सरासरी | Average Maths Questions & Answers in Marathi

सरासरी गणित सराव प्रश्नसंच

सरासरी (Average) हा गणितातील सर्वात महत्त्वाचा आणि सोपा टॉपिक आहे जो MPSC, SSC, Talathi, IBPS, PSI, Police Bharti अशा सर्व स्पर्धा परीक्षांमध्ये वारंवार विचारला जातो. सरासरीचा उपयोग डेटा अॅनालिसिस, गुणोत्तर, वेग-वेळ-अंतर आणि इतर अनेक गणितीय प्रश्न सोडवण्यासाठी होतो.

सरासरी म्हणजे काय ? काही संख्यांचा एकूण बेरीज करून ती संख्या त्यांच्या संख्येने भागल्यावर मिळणारा परिणाम म्हणजेच सरासरी. यासाठी खालील Average Formula वापरले जाते:

• सरासरी = संख्यांची बेरीज ÷ संख्येची संख्या

सरासरी गणित सूत्र लक्षात ठेवून आणि विविध सरासरी उदाहरणे (Average Examples) सोडवून स्पर्धा परीक्षांमध्ये जलदगतीने प्रश्न सोडवता येतात

सरासरी क्वेश्चन Average Questions in Marathi चा नियमित सराव तुमची गणिताची गती आणि अचूकता वाढवतो. स्पर्धा परीक्षांमध्ये गुण मिळवण्यासाठी हा टॉपिक खूप महत्त्वाचा आहे

Question : 1

पहिल्या 5 क्रमवार सम संख्यांची सरासरी किती ?

1. 4

2. 6

3. 5

4. 8

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
Explanation: पहिल्या 5 सम संख्या: 2, 4, 6, 8, 10. सरासरी = (2+4+6+8+10) / 5 = 30 / 5 = 6. (किंवा सूत्र: n+1 = 5+1 = 6)

---

Question : 2

10, 20, 30, 40 आणि 50 या संख्यांची सरासरी किती ?

1. 25

2. 35

3. 30

4. 40

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
Explanation: या संख्या समान फरकाने आहेत, म्हणून मधली संख्या (30) ही सरासरी असेल.

---

Question : 3

एका वर्गातील 10 विद्यार्थ्यांचे सरासरी वय 15 वर्षे आहे, तर त्यांच्या वयाची बेरीज किती ?

1. 150

2. 160

3. 140

4. 155

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
Explanation: एकूण बेरीज = सरासरी × एकूण विद्यार्थी = 15 × 10 = 150.

---

Question : 4

पहिल्या 10 नैसर्गिक संख्यांची सरासरी किती ?

1. 5

2. 6

3. 5.5

4. 6.5

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
Explanation: सूत्र: (n + 1) / 2 = (10 + 1) / 2 = 11 / 2 = 5.5.

---

Question : 5

5 क्रमवार विषम संख्यांची सरासरी 17 आहे, तर त्यातील सर्वात मोठी संख्या कोणती ?

1. 19

2. 25

3. 23

4. 21

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
Explanation: सरासरी 17 ही मधली संख्या आहे. संख्या: 13, 15, 17, 19, 21. सर्वात मोठी संख्या 21 आहे.

---

Question : 6

एका क्रिकेटपटूने 5 डावात अनुक्रमे 45, 50, 0, 35 आणि 70 धावा केल्या, तर त्याच्या धावांची सरासरी किती ?

1. 40

2. 45

3. 50

4. 35

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
Explanation: एकूण धावा = 45+50+0+35+70 = 200. सरासरी = 200 / 5 = 40.

---

Question : 7

7 च्या पहिल्या पाच पटींची सरासरी किती ?

1. 14

2. 28

3. 21

4. 35

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
Explanation: पटीतील संख्या: 7, 14, 21, 28, 35. मधली संख्या 21 ही सरासरी आहे.

---

Question : 8

पाच संख्यांची सरासरी 20 आहे. जर त्यातील प्रत्येक संख्येत 2 मिळवले, तर नवीन सरासरी किती होईल ?

1. 20

2. 22

3. 24

4. 18

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
Explanation: जर प्रत्येक संख्येत समान बदल केला, तर सरासरीमध्येही तोच बदल होतो. 20 + 2 = 22.

---

Question : 9

3, 5, 7, X आणि 10 यांची सरासरी 7 असल्यास X ची किंमत किती ?

1. 8

2. 9

3. 11

4. 10

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
Explanation: एकूण 5 संख्यांची बेरीज = 7 × 5 = 35. दिलेल्या संख्यांची बेरीज: 3+5+7+10 = 25. X = 35 - 25 = 10.

---

Question : 10

पहिल्या 5 मूळ संख्यांची सरासरी किती ?

