल्हा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्रात कितव्या क्रमांकावर येतो ?

❶ 15 व्या

❷ 20 व्या

❸ 19 व्या

❹ 10 व्या

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | 19 व्या

---

Question : 12

क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने जालना जिल्ह्यातील सर्वात मोठा तालुका कोणता ?

❶ भोकरदन

❷ अंबड

❸ जालना

❹ परतूर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | भोकरदन

---

Question : 13

केंद्रीय दळणवळण मंत्रालयाने जालना शहराजवळील कोणत्या ठिकाणी 'उपग्रह अनुश्रवण भूकेंद्र' (Satellite Monitoring Earth Station) उभारले आहे ?

❶ जांब

❷ राजूर

❸ इंदेवाडी

❹ दहेगाव

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | इंदेवाडी
अवकाशातील उपग्रहांकडून येणाऱ्या लहरींवर लक्ष ठेवणे आणि रेडिओ लहरींच्या फ्रिक्वेन्सीमध्ये होणारी ढवळाढवळ तपासणे हा या केंद्राचा मुख्य उद्देश आहे . हे केंद्र जालना शहरापासून अगदी जवळ असलेल्या इंदेवाडी शिवारात स्थित आहे

---

Question : 14

क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने जालना जिल्ह्यातील सर्वात लहान तालुका कोणता ?

❶ बदनापूर

❷ घनसावंगी

❸ जाफ्राबाद

❹ मंठा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | जाफ्राबाद

---

Question : 15

जालना जिल्ह्यातील सर्वात पूर्वेकडील तालुका कोणता ?

❶ मंठा

❷ परतूर

❸ अंबड

❹ जालना

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | मंठा

---

Question : 16

जालना जिल्ह्यातील सर्वात पश्चिमेकडील तालुका कोणता ?

❶ बदनापूर

❷ भोकरदन

❸ घनसावंगी

❹ अंबड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | बदनापूर

---

Question : 17

जालना जिल्ह्यातील सर्वात दक्षिणेकडील तालुका कोणता ?

❶ घनसावंगी

❷ अंबड

❸ परतूर

❹ मंठा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | घनसावंगी

---

Question : 18

जालना जिल्ह्यातील सर्वात उत्तरेकडील तालुका कोणता ?

❶ भोकरदन

❷ जाफ्राबाद

❸ जालना

❹ मंठा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | भोकरदन

---

Question : 19

जालना जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय कोठे आहे ?

❶ भोकरदन

❷ जालना

❸ अंबड

❹ परतूर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | जालना

---

Question : 20

जालना जिल्हा कोणत्या प्रशासकीय विभागात येतो ?

❶ पुणे

❷ नाशिक

❸ छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)

❹ लातूर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)

---

Question : 21

जालना जिल्ह्यात एकूण किती तालुके आहेत ?

❶ 7

❷ 8

❸ 9

❹ 10

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | 8

---

Question : 22

खालीलपैकी कोणता तालुका जालना जिल्ह्यात येत नाही ?

❶ मंठा

❷ घनसावंगी

❸ पाथरी

❹ बदनापूर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | पाथरी

---

Question : 23

जालना जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण कोणत्या नदीच्या काठावर वसलेले आहे ?

❶ कुंडलिका

❷ गोदावरी

❸ पूर्णा

❹ दूधना

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | कुंडलिका

---

Question : 24

जालना जिल्ह्याला कोणत्या पिकाचे कोठार किंवा महत्त्वाचे व्यापारी केंद्र मानले जाते ?

❶ कापूस

❷ संत्री

❸ मोसंबी

❹ गहू

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | मोसंबी

---

Question : 25

1803 मध्ये जालना जिल्ह्यातील कोणत्या ठिकाणी प्रसिद्ध 'असाईची लढाई' झाली होती ?

❶ भोकरदन

❷ जाफ्राबाद

❸ परतूर

❹ अंबड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | जाफ्राबाद
असाईची लढाई (23 सप्टेंबर 1803) ही दुसर्‍या अँग्लो-मराठा युद्धादरम्यान मराठा साम्राज्य (शिंदे व भोसले) आणि ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी यांच्यात झालेली एक महत्त्वपूर्ण लढाई होती .
जालना जिल्ह्यातील (महाराष्ट्र) असाई येथे झालेल्या या युद्धात मेजर जनरल आर्थर वेलेस्लीच्या नेतृत्वाखालील लहान इंग्रज सैन्याने 50,000 हून अधिक मराठा सैन्याचा पराभव केला . या पराभवाने मराठा सत्तेच्या ऱ्हासाला सुरुवात केली

---

Question : 26

जालना येथील 'मोती तलाव' कोणी बांधला होता ?

❶ अहिल्याबाई होळकर

❷ जमशेद खान

❸ दौलतराव शिंदे

❹ समर्थ रामदास स्वामी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | जमशेद खान

---

Question : 27

खालीलपैकी कोणता तालुका जालना जिल्ह्यात समाविष्ट नाही ?

❶ घनसावंगी

❷ बदनापूर

❸ पैठण

❹ मंठा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | पैठण

---

Question : 28

जालना जिल्ह्याला एकूण किती जिल्ह्यांच्या सीमा लागून आहेत ?

❶ 4

❷ 5

❸ 6

❹ 7

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | 5
जालना जिल्ह्याला एकूण 5 जिल्ह्यांच्या सीमा लागून आहेत .
उत्तरेस : जळगाव , पूर्वेस : बुलढाणा आणि परभणी , दक्षिणेस : बीड , पश्चिमेस : छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)
◾हा जिल्हा मराठवाडा प्रदेशातील असून, याच्या सीमा जळगाव, बुलढाणा, परभणी, बीड आणि औरंगाबाद जिल्ह्यांनी वेढलेल्या आहेत

---

Question : 29

खालीलपैकी कोणत्या जिल्ह्याची सीमा जालना जिल्ह्याला लागून नाही ?

❶ बुलढाणा

❷ परभणी

❸ जळगाव

❹ नाशिक

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 4 | नाशिक

---

Question : 30

जालना जिल्ह्याच्या उत्तर दिशेला खालीलपैकी कोणता जिल्हा आहे ?

❶ बीड

❷ बुलढाणा

❸ परभणी

❹ छत्रपती संभाजीनगर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | बुलढाणा

---

Question : 31

जालना जिल्ह्याच्या दक्षिण दिशेला कोणत्या जिल्ह्याची सीमा लागून आहे ?

❶ परभणी

❷ बीड

❸ छत्रपती संभाजीनगर

❹ बुलढाणा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | बीड

---

Question : 32

जालना जिल्ह्याला कोणत्या जिल्ह्याची सीमा सर्वात कमी (तुलनेने लहान) स्पर्श करते ?

❶ बुलढाणा

❷ जळगाव

❸ बीड

❹ छत्रपती संभाजीनगर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | जळगाव

---

Question : 33

जालना जिल्ह्यातील असा कोणता तालुका आहे ज्याला इतर कोणत्याही जिल्ह्याची सीमा स्पर्श करत नाही ?

❶ घनसावंगी

❷ अंबड

❸ जालना

❹ यापैकी नाही

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 4 | यापैकी नाही

---

Question : 34

जालना जिल्ह्याच्या पूर्व दिशेला कोणता जिल्हा स्थित आहे ?

❶ बीड

❷ जळगाव

❸ परभणी

❹ छत्रपती संभाजीनगर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | परभणी

---

Question : 35

जालना आणि बीड जिल्ह्यांची नैसर्गिक सीमा कोणत्या नदीने निश्चित केली आहे ?

❶ कुंडलिका

❷ गोदावरी

❸ दुधना

❹ पूर्णा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | गोदावरी

---

Question : 36

जालना जिल्ह्याच्या उत्तर सीमेवर कोणती डोंगररांग पसरलेली आहे ?

❶ बालाघाट

❷ सातपुडा

❸ अजिंठा (सातमाळा)

❹ हरिश्चंद्रगड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 3 | अजिंठा (सातमाळा)

---

Question : 37

जालना जिल्ह्याची दक्षिण सीमा कोणत्या नदीने व्यापलेली आहे ?

❶ गोदावरी

❷ सिंदफणा

❸ मांजरा

❹ प्रवरा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | गोदावरी

---

Question : 38

जालना आणि छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) जिल्ह्याच्या सरहद्दीवर उत्तर भागात कोणती डोंगररांग आहे ?

❶ सह्याद्री

❷ अजिंठा

❸ बालाघाट

❹ निर्मल

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | अजिंठा

---

Question : 39

दक्षिण दिशेला गोदावरी नदीमुळे जालना जिल्ह्याची सीमा कोणत्या जिल्ह्यापासून वेगळी होते ?

❶ परभणी

❷ बीड

❸ छत्रपती संभाजीनगर

❹ अहमदनगर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | बीड

---

Question : 40

जालना आणि परभणी जिल्ह्यांच्या सीमेवर खालीलपैकी कोणत्या नदीचा प्रवाह आढळतो ?

❶ दुधना व दक्षिण पूर्णा

❷ वैनगंगा

❸ मुळा-मुठा

❹ कृष्णा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | दुधना व दक्षिण पूर्णा

---

Question : 41

दक्षिण पूर्णा नदीचा उगम कोठे होतो ?

❶ अजिंठा डोंगररांगा

❷ बालाघाट रांगा

❸ सह्याद्री पर्वत

❹ महाबळेश्वर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | अजिंठा डोंगररांगा
दक्षिण पूर्णा नदीचा उगम छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील गौताळा अभयारण्यात अजिंठा डोंगर रांगेत होतो

---

Question : 42

जालना जिल्ह्यातील 'निम्न दुधना' प्रकल्प कोणत्या तालुक्यात आहे ?

❶ घनसावंगी

❷ परतूर

❸ बदनापूर

❹ जालना

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | परतूर
'निम्न दुधना' प्रकल्प जालना जिल्ह्यातील परतूर तालुक्यात आहे . हा प्रकल्प दुधना नदीवर असून, याच्या अंतर्गत जलाशयाचा काही भाग मंठा तालुक्याशीही जोडलेला आहे, आणि तो जालना व परभणी जिल्ह्यांच्या सीमाभागात स्थित आहे

---

Question : 43

दुधना नदीचा उगम कोठे होतो ?

❶ खल्ताबाद जवळील डोंगर

❷ अजिंठा लेणी

❸ विंध्य पर्वत

❹ हरिश्चंद्रगड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | खल्ताबाद जवळील डोंगर
दुधना नदीचा उगम छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) जिल्ह्यातील खुलताबाद - म्हैसमाळ - सारोळा या अर्धवर्तुळाकार डोंगररांगांमध्ये होतो .
ही नदी मराठवाड्यातील प्रमुख नदी असून, ती पुर्व वाहिनी आहे आणि पुढे परभणी शहराच्या ईशान्येला दक्षिण पूर्णा नदीला जाऊन मिळते

---

Question : 44

जालना जिल्ह्यातून वाहणारी 'गिरजा' ही कोणत्या नदीची उपनदी आहे ?

❶ गोदावरी

❷ पूर्णा

❸ तापी

❹ मुळा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | पूर्णा

---

Question : 45

'खेळणा' नदीचा उगम कोठे होतो ?

❶ अजिंठा रांगा

❷ बालाघाट

❸ वेरुळ डोंगर

❹ गाविलगड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | अजिंठा रांगा
खेळणा नदीचा उगम महाराष्ट्र राज्यातील छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) जिल्ह्यातील सिल्लोड तालुक्यातील केळगाव मुर्डेश्वर (अजिंठा डोंगररांगा) येथे होतो . जालना जिल्ह्यातील जाफ्राबाद येथे खेळणा नदी पूर्णा नदीला मिळते

---

Question : 46

जालना जिल्ह्यातील 'जाफ्राबाद' शहर कोणत्या नदीच्या काठावर आहे ?

❶ पूर्णा

❷ खेळणा

❸ दुधना

❹ गिरजा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | पूर्णा

---

Question : 47

'गल्हाटी' मध्यम प्रकल्प जालना जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्यात आहे ?

❶ मंठा

❷ अंबड

❸ बदनापूर

❹ भोकरदन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 2 | अंबड

---

Question : 48

पूर्णा आणि खेळणा नद्यांचा संगम कोठे होतो ?

❶ जाफ्राबाद

❷ भोकरदन

❸ मंठा

❹ परतूर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | जाफ्राबाद

---

Question : 49

'धामना' जलसिंचन प्रकल्प जालना जिल्ह्यातील कोणत्या तालुक्यात आहे ?

❶ भोकरदन

❷ बदनापूर

❸ जालना

❹ अंबड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | भोकरदन
भोकरदन तालुक्यातील शेलूद येथे धामणा नदीवर हा जलसिंचन प्रकल्प स्थित आहे

---

Question : 50

जालना जिल्ह्यातील कोणत्या नदीला 'मराठवाड्याची जीवनवाहिनी' असणाऱ्या गोदावरीची महत्त्वाची उपनदी मानले जाते ?

❶ दक्षिण पूर्णा

❷ कुंडलिका

❸ गिरजा

❹ खेळणा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्रमांक - 1 | दक्षिण पूर्णा

---

महत्त्वाची सुचना 🔊 या पेजवर दिलेले जालना जिल्हा महत्त्वाचे प्रश्न व उत्तरे विविध संदर्भग्रंथ, इंटरनेट स्रोत आणि मागील परीक्षांच्या आधारे तयार करण्यात आले आहेत . तरीही माहिती संकलन प्रक्रियेत चूक, टायपो किंवा उत्तरात फरक आढळण्याची शक्यता नाकारता येत नाही . जर या प्रश्नसंचामध्ये कोणतीही चूक, अपूर्ण माहिती किंवा चुकीचे उत्तर आढळल्यास कृपया खाली कमेंट बॉक्समध्ये नक्की कळवा

अधिक अभ्यासासाठी

असेच इतर जिल्ह्यांचे महत्त्वाचे प्रश्नसंच मिळवण्यासाठी आमचा ब्लॉग Follow करा व पोस्ट शेअर करा