Police Patil Bharti Gk Question | पोलीस पाटील भरती सराव प्रश्नसंच 36

Police Patil Bharti Practice Question Set - 36

---

🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरतीसाठी उपयुक्त ठरणारे सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत

टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा

पोलीस पाटील भरती सराव पेपर

Question : 1

बारडोली सत्याग्रहाचा नेता कोण होता ?

❶ महात्मा गांधी

❷ सरदार वल्लभाई पटेल

❸ पंडित जवाहरलाल नेहरू

❹ महात्मा फुले

📝स्पष्टीकरण : गुजरात मधील बारडोली येथे ब्रिटिश सरकारने वाढवलेल्या 22% अन्यायकारक शेतसाऱ्याच्या विरोधात 1928 मध्ये झालेल्या बारडोली सत्याग्रहाचे नेतृत्व वल्लभभाई पटेल यांनी केले. या आंदोलनाच्या ऐतिहासिक यशामुळे बारडोलीच्या महिलांनी त्यांना 'सरदार' ही पदवी बहाल केली.

Question : 2

महात्मा गांधीजींचे राजकीय गुरू कोण ?

❶ लाला लजपतराय

❷ गोपाळ हरी देशमुख

❸ गोपाळ गणेश आगरकर

❹ गोपाल कृष्ण गोखले

📝स्पष्टीकरण : मवाळ विचारसरणीचे ज्येष्ठ नेते नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले हे राष्ट्रपिता महात्मा गांधीजींचे राजकीय गुरू होते. गोखले यांच्याच सल्ल्यानुसार गांधीजींनी दक्षिण आफ्रिकेतून भारतात परतल्यानंतर संपूर्ण देशाचा दौरा करून लोकस्थिती समजावून घेतली; गोखले यांनी 1905 मध्ये 'भारत सेवक समाजाची' (Servants of India Society) स्थापना केली होती.

Question : 3

पर्यावरण संरक्षण अधिनियम कधी अस्तित्वात आला ?

❶ 1988

❷ 1987

❸ 1985

❹ 1986

📝स्पष्टीकरण : भोपाळ वायू दुर्घटनेच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने संविधानाच्या कलम 253 अन्वये पर्यावरण संरक्षण कायदा 1986 (Environment Protection Act) संमत केला. हा सर्वसमावेशक कायदा देशभरात 19 नोव्हेंबर 1986 रोजी लागू करण्यात आला, ज्याचा मुख्य उद्देश मानवी पर्यावरण सुधारणे आणि प्रदूषण रोखणे हा आहे.

Question : 4

सुवर्ण मंदिर कोणत्या शहरात आहे ?

❶ भुवनेश्वर

❷ आग्रा

❸ मुंबई

❹ अमृतसर

📝स्पष्टीकरण : शीख धर्मियांचे सर्वोच्च व पवित्र तीर्थक्षेत्र असलेले सुवर्ण मंदिर (श्री हरमंदिर साहिब) पंजाबमधील अमृतसर शहरात स्थित आहे. या मंदिराचा पाया शिखांचे पाचवे गुरू गुरू अर्जुन देवजी यांनी रचला, तर पुढे महाराजा रणजितसिंग यांनी या मंदिरावर सोन्याचा मुलामा चढवला.

Question : 5

जंजिरा किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?

❶ पुणे

❷ रायगड

❸ सिंधुदुर्ग

❹ रत्नागिरी

📝स्पष्टीकरण : अरबी समुद्राने वेढलेला प्रसिद्ध व अभेद्य जलदुर्ग किल्ले मुरुड-जंजिरा हा रायगड जिल्ह्यात स्थित आहे. हा किल्ला ऐतिहासिक काळात सिद्दींचे मुख्य राजकीय व लष्करी ठाणे होता आणि तो शत्रूंना कधीही जिंकता न आल्याने 'अजिंक्य' मानला जात असे.

Question : 6

खालीलपैकी कोणत्या सरोवराची निर्मिती एका उल्कापातामुळे झाली ?

❶ रंकाळा सरोवर

❷ रामटेक सरोवर

❸ तानसा सरोवर

❹ लोणार सरोवर

📝स्पष्टीकरण : बुलढाणा जिल्ह्यातील लोणार सरोवर हे सुमारे 50 हजार वर्षांपूर्वी अंतराळातून झालेल्या उल्कापातामुळे (Meteorite Impact) निर्माण झालेले जगातील एकमेव बेसाल्ट खडकातील खाऱ्या पाण्याचे विवर सरोवर (Crater Lake) आहे. हे सरोवर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर रामसर पाणथळ स्थळ (Ramsar Site) म्हणून घोषित आहे.

Question : 7

महाराष्ट्र विधान परिषदेमधील सदस्यांचा कालावधी किती असतो ?

❶ 8 वर्ष

❷ 6 वर्ष

❸ 4 वर्ष

❹ 5 वर्ष

📝स्पष्टीकरण : विधान परिषद हे राज्य विधिमंडळाचे वरिष्ठ आणि स्थायी सभागृह असून ते कधीही पूर्णपणे विसर्जित होत नाही. विधान परिषदेच्या प्रत्येक निवडून आलेल्या सदस्याचा (MLC) वैयक्तिक कार्यकाळ 6 वर्षांचा असतो आणि दर दोन वर्षांनी एक-तृतीयांश (1/3) सदस्य निवृत्त होतात.

Question : 8

लोकसभेत महाराष्ट्र राज्याच्या किती जागा आहेत ?

❶ 42

❷ 44

❸ 46

❹ 48

📝स्पष्टीकरण : संसदेच्या कनिष्ठ सभागृहात म्हणजेच लोकसभेमध्ये महाराष्ट्र राज्यासाठी एकूण 48 मतदारसंघ (जागा) राखीव आहेत. लोकसभेच्या जागांच्या बाबतीत उत्तर प्रदेश (80 जागा) नंतर देशात महाराष्ट्राचा दुसरा क्रमांक लागतो; तसेच राज्यसभेत महाराष्ट्राचे 19 सदस्य असतात.

Question : 9

पंचायत राज प्रणाली कोणत्या तत्वावर आधारित आहे ?

❶ केंद्रीकरण

❷ विकेंद्रीकरण

❸ दोन्ही

❹ यापैकी नाही

📝स्पष्टीकरण : पंचायत राज प्रणाली ही सत्तेच्या लोकशाही विकेंद्रीकरणाच्या तत्त्वावर (Democratic Decentralization) आधारित आहे. तळागाळातील सामान्य जनतेला स्थानिक कारभारात आणि विकासाच्या निर्णयप्रक्रियेत थेट सहभागी करून घेणे हा या त्रिस्तरीय व्यवस्थेचा मुख्य आत्मा आहे.

Question : 10

देशाचे वित्तीय धोरण कोण तयार करते ?

❶ वित्त आयोग

❷ वित्तीय मंत्रालय

❸ निती आयोग

❹ आर. बी. आय

📝स्पष्टीकरण : देशाचे कर संकलन, सार्वजनिक खर्च आणि वार्षिक अर्थसंकल्प यांशी संबंधित राजकोषीय/वित्तीय धोरण (Fiscal Policy) भारत सरकारचे वित्त मंत्रालय (Ministry of Finance) तयार करते. देशातील पतपुरवठा, व्याजदर आणि महागाई नियंत्रणाशी संबंधित चलनविषयक धोरण (Monetary Policy) रिझर्व्ह बँक (RBI) ठरवते.

Question : 11

सागरेश्वर अभयारण्य कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?

❶ सांगली

❷ सातारा

❸ कोल्हापूर

❹ सोलापूर

📝स्पष्टीकरण : यशवंतराव चव्हाण सागरेश्वर वन्यजीव अभयारण्य हे सांगली जिल्ह्यातील कडेगाव आणि खानापूर तालुक्यांत पसरलेले आहे. हे महाराष्ट्रातील मानवनिर्मित जंगलावर आधारित अभयारण्य असून ते प्रामुख्याने हरणे, काळवीट आणि सांबर यांच्या संवर्धनासाठी प्रसिद्ध आहे.

Question : 12

स्टॅच्यू ऑफ युनिटी ची उंची किती आहे ?

❶ 218 मीटर

❷ 182 मीटर

❸ 282 मीटर

❹ 118 मीटर

📝स्पष्टीकरण : भारताचे लोहपुरुष सरदार वल्लभभाई पटेल यांचा गुजरात मधील नर्मदा नदीकाठचा भव्य पुतळा 'स्टॅच्यू ऑफ युनिटी' (Statue of Unity) ची एकूण उंची 182 मीटर (597 फूट) आहे. हा सध्या जगातील सर्वोच्च उंचीचा पुतळा असून या स्मारकाची रचना प्रसिद्ध शिल्पकार राम सुतार यांनी केली आहे.

Question : 13

कृष्णा नदीचे उगम स्थान कोठे आहे ?

❶ लोणावळा

❷ चिखलदरा

❸ महाबळेश्वर

❹ माथेरान

📝स्पष्टीकरण : दक्षिण भारतातील प्रमुख पूर्ववाहिनी नदी असलेल्या कृष्णा नदीचा उगम सातारा जिल्ह्यातील महाबळेश्वर येथे सह्याद्री पर्वतात होतो. महाबळेश्वर येथे कृष्णेसोबत कोयना, वेण्णा, गायत्री व सावित्री या नद्या उगम पावतात; कृष्णा नदी पुढे महाराष्ट्र, कर्नाटक, तेलंगणा व आंध्र प्रदेशातून वाहून बंगालच्या उपसागरास मिळते.

Question : 14

भारताच्या संविधानातील अनुच्छेद 370 कोणत्या राज्याशी संबंधित होते ?

❶ दमन दिव

❷ मणिपूर

❸ आसाम

❹ जम्मू-काश्मीर

📝स्पष्टीकरण : भारतीय राज्यघटनेतील कलम 370 हे जम्मू आणि काश्मीर या राज्याला विशेष स्वायत्त दर्जा देणारे तात्पुरते कलम होते. केंद्र शासनाने ऑगस्ट 2019 मध्ये संसदेमार्फत हे कलम निष्प्रभ करून जम्मू-काश्मीरचे 'जम्मू-काश्मीर' आणि 'लडाख' या दोन केंद्रशासित प्रदेशांत विभाजन केले.

Question : 15

आंध्र प्रदेश या राज्याची विभाजन करून कोणते नवीन घटक राज्य निर्माण करण्यात आले ?

❶ झारखंड

❷ तेलंगणा

❸ बुंदेलखंड

❹ मेहसाणा

📝स्पष्टीकरण : आंध्र प्रदेश पुनर्रचना कायदा 2014 अन्वये आंध्र प्रदेश राज्याचे विभाजन करून 2 जून 2014 रोजी 'तेलंगणा' हे भारताचे 29 वे घटक राज्य म्हणून अस्तित्वात आले. तेलंगणा राज्याची राजधानी हैदराबाद ही असून ते महाराष्ट्राच्या आग्नेय सीमेला लागून आहे.

Question : 16

भारत छोडो आंदोलन कोणत्या वर्षी झाले ?

❶ 1924

❷ 1912

❸ 1921

❹ 1942

📝स्पष्टीकरण : ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध देशातील शेवटचा तीव्र लढा म्हणून 8 ऑगस्ट 1942 रोजी मुंबईतील गोवालिया टँक मैदानावर (ऑगस्ट क्रांती मैदान) 'भारत छोडो' (चले जाव) आंदोलनाची घोषणा झाली. याच अधिवेशनात राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांनी देशवासीयांना 'करेंगे या मरेंगे' (Do or Die) हा ऐतिहासिक मंत्र दिला होता.

Question : 17

भारतात कोणाच्या काळात रेल्वेची सुरुवात झाली ?

❶ लॉर्ड कर्झन

❷ लॉर्ड माऊंटबॅटन

❸ लॉर्ड डलहौसी

❹ लॉर्ड कॉर्नवालीस

📝स्पष्टीकरण : ब्रिटिश गव्हर्नर जनरल लॉर्ड डलहौसी याच्या कार्यकाळात भारतात रेल्वे, आधुनिक टपाल आणि तार यंत्रणेची सुरुवात झाली. त्यामुळे त्याला 'भारतीय रेल्वेचा जनक' मानले जाते; भारतातील पहिली रेल्वे 16 एप्रिल 1853 रोजी मुंबई ते ठाणे (34 किमी) दरम्यान धावली.

Question : 18

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विमानतळ कोठे आहे ?

❶ औरंगाबाद

❷ नाशिक

❸ पुणे

❹ नागपूर

📝स्पष्टीकरण : डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (सोनेगाव विमानतळ) हे नागपूर शहरात स्थित आहे. हे विमानतळ मध्य भारतातील प्रमुख हवाई वाहतूक केंद्र असून, नागपूरमधील महत्त्वाकांक्षी 'मिहान' (MIHAN) कार्गो हब प्रकल्पाचा हा अविभाज्य भाग आहे.

Question : 19

इस्रो ही संघटना कशाशी संबंधित आहे ?

❶ राजनीति

❷ कृषी

❸ अंतरिक्ष

❹ खेळ

📝स्पष्टीकरण : ISRO (Indian Space Research Organisation) ही भारत सरकारची सर्वोच्च अंतराळ संशोधन संस्था आहे. या संस्थेची स्थापना 15 ऑगस्ट 1969 रोजी झाली असून तिचे प्रशासकीय मुख्यालय बंगळुरू (कर्नाटक) येथे आहे; उपग्रह प्रक्षेपणाचे मुख्य केंद्र श्रीहरिकोटा (सतीश धवन अंतराळ केंद्र) येथे आहे.