1. 5.6

2. 3.6

3. 4.8

4. 5.2

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
Explanation: पहिल्या 5 मूळ संख्या: 2, 3, 5, 7, 11. बेरीज = 28. सरासरी = 28 / 5 = 5.6.

---

Question : 11

एका नावेत 25 किलो वजनाची 10 मुले बसली आहेत. नावाड्याचे वजन मिळवल्यास सरासरी 3 किलोने वाढते, तर नावाड्याचे वजन किती ?

1. 58 kg

2. 60 kg

3. 55 kg

4. 63 kg

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
Explanation: जुनी बेरीज = 25 × 10 = 250. नवीन सरासरी = 28. नवीन बेरीज (11 लोक) = 28 × 11 = 308. नावाड्याचे वजन = 308 - 250 = 58 kg.

---

Question : 12

20 ते 40 दरम्यानच्या सर्व सम संख्यांची सरासरी किती ?

1. 31

2. 30

3. 29

4. 32

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
Explanation: क्रमवार सम संख्यांची सरासरी = (पहिली संख्या + शेवटची संख्या) / 2 = (20 + 40) / 2 = 60 / 2 = 30.

---

Question : 13

एका कुटुंबातील 4 सदस्यांचे सरासरी वय 25 वर्षे आहे. 5 वर्षांनंतर त्यांच्या वयाची सरासरी किती होईल ?

1. 25

2. 20

3. 35

4. 30

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
Explanation: प्रत्येकाचे वय 5 वर्षांनी वाढेल, म्हणून सरासरी सुद्धा 5 ने वाढेल. 25 + 5 = 30.

---

Question : 14

10 संख्यांची सरासरी 12 आहे. जर एक संख्या वगळली तर सरासरी 11 होते, तर वगळलेली संख्या कोणती ?

1. 21

2. 23

3. 19

4. 20

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
Explanation: 10 संख्यांची बेरीज = 120. 9 संख्यांची बेरीज = 11 × 9 = 99. वगळलेली संख्या = 120 - 99 = 21.

---

Question : 15

पहिल्या 5 पूर्ण संख्यांची (Whole Numbers) सरासरी किती ?

1. 2.5

2. 3

3. 2

4. 1.5

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
Explanation: पहिल्या 5 पूर्ण संख्या: 0, 1, 2, 3, 4. सरासरी = (0+1+2+3+4) / 5 = 10 / 5 = 2.

---

Question : 16

एका वर्गातील 20 मुलांचे सरासरी वजन 35 kg आहे. शिक्षकाचे वजन मिळवल्यास सरासरी 1 kg ने वाढते, तर शिक्षकाचे वजन किती ?

1. 57 kg

2. 55 kg

3. 54 kg

4. 56 kg

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
Explanation: मुलांच्या वजनाची बेरीज = 20 × 35 = 700. एकूण बेरीज (21 लोक) = 21 × 36 = 756. शिक्षकाचे वजन = 756 - 700 = 56 kg.

---

Question : 17

3 क्रमवार संख्यांची सरासरी 15 आहे, तर त्या संख्यांपैकी सर्वात लहान संख्या कोणती ?

1. 13

2. 14

3. 15

4. 16

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
Explanation: सरासरी 15 ही मधली संख्या आहे. संख्या 14, 15, 16 आहेत. सर्वात लहान संख्या 14 आहे.

---

Question : 18

पाच विषयांत मिळालेल्या गुणांची सरासरी 65 आहे. जर सहाव्या विषयात 95 गुण मिळाले, तर नवीन सरासरी किती ?

1. 70

2. 75

3. 68

4. 72

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
Explanation: 5 विषयांची बेरीज = 65 × 5 = 325. 6 विषयांची बेरीज = 325 + 95 = 420. नवीन सरासरी = 420 / 6 = 70.

---

Question : 19

2, 4, 6, 8, 10, 12 ची सरासरी किती ?

1. 6

2. 7

3. 8

4. 5

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
Explanation: संख्या समान फरकाने आहेत. सरासरी = (2 + 12) / 2 = 14 / 2 = 7.

---

Question : 20

एका फलंदाजाची 10 डावांतील सरासरी 40 आहे. 11 व्या डावात त्याने किती धावा कराव्यात म्हणजे त्याची सरासरी 45 होईल ?

1. 90

2. 85

3. 100

4. 95

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
Explanation: 10 डावांची एकूण = 400. 11 डावांची एकूण = 11 × 45 = 495. 11 व्या डावातील धावा = 495 - 400 = 95.

---

Question : 21

1 ते 50 पर्यंतच्या सर्व विषम संख्यांची सरासरी किती ?

1. 25

2. 25.5

3. 26

4. 24

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
Explanation: 1 ते 50 मध्ये एकूण 25 विषम संख्या आहेत. पहिल्या n विषम संख्यांची सरासरी n असते. म्हणून उत्तर 25.

