Police Patil Bharti Practice Question Set - 14
🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरती 2025 साठी उपयुक्त ठरणारे सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत
टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा
पोलीस पाटील भरती सराव पेपर
Question : 1
खानदेशाची कवयित्री म्हणून कोणास ओळखले जाते ?
📝स्पष्टीकरण :
अहिराणी व खानदेशी बोलीभाषेतून शेती आणि संसारातील गूढ तत्त्वज्ञान मांडणाऱ्या बहिणाबाई चौधरी यांना 'खानदेशची कवयित्री' म्हणून ओळखले जाते.
त्यांच्या मृत्यूनंतर त्यांचे सुपुत्र कवी सोपानदेव चौधरी आणि आचार्य अत्रे यांच्या प्रयत्नांमुळे 'बहिणाबाईंची गाणी' हा काव्यसंग्रह 1952 मध्ये प्रकाशित झाला.
Question : 2
काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या राज्यात आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान हे ईशान्येकडील आसाम राज्यात ब्रह्मपुत्रा नदीच्या खोऱ्यात वसलेले आहे.
हे राष्ट्रीय उद्यान जगप्रसिद्ध 'एकाशींगी गेंड्यांसाठी' (One-horned Rhinoceros) ओळखले जाते आणि ते युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थळ (UNESCO World Heritage Site) आहे.
Question : 3
वंदे मातरम हे राष्ट्रीय गाणे कोणी लिहिले ?
📝स्पष्टीकरण :
भारताचे राष्ट्रीय गीत 'वंदे मातरम्' हे प्रसिद्ध बंगाली साहित्यिक बंकिमचंद्र चॅटर्जी (चट्टोपाध्याय) यांनी 1882 मध्ये आपल्या 'आनंदमठ' या कादंबरीत लिहिले.
हे गीत सर्वप्रथम 1896 च्या कोलकता काँग्रेस अधिवेशनात रवींद्रनाथ टागोरांनी गायले होते.
Question : 4
संयुक्त राष्ट्रसंघाचे आंतरराष्ट्रीय न्यायालय कोठे आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
संयुक्त राष्ट्रांचे (UN) आंतरराष्ट्रीय न्यायालय (International Court of Justice - ICJ) हे नेदरलँड्स देशातील द हेग (The Hague) येथील पीस पॅलेसमध्ये स्थित आहे.
या न्यायालयात एकूण 15 न्यायाधीश असतात आणि त्यांचा कार्यकाळ 9 वर्षांचा असतो.
Question : 5
दास कॅपिटल हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?
📝स्पष्टीकरण :
साम्यवाद व वैज्ञानिक समाजवादाचे प्रणेते जर्मन तत्त्वज्ञ कार्ल मार्क्स यांनी 1867 मध्ये 'दास कॅपिटल' (Das Kapital) हा जगप्रसिद्ध ग्रंथ लिहिला.
भांडवलशाही व्यवस्थेचे सखोल विश्लेषण करणाऱ्या या ग्रंथाला कामगार चळवळीचा 'बायबल' असेही संबोधले जाते.
Question : 6
पहिले महायुद्ध केव्हा सुरू झाले होते ?
📝स्पष्टीकरण :
पहिले महायुद्ध 28 जुलै 1914 रोजी सुरू झाले आणि 11 नोव्हेंबर 1918 रोजी संपले.
ऑस्ट्रियाचा राजकुमार आर्चड्यूक फ्रान्सिस फर्निनांड याच्या हत्येनंतर हे महायुद्ध पेटले होते.
Question : 7
भारतात राष्ट्रीय विज्ञान दिन कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो ?
📝स्पष्टीकरण :
महान भारतीय शास्त्रज्ञ सर सी. व्ही. रामन यांनी 28 फेब्रुवारी 1928 रोजी आपला प्रसिद्ध 'रामन इफेक्ट' (Raman Effect) शोधून काढला.
या ऐतिहासिक शोधाच्या स्मरणार्थ दरवर्षी 28 फेब्रुवारी हा दिवस देशभरात राष्ट्रीय विज्ञान दिन म्हणून साजरा केला जातो; यासाठी त्यांना 1930 मध्ये नोबेल पुरस्कार मिळाला होता.
Question : 8
भारतीय संविधानाचा सरनामा म्हणजे काय ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय राज्यघटनेचा सरनामा म्हणजेच संविधानाची प्रस्तावना (Preamble / उद्देशिका) होय.
पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी मांडलेल्या 'उद्दिष्टांच्या ठरावावर' (Objective Resolution) आधारित असलेला हा सरनामा संविधानाचा 'आत्मा आणि ओळखपत्र' मानला जातो.
Question : 9
संघटना तयार करणे हा कोणत्या प्रकारचा अधिकार आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय राज्यघटनेतील कलम 19(1)(c) अन्वये संस्था, संघटना किंवा सहकारी संस्था स्थापन करण्याचा अधिकार नागरिकांना दिला आहे.
हा अधिकार संविधानाच्या भाग 3 मधील स्वातंत्र्याचा मूलभूत अधिकार (Right to Freedom) या वर्गात मोडतो.
Question : 10
भारतामध्ये राष्ट्रपतीची निवडणूक कोणत्या प्रकारे केली जाते ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 54 व 55 नुसार राष्ट्रपतींची निवडणूक जनतेकडून थेट न होता अप्रत्यक्ष निवडणूक पद्धतीने केली जाते.
यामध्ये संसद व राज्यांच्या विधानसभांचे निर्वाचित सदस्य प्रमाणशीर प्रतिनिधित्वाच्या एकल संक्रमणीय मतदानाद्वारे (Single Transferable Vote) मतदान करतात.
Question : 11
नकाशात पर्वतीय प्रदेश दर्शविण्यासाठी कोणता रंग वापरतात ?
📝स्पष्टीकरण :
प्राकृतिक नकाशामध्ये पर्वत, डोंगर आणि अतिउंचीचे भूभाग दर्शवण्यासाठी तपकिरी (Brown) रंगाच्या विविध छटा वापरल्या जातात.
मैदानी व सखल प्रदेशासाठी हिरवा रंग तर जलाशय आणि महासागरांसाठी निळा रंग वापरला जातो.
Question : 12
महाराष्ट्रातील प्रमुख हातमाग वस्त्रोद्योग केंद्र कोणते ?
📝स्पष्टीकरण :
कोल्हापूर जिल्ह्यातील इचलकरंजी हे शहर वस्त्रोद्योग, यंत्रमाग आणि हातमागाचे महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे प्रमुख केंद्र आहे.
येथील प्रचंड कापड उत्पादनामुळे इचलकरंजी शहराला 'महाराष्ट्राचे मँचेस्टर' (Manchester of Maharashtra) म्हणून गौरवले जाते.
Question : 13
नॅशनल डिफेन्स अकॅडमी कोठे आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
तिन्ही संरक्षण दलांच्या (भूदल, नौदल आणि वायुसेना) कॅडेट्सना एकत्रित प्रशिक्षण देणारी राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी (NDA - National Defence Academy) पुणे जवळील खडकवासला येथे स्थित आहे.
ही जगातील अशा प्रकारची पहिली ट्राय-सर्व्हिस अकादमी मानली जाते.
Question : 14
नंदुरबार येथे कोणता विद्यार्थी गोळीबारात हुतात्मा झाला ?
📝स्पष्टीकरण :
1942 च्या 'चले जाव' (भारत छोडो) आंदोलनादरम्यान 9 सप्टेंबर 1942 रोजी नंदुरबार येथे तिरंगा घेऊन मोर्चा काढणाऱ्या शाळकरी मुलांवर ब्रिटिशांनी गोळीबार केला.
या गोळीबारात अवघ्या 15 व्या वर्षी बालवीर शिरीष कुमार आपल्या इतर बालमित्रांसह हुतात्मा झाले.
Question : 15
विधवांच्या शिक्षणासाठी अनाथ बालिकाश्रम कोणी सुरू केला ?
📝स्पष्टीकरण :
विधवा आणि निराधार महिलांच्या पुनर्वसनासाठी व शिक्षणासाठी महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांनी 1896 मध्ये हिंगणे (पुणे) येथे 'अनाथ बालिकाश्रम' सुरू केला.
पुढे त्यांनी 1916 मध्ये भारतातील पहिल्या श्रीमती नाथीबाई दामोदर ठाकरसी महिला विद्यापीठाची (SNDT) स्थापना केली.
Question : 16
सुभाषचंद्र बोस यांनी कोणत्या पक्षाची स्थापना केली ?
📝स्पष्टीकरण :
काँग्रेस अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी 3 मे 1939 रोजी 'ऑल इंडिया फॉरवर्ड ब्लॉक' (Forward Bloc) या डाव्या विचारसरणीच्या पक्षाची स्थापना केली.