Question : 20

महाराष्ट्रात कोणत्या साहित्यकाचा जन्म दिवस हा मराठी भाषा दिन म्हणून साजरा केला जातो ?

❶ वि. स खांडेकर

❷ वि. वा. शिरवाडकर

❸ गोविंदाग्रज

❹ शाहीर विठ्ठल उमप

📝स्पष्टीकरण : ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते ज्येष्ठ साहित्यिक विष्णू वामन शिरवाडकर (कविवर्य कुसुमाग्रज) यांचा जन्मदिवस 27 फेब्रुवारी हा राज्यभरात 'मराठी भाषा गौरव दिन' म्हणून साजरा केला जातो. त्यांनी मराठी साहित्य आणि नाट्यसृष्टी समृद्ध करण्यात अतुलनीय योगदान दिले आहे.

Question : 21

लोकसभेत व राज्यसभेत मिळून महाराष्ट्रातील एकूण किती सदस्य असतात ?

❶ 67

❷ 48

❸ 19

❹ 66

📝स्पष्टीकरण : भारतीय संसदेमध्ये महाराष्ट्राचे लोकसभेत 48 खासदार आणि राज्यसभेत 19 खासदार निवडून जातात. त्यामुळे या दोन्ही सभागृहांचे मिळून महाराष्ट्रातून संसदेवर प्रतिनिधित्व करणाऱ्या एकूण सदस्यांची संख्या 67 (48 + 19 = 67) होते.

Question : 22

क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने देशातील सर्वात मोठे राज्य कोणते ?

❶ महाराष्ट्र

❷ राजस्थान

❸ मध्य प्रदेश

❹ उत्तर प्रदेश

📝स्पष्टीकरण : भौगोलिक क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने राजस्थान (सुमारे 3,42,239 चौ. किमी) हे भारतातील सर्वात मोठे राज्य आहे. क्षेत्रफळात दुसऱ्या क्रमांकावर मध्य प्रदेश आणि तिसऱ्या क्रमांकावर महाराष्ट्र (3,07,713 चौ. किमी) राज्य येते.

Question : 23

कुसुमाग्रज हे कोणाचे टोपण नाव आहे ?

❶ पु. ल. देशपांडे

❷ वि. स. खांडेकर

❸ विष्णू वामन शिरवाडकर

❹ शिवाजी सावंत

📝स्पष्टीकरण : मराठीतील थोर कवी व नाटककार विष्णू वामन शिरवाडकर (वि. वा. शिरवाडकर) यांचे काव्यलेखनातील टोपणनाव 'कुसुमाग्रज' असे होते. त्यांच्या बहिणीचे नाव 'कुसुम' होते, तिच्या आधी जन्मलेले अग्रज म्हणून त्यांनी स्वतःचे टोपणनाव कुसुमाग्रज ठेवले; त्यांचे 'नटसम्राट' नाटक आणि 'विशाखा' काव्यसंग्रह प्रचंड गाजले.

Question : 24

अर्जुन पुरस्कार कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे ?

❶ विज्ञान

❷ चित्रपट

❸ साहित्य

❹ क्रीडा

📝स्पष्टीकरण : क्रीडा क्षेत्रात आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सलग उत्कृष्ट आणि गौरवशाली कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंना भारत सरकारतर्फे 'अर्जुन पुरस्कार' (Arjuna Award) दिला जातो. या पुरस्काराची सुरुवात 1961 मध्ये झाली असून यात कांस्य प्रतिमा, प्रशस्तिपत्र आणि 15 लाख रुपयांचे रोख पारितोषिक दिले जाते.

Question : 25

दादासाहेब फाळके पुरस्कार हा खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे ?

❶ क्रिकेट

❷ चित्रपट

❸ शेती

❹ साहित्य

📝स्पष्टीकरण : दादासाहेब फाळके पुरस्कार हा भारतीय चित्रपट (सिनेमा) क्षेत्रातील सर्वोच्च आणि मानाचा राष्ट्रीय पुरस्कार आहे. भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक दादासाहेब फाळके यांच्या जन्मशताब्दीनिमित्त केंद्र सरकारने 1969 मध्ये हा पुरस्कार सुरू केला; हा पुरस्कार सर्वप्रथम अभिनेत्री देविका राणी यांना प्रदान करण्यात आला होता.

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0

महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल

🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा

पोलीस पाटील भरती
सर्व सराव प्रश्नसंच पाहण्यासाठी
येथे क्लिक करा