---

Question : 22

8 संख्यांची सरासरी 15 आहे. जर प्रत्येक संख्येला 3 ने गुणले, तर नवीन सरासरी किती ?

1. 15

2. 18

3. 45

4. 30

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
Explanation: प्रत्येक संख्येला 3 ने गुणल्यास सरासरी सुद्धा 3 पटीने वाढते. 15 × 3 = 45.

---

Question : 23

दोन्ही संख्यांची सरासरी 12 आहे आणि त्यातील एक संख्या 8 आहे, तर दुसरी संख्या कोणती ?

1. 14

2. 26

3. 18

4. 16

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
Explanation: दोन संख्यांची बेरीज = 12 × 2 = 24. दुसरी संख्या = 24 - 8 = 16.

---

Question : 24

15, 20, 25, 30, 35, 40 या संख्यांची सरासरी किती ?

1. 27.5

2. 28

3. 25

4. 30

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
Explanation: सरासरी = (पहिली + शेवटची) / 2 = (15 + 40) / 2 = 55 / 2 = 27.5.

---

Question : 25

एका वर्गातील 30 विद्यार्थ्यांचे सरासरी वय 14 वर्षे आहे. त्यापैकी 10 विद्यार्थ्यांचे सरासरी वय 12 वर्षे आहे, तर उरलेल्या 20 विद्यार्थ्यांचे सरासरी वय किती ?

1. 15

2. 16

3. 14.5

4. 15.5

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 1
Explanation: एकूण बेरीज = 30 × 14 = 420. 10 जणांची बेरीज = 120. उरलेल्या 20 जणांची बेरीज = 300. सरासरी = 300 / 20 = 15.

---

Question : 26

पहिल्या 9 विषम संख्यांची सरासरी किती ?

1. 8

2. 9

3. 10

4. 11

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
Explanation: पहिल्या n विषम संख्यांची सरासरी n असते. म्हणून पहिल्या 9 विषम संख्यांची सरासरी 9 आहे.

---

Question : 27

एका आठवड्याचे पहिल्या 4 दिवसांचे सरासरी तापमान 30°C आहे आणि शेवटच्या 3 दिवसांचे सरासरी तापमान 37°C आहे, तर पूर्ण आठवड्याचे सरासरी तापमान किती ?

1. 32°C

2. 34°C

3. 35°C

4. 33°C

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
Explanation: एकूण तापमान = (4 × 30) + (3 × 37) = 120 + 111 = 231. सरासरी = 231 / 7 = 33°C.

---

Question : 28

50, 60, 70, 80, 90 ची सरासरी किती ?

1. 75

2. 65

3. 70

4. 80

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 3
Explanation: या क्रमवार संख्या आहेत ज्यांच्यात 10 चा फरक आहे. मधली संख्या 70 ही सरासरी आहे.

---

Question : 29

एका छावणीत 100 सैनिकांना 20 दिवस पुरेल इतके धान्य आहे. जर 25 सैनिक वाढले, तर ते धान्य किती दिवस पुरेल ?

1. 15

2. 16

3. 18

4. 14

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 2
Explanation: एकूण धान्य साठा = 100 × 20 = 2000 युनिट्स. नवीन सैनिक = 125. दिवस = 2000 / 125 = 16 दिवस.

---

Question : 30

1 ते 100 पर्यंतच्या सर्व नैसर्गिक संख्यांची सरासरी किती ?

1. 48.5

2. 49.5

3. 51.5

4. 50.5

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र. 4
Explanation: सरासरी = (पहिली संख्या + शेवटची संख्या) / 2 = (1 + 100) / 2 = 101 / 2 = 50.5.

---

महत्त्वाची सूचना 🔊 या सराव प्रश्नसंचामधील सर्व प्रश्न विविध संदर्भग्रंथ, मागील परीक्षांच्या प्रश्नपत्रिका आणि उपलब्ध शैक्षणिक स्रोतांच्या आधारे तयार करण्यात आले आहेत. प्रश्नांची उदाहरणे, आकडेवारी, सूत्रे व सोडवण्याच्या पद्धती यांची शक्य तितकी अचूकता राखण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. तरीही प्रश्न तयार करताना किंवा माहिती संकलन प्रक्रियेत चूक, टायपो, गणिती मांडणीतील त्रुटी किंवा उत्तरामध्ये फरक आढळण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. जर या गणित प्रश्नसंचामध्ये कोणतीही चूक, अपूर्ण माहिती, चुकीचे उत्तर किंवा उत्तर सोडवण्याच्या पद्धतीमध्ये त्रुटी आढळल्यास कृपया खाली कमेंट बॉक्समध्ये नक्की कळवा, जेणेकरून आवश्यक ती दुरुस्ती करता येईल.

• Facebook
• Twitter