साम्राज्यवादाविरुद्ध सर्व पुरोगामी घटकांना संघटित करणे हा या पक्षाचा मुख्य हेतू होता.
Question : 17
खालीलपैकी कोणता निष्क्रिय वायू नाही ?
📝स्पष्टीकरण :
लिथियम (Li) हा अतिशय हलका व क्रियाशील अल्क धातू (Alkali Metal) असून तो निष्क्रिय वायू नाही.
हेलियम (He), निऑन (Ne), आणि अरगॉन (Ar) हे आवर्तसारणीतील 18 व्या गणातील रासायनिकदृष्ट्या निष्क्रिय वायू (Noble Gases) आहेत.
Question : 18
क्षय : संक्रामक रोग : कॅन्सर : ?
📝स्पष्टीकरण :
क्षय (TB) हा जिवाणूमुळे एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे पसरणारा संसर्गजन्य रोग आहे, तर कॅन्सर (कर्करोग) हा शरीरातील पेशींच्या अनियंत्रित वाढीमुळे होणारा असंक्रामक रोग (Non-communicable Disease) आहे.
हा रोग एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीमध्ये संपर्काद्वारे संक्रमित होत नाही.
Question : 19
विजेचा फिरणारा पंखा बंद केल्यानंतरही काही वेळ फिरत राहतो त्यास काय म्हणतात ?
📝स्पष्टीकरण :
वस्तूच्या गतीच्या स्थितीत राहण्याच्या नैसर्गिक प्रवृत्तीला गतीचे जडत्व (Inertia of Motion) असे म्हणतात.
न्यूटनच्या पहिल्या गतिविषयक नियमानुसार बाह्य बल लावले जात नाही तोपर्यंत गतिमान वस्तू गतीतच राहण्याचा प्रयत्न करते.
Question : 20
महाराष्ट्रात एकूण किती प्रशासकीय विभाग आहेत ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्र राज्यात कारभाराच्या सोयीसाठी एकूण 6 प्रशासकीय महसूल विभाग करण्यात आले आहेत.
हे विभाग कोकण, पुणे, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद), अमरावती आणि नागपूर हे आहेत.
Question : 21
महाराष्ट्रातील पेंच राष्ट्रीय उद्यान कोठे आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
पेंच राष्ट्रीय उद्यान हे महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यात आणि मध्य प्रदेशच्या सीमेवर वसलेले आहे.
या राष्ट्रीय उद्यानाला पं. जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय उद्यान म्हणूनही ओळखले जाते.
Question : 22
राधानगरी धरण कोणत्या नदीवर आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
कोल्हापूर जिल्ह्यातील राधानगरी धरण भोगावती नदीवर बांधण्यात आले आहे.
हे धरण राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज यांनी शेतकऱ्यांच्या हितासाठी बांधले असून या धरणाच्या जलाशयास 'लक्ष्मी तलाव' म्हणतात.
Question : 23
ग्रामगीता हा काव्यसंग्रह कोणी रचला ?
📝स्पष्टीकरण :
ग्रामविकासाचा दीपस्तंभ मानला जाणारा 'ग्रामगीता' हा कालजयी ग्रंथ राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांनी रचला.
त्यांनी अमरावती जवळील मोझरी येथे गुरुकुंज आश्रमाची स्थापना करून समाजप्रबोधनाचे मोठे कार्य केले.
Question : 24
महानगरपालिकेच्या अध्यक्षांना काय म्हणतात ?
📝स्पष्टीकरण :
महानगरपालिकेच्या निवडून आलेल्या राजकीय प्रमुखास महापौर (Mayor) असे म्हटले जाते आणि ते शहराचे प्रथम नागरिक असतात.
महानगरपालिकेचे सर्वोच्च प्रशासकीय प्रमुख म्हणून आयएएस दर्जाचे महानगरपालिका आयुक्त (Municipal Commissioner) काम पाहतात.
Question : 25
भावार्थ दीपिका हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?
📝स्पष्टीकरण :
भगवद्गीतेवरील मराठीतील अप्रतिम टीकाग्रंथ 'भावार्थ दीपिका' (जिच्या लोकप्रिय नावाने ज्ञानेश्वरी ओळखली जाते) ची रचना संत ज्ञानेश्वर महाराज यांनी नेवासे येथे केली.
हा ग्रंथ त्यांनी शके 1212 (इ.स. 1290) मध्ये ओवीबद्ध स्वरूपात लिहून पूर्ण केला.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0
महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल
🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा