डॉ बाबासाहेब आंबेडकर प्रश्नमंजुषा
Question : 51
डॉ. आंबेडकरांचे अग्रलेख म्हणजे शैलीच्या सौंदर्याने सजलेले वैचारिक गद्य होय. हे अग्रलेख कोणत्या मासिकात प्रकाशित होत असत ?
बहिष्कृत भारत हे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी सुरू केलेले पाक्षिक होते. त्याचा पहिला अंक 3 एप्रिल 1927 रोजी प्रकाशित झाला. या पाक्षिकातून त्यांनी सामाजिक विषमता, अस्पृश्यता, जातिभेद आणि सामाजिक सुधारणांवर वैचारिक लेखन केले.
Question : 52
बहिष्कृत हितकारणी सभेची स्थापना कोणी केली ?
बहिष्कृत हितकारिणी सभेची स्थापना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 20 जुलै 1924 रोजी मुंबई येथे केली. या संस्थेचा उद्देश अस्पृश्य समाजात शिक्षणाचा प्रसार करणे, सामाजिक उन्नती घडवून आणणे आणि त्यांच्या हक्कांसाठी कार्य करणे हा होता.
घोषवाक्य : शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा.
घोषवाक्य : शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा.
Question : 53
इस 1927 या वर्षी महाड येथे चवदार तळे सत्याग्रह कोणी केला ?
चवदार तळे सत्याग्रहाचे नेतृत्व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी केले. हा सत्याग्रह 20 मार्च 1927 रोजी महाड (जि. रायगड) येथे झाला. सार्वजनिक पाणवठ्यांवर अस्पृश्य समाजालाही पाणी पिण्याचा समान अधिकार मिळावा, हा या आंदोलनाचा मुख्य उद्देश होता.
Question : 54
थॉट्स ऑन पाकिस्तान या ग्रंथाचे लेखक कोण ?
'Thoughts on Pakistan' हा ग्रंथ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी लिहिला. या ग्रंथात त्यांनी भारताची फाळणी, पाकिस्तानची निर्मिती, हिंदू-मुस्लिम संबंध आणि देशाच्या राजकीय समस्यांचे विश्लेषण केले आहे. या ग्रंथाची सुधारित आवृत्ती 'Pakistan or the Partition of India' या नावाने प्रसिद्ध झाली.
Question : 55
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी अस्पृश्यांकरिता गोलमेज परिषदेत कशाची मागणी केली ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी गोलमेज परिषदेत अस्पृश्य समाजासाठी स्वतंत्र मतदारसंघांची मागणी केली. स्वतंत्र राजकीय प्रतिनिधित्व मिळाल्यामुळे दलित समाजाला स्वतःचे प्रतिनिधी निवडता येतील, अशी त्यांची भूमिका होती. पुढे 1932 च्या पुणे कराराने स्वतंत्र मतदारसंघांऐवजी संयुक्त मतदारसंघात राखीव जागांची व्यवस्था स्वीकारण्यात आली.
Question : 56
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी आपल्या विचारांचा प्रसार करण्यासाठी जनता पत्र व खालीलपैकी कोणत्या वृत्तपत्राचा वापर केला ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या विचारांचा प्रसार करण्यासाठी 'मूकनायक' आणि 'जनता' या वृत्तपत्रांचा वापर केला. मूकनायकचा पहिला अंक 31 जानेवारी 1920 रोजी प्रकाशित झाला. तर 'जनता' हे वृत्तपत्र 1930 मध्ये सुरू करण्यात आले. या वृत्तपत्रांतून सामाजिक अन्याय, अस्पृश्यता आणि दलितांच्या हक्कांविषयी जनजागृती करण्यात आली.
Question : 57
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व महात्मा गांधी यांच्यात झालेल्या पुणे करारावर महात्मा गांधीजींच्या वतीने कोणी स्वाक्षरी केली होती ?
पुणे करार हा 24 सप्टेंबर 1932 रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि सवर्ण हिंदूंच्या प्रतिनिधींमध्ये झाला. या करारात दलित वर्गासाठी स्वतंत्र मतदारसंघांऐवजी संयुक्त मतदारसंघात राखीव जागांची तरतूद करण्यात आली .
24 सप्टेंबर 1932 रोजी झालेल्या पुणे करारावर प्रामुख्याने खालील व्यक्तींच्या स्वाक्षऱ्या होत्या :
◾ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (दलित वर्गाच्या वतीने)
◾ पंडित मदनमोहन मालवीय (महात्मा गांधी आणि सवर्ण हिंदूंच्या वतीने)
◾ बॅरिस्टर मुकुंद रामराव जयकर
◾ सी. राजगोपालाचारी (चक्रवर्ती राजगोपालाचारी)
याशिवाय इतर काही नेते आणि प्रतिनिधींच्याही या करारावर स्वाक्षऱ्या होत्या.
