Police Patil Bharti Gk Question | पोलीस पाटील भरती सराव प्रश्नसंच 35

Police Patil Bharti Practice Question Set - 35

---

🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरतीसाठी उपयुक्त ठरणारे सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत

टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा

पोलीस पाटील भरती सराव पेपर

Question : 1

इंग्रजांनी आपली पहिली वखार भारतात कोठे स्थापन केली ?

❶ सुरत

❷ कराची

❸ हुबळी

❹ कालिकत

📝स्पष्टीकरण : मुघल सम्राट जहांगीरच्या परवानगीने ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने आपली भारतातील पहिली कायमस्वरूपी व्यापारी वखार 1613 मध्ये सुरत (गुजरात) येथे सुरू केली. या वखारीची परवानगी मिळवण्यासाठी कॅप्टन विल्यम हॉकिन्स आणि सर थॉमस रो यांनी जहांगीरच्या दरबारात भेट दिली होती.

Question : 2

तैनाती फौज भारतात कोणी सुरू केली ?

❶ लॉर्ड क्लाईव्ह

❷ लॉर्ड वेलस्ली

❸ लॉर्ड लिटन

❹ लॉर्ड डलहौसी

📝स्पष्टीकरण : भारतातील देशी सत्ताधीशांना ब्रिटिशांच्या नियंत्रणाखाली आणण्यासाठी गव्हर्नर जनरल लॉर्ड वेलस्ली याने 1798 मध्ये 'तैनाती फौज पद्धत' (Subsidiary Alliance) सुरू केली. या पद्धतीचा स्वीकार करणारा पहिला भारतीय शासक हैदराबादचा निजाम होता, तर मराठ्यांमध्ये दुसऱ्या बाजीराव पेशव्याने 1802 च्या वसईच्या तहाने ती स्वीकारली.

Question : 3

भारताचे पितामह कोणास म्हटले जाते ?

❶ रवींद्रनाथ टागोर

❷ महात्मा गांधी

❸ राजा राम मोहन रॉय

❹ दादाभाई नौरोजी

📝स्पष्टीकरण : दादाभाई नौरोजी यांना भारतीय अर्थकारणाचा पाया घालणारे व दीर्घकाळ राष्ट्रसेवा करणारे नेते म्हणून 'भारताचे पितामह' (Grand Old Man of India) म्हटले जाते. त्यांनी लिहिलेल्या 'Poverty and Un-British Rule in India' या ग्रंथातून ब्रिटिशांच्या आर्थिक शोषणाचा प्रसिद्ध 'संपत्तीच्या निसरणाचा सिद्धांत' (Drain Theory) मांडला.

Question : 4

रोजगार हमी योजना राबविणारे भारतातील पहिले राज्य कोणते ?

❶ महाराष्ट्र

❷ कर्नाटक

❸ झारखंड

❹ गुजरात

📝स्पष्टीकरण : ग्रामीण भागात मजुरांना रोजगाराचा मूलभूत हक्क देणारी रोजगार हमी योजना (EGS) सर्वप्रथम 1972 मध्ये महाराष्ट्र राज्याने सुरू केली. या योजनेचे जनक वि. स. पागे हे होते; याच योजनेच्या यशावर आधारित केंद्र शासनाने देशभरात मनरेगा (MGNREGA) कायदा 2005 मध्ये लागू केला.

Question : 5

एक रुपयाच्या नोटेवर कोणाची सही असते ?

❶ आरबीआय गव्हर्नर

❷ वित्तसचिव

❸ राष्ट्रपती

❹ अर्थमंत्री

📝स्पष्टीकरण : भारतात 1 रुपयाची नोट आणि सर्व नाणी भारत सरकारच्या वित्त मंत्रालयाकडून जारी केली जातात, त्यामुळे 1 रुपयाच्या नोटेवर केंद्रीय वित्त सचिवांची (Finance Secretary) सही असते. 2 रुपये आणि त्यापुढील सर्व मूल्यांच्या चलनी नोटांवर रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नरची (RBI Governor) स्वाक्षरी असते.

Question : 6

पंचवार्षिक योजना कधी सुरू झाली ?

❶ 1947

❷ 1950

❸ 1951

❹ 1952

📝स्पष्टीकरण : भारताची पहिली पंचवार्षिक योजना 1 एप्रिल 1951 पासून सुरू झाली (कालावधी 1951 ते 1956). पहिली योजना ही हॅरॉड-डोमार प्रतिमानावर (Harrod-Domar Model) आधारित होती आणि तिचा मुख्य भर कृषी, सिंचन आणि ऊर्जा विकासावर होता.

Question : 7

शेतीला दीर्घ मुदतीचा कर्ज पुरवठा कोणती बँक करते ?

❶ जिल्हा बँक

❷ नाबार्ड

❸ आयडीबीआय

❹ भूविकास बँक

📝स्पष्टीकरण : शेतकऱ्यांना ट्रॅक्टर खरेदी, विहीर खोदणे, जमीन सपाटीकरण यांसारख्या कायमस्वरूपी कामांसाठी 5 ते 20 वर्षांसाठी दीर्घ मुदतीचे कर्ज देण्याचे काम भूविकास बँक (Land Development Bank - LDB) करते. या बँकांना सध्या राज्य सहकारी कृषी व ग्रामीण विकास बँक म्हणून ओळखले जाते.

Question : 8

गरिबी हटावो ही घोषणा कोणी केली होती ?

❶ पंडित नेहरू

❷ राजीव गांधी

❸ लालबहादूर शास्त्री

❹ इंदिरा गांधी

📝स्पष्टीकरण : 1971 च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत आणि त्यानंतर पाचव्या पंचवार्षिक योजनेदरम्यान (1974–79) भारताच्या तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी 'गरिबी हटाओ' (Garibi Hatao) ही ऐतिहासिक घोषणा दिली. या घोषणेचा मुख्य उद्देश ग्रामीण दारिद्र्यनिर्मूलन आणि उपेक्षित घटकांचा आर्थिक स्तर उंचावणे हा होता.

Question : 9

भारत सरकारतर्फे देण्यात येणारा पहिला भारतरत्न पुरस्कार कोणास देण्यात आला होता ?

❶ सी राजगोपालचारी

❷ डॉ राजेंद्र प्रसाद

❸ डॉ बाबासाहेब आंबेडकर

❹ दादाभाई नौरोजी

📝स्पष्टीकरण : भारतरत्न या देशातील सर्वोच्च नागरी पुरस्काराची सुरुवात 1954 मध्ये झाली आणि पहिल्या वर्षी सी. राजगोपालाचारी, डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन आणि डॉ. सी. व्ही. रामन या तिघांना हा सन्मान दिला गेला. सी. राजगोपालाचारी हे स्वतंत्र भारताचे पहिले आणि शेवटचे भारतीय गव्हर्नर जनरल होते.

Question : 10

स्वाइन फ्लू दर्शविणारा विषाणू कोणता ?

❶ H1N5

❷ H1N2

❸ H1N1

❹ N1H1

📝स्पष्टीकरण : स्वाइन फ्लू हा अत्यंत संसर्गजन्य श्वसनसंस्थेचा आजार इन्फ्लुएन्झा प्रकार 'अ' (Influenza A - H1N1) या विषाणूमुळे (Virus) होतो. या आजाराच्या उपचारासाठी 'टॅमीफ्लू' (Oseltamivir) हे औषध वापरले जाते; तर बर्ड फ्लू हा H5N1 विषाणूमुळे होतो.

Question : 11

खालीलपैकी कोणता दिवस महाराष्ट्रामध्ये कृषी दिन म्हणून साजरा केला जातो ?

❶ 26 जून

❷ 15 सप्टेंबर

❸ 3 जानेवारी

❹ 1