(महात्मा गांधी स्वतः त्यावेळी येरवडा मध्यवर्ती कारागृहात उपोषणाला बसले होते, त्यामुळे त्यांच्या वतीने पं. मदनमोहन मालवीय व इतर नेत्यांनी स्वाक्षऱ्या केल्या होत्या
24 सप्टेंबर 1932 रोजी झालेल्या पुणे करारावर प्रामुख्याने खालील व्यक्तींच्या स्वाक्षऱ्या होत्या :
◾ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (दलित वर्गाच्या वतीने)
◾ पंडित मदनमोहन मालवीय (महात्मा गांधी आणि सवर्ण हिंदूंच्या वतीने)
◾ बॅरिस्टर मुकुंद रामराव जयकर
◾ सी. राजगोपालाचारी (चक्रवर्ती राजगोपालाचारी)
याशिवाय इतर काही नेते आणि प्रतिनिधींच्याही या करारावर स्वाक्षऱ्या होत्या.
(महात्मा गांधी स्वतः त्यावेळी येरवडा मध्यवर्ती कारागृहात उपोषणाला बसले होते, त्यामुळे त्यांच्या वतीने पं. मदनमोहन मालवीय व इतर नेत्यांनी स्वाक्षऱ्या केल्या होत्या
Question : 58
1945 साली पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीची स्थापना कोणी केली ?
पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीची स्थापना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 8 जुलै 1945 रोजी मुंबई येथे केली. समाजातील वंचित आणि दुर्बल घटकांना उच्च शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देणे हा या संस्थेचा मुख्य उद्देश होता
Question : 59
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी बौद्ध धर्माची दीक्षा कोणत्या ठिकाणी घेतली ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 14 ऑक्टोबर 1956 रोजी नागपूर येथील दीक्षाभूमी येथे बौद्ध धर्माची दीक्षा घेतली. त्यांच्यासोबत हजारो अनुयायांनीही बौद्ध धर्म स्वीकारला. या ऐतिहासिक घटनेला धम्मचक्र प्रवर्तन दिन म्हणून ओळखले जाते.
Question : 60
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा मरणोत्तर प्रकाशित झालेला ग्रंथ कोणता ?
'The Buddha and His Dhamma' हा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा ग्रंथ त्यांच्या निधनानंतर 1957 मध्ये प्रकाशित झाला. या ग्रंथात भगवान बुद्धांचे जीवन, बौद्ध धर्माची तत्त्वे आणि धम्माचा सामाजिक दृष्टिकोन स्पष्ट केला आहे.
डॉ. आंबेडकरांचे निधन : 6 डिसेंबर 1956.
डॉ. आंबेडकरांचे निधन : 6 डिसेंबर 1956.
Question : 61
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी मूकनायक हे वृत्तपत्र कोणाच्या मदतीने सुरू केले ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी राजर्षी शाहू महाराजांच्या आर्थिक मदतीने 'मूकनायक' हे वृत्तपत्र सुरू केले. या वृत्तपत्राचा पहिला अंक 31 जानेवारी 1920 रोजी प्रकाशित झाला. मूकनायकच्या माध्यमातून वंचित आणि अस्पृश्य समाजाच्या समस्या मांडण्यात आल्या.
Question : 62
दि अनटचेबल या ग्रंथाचे लेखक कोण आहेत ?
'The Untouchables: Who Were They and Why They Became Untouchables?' हा ग्रंथ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी लिहिला. या ग्रंथात अस्पृश्य समाजाची ऐतिहासिक उत्पत्ती आणि अस्पृश्यतेच्या कारणांचा अभ्यासपूर्ण ऊहापोह केला आहे.
Question : 63
बाबासाहेब आंबेडकरांनी सामाजिक व राजकीय क्षेत्रात कार्य करण्यासाठी सर्वप्रथम कोणता पक्ष स्थापन केला ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी वंचित आणि कामगार वर्गाच्या राजकीय हक्कांसाठी स्वतंत्र मजूर पक्षाची स्थापना 1936 मध्ये केली. पुढे त्यांनी 1942 मध्ये शेड्युल्ड कास्ट फेडरेशनची स्थापना केली.
Question : 64
महात्मा गांधी व आंबेडकर यांच्यात पुणे करार होऊन ...........
पुणे करार हा 24 सप्टेंबर 1932 रोजी झाला. या करारानुसार दलित वर्गासाठी स्वतंत्र मतदारसंघ रद्द करून संयुक्त मतदारसंघात राखीव जागांची तरतूद करण्यात आली. प्रांतिक कायदेमंडळांमध्ये दलित वर्गासाठी 148 जागा राखीव ठेवण्यात आल्या.
Question : 65
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी मनुस्मृतीचे दहन कोठे केले ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 25 डिसेंबर 1927 रोजी महाड (जि. रायगड) येथे मनुस्मृतीचे दहन केले. जातिभेद, अस्पृश्यता आणि सामाजिक विषमता यांना समर्थन देणाऱ्या विचारांचा निषेध करण्यासाठी हे आंदोलन करण्यात आले. हा दिवस मनुस्मृती दहन दिन म्हणून ओळखला जातो.
Question : 66
बंदिस्त वर्ग म्हणजे जात होय ही व्याख्या कोणी केली ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी जातिव्यवस्थेचे विश्लेषण करताना 'जात म्हणजे बंदिस्त वर्ग' (Enclosed Class) अशी संकल्पना मांडली. त्यांच्या मते, जातिव्यवस्थेमध्ये विवाहावर निर्बंध आणि सामाजिक बंदिस्तपणा असतो. याविषयी त्यांनी 'Castes in India: Their Mechanism, Genesis and Development' या निबंधात विवेचन केले आहे.
Question : 67
पैकी कोणता ग्रंथ डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर यांनी लिहिला नाही ?
'गुलामगिरी' हा ग्रंथ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी लिहिलेला नसून महात्मा ज्योतिबा फुले यांनी लिहिला आहे. हा ग्रंथ 1873 मध्ये प्रकाशित झाला. या ग्रंथातून फुले यांनी जातिव्यवस्था, सामाजिक शोषण आणि गुलामगिरीच्या प्रवृत्तीवर टीका केली.
इतर पर्याय : Pali Grammar, Philosophy of Hinduism आणि Buddha or Karl Marx हे आंबेडकरांच्या लेखनाशी संबंधित आहेत.
इतर पर्याय : Pali Grammar, Philosophy of Hinduism आणि Buddha or Karl Marx हे आंबेडकरांच्या लेखनाशी संबंधित आहेत.
Question : 68
राजर्षी शाहू महाराज यांच्या आर्थिक मदतीतून डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर यांनी कोणते वर्तमानपत्र सुरू केले ?
Question : 69
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी यशस्वीरित्या चालवलेल्या पाक्षिकाचे नाव काय ?
'बहिष्कृत भारत' हे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी सुरू केलेले पाक्षिक होते. त्याचा पहिला अंक 3 एप्रिल 1927 रोजी प्रकाशित झाला. या पाक्षिकातून अस्पृश्य समाजाच्या समस्या, सामाजिक अन्याय आणि समान हक्कांसाठी जनजागृती करण्यात आली.
Question : 70
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी बौद्ध धर्माची दीक्षा घेतली ते स्थळ कोणते ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 14 ऑक्टोबर 1956 रोजी नागपूर येथील दीक्षाभूमी येथे बौद्ध धर्माची दीक्षा घेतली. या वेळी त्यांनी आपल्या हजारो अनुयायांसह बौद्ध धर्म स्वीकारला. दरवर्षी हा दिवस धम्मचक्र प्रवर्तन दिन म्हणून साजरा केला जातो.
Question : 71
25 डिसेंबर 1927 रोजी डॉ. आंबेडकर यांनी --------- या ग्रंथाचे दहन केले
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी 25 डिसेंबर 1927 रोजी महाड येथे मनुस्मृतीचे दहन केले. मनुस्मृतीतील जातिभेद आणि सामाजिक विषमतेला समर्थन देणाऱ्या विचारांचा निषेध करण्यासाठी हे प्रतीकात्मक आंदोलन करण्यात आले. या घटनेमुळे सामाजिक समतेच्या चळवळीला नवी दिशा मिळाली.
Question : 72
राजकीय सत्ता ही सामाजिक प्रगतीची गुरुकिल्ली आहे असे म्हणणारे कर्ते समाजसुधारक कोण ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या मते, सामाजिक प्रगती आणि वंचित समाजाच्या उन्नतीसाठी राजकीय सत्ता महत्त्वाची आहे. राजकीय सत्तेच्या माध्यमातून समाजातील दुर्बल घटकांना आपले हक्क, समानता आणि न्याय मिळवून देता येतो. म्हणूनच त्यांनी दलित समाजाच्या राजकीय प्रतिनिधित्वावर विशेष भर दिला.
Question : 73
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे अंबावडेकर हे आडनाव बदलून आंबेडकर हे नाव कोणी दिले ?
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे मूळ आडनाव अंबावडेकर होते. त्यांच्या शाळेतील शिक्षक कृष्णाजी केशव आंबेडकर यांनी त्यांच्या नावाची शाळेतील नोंद 'आंबेडकर' अशी केली, असे प्रचलित चरित्रात्मक संदर्भांमध्ये सांगितले जाते. पुढे हेच आडनाव त्यांच्या नावासोबत कायम राहिले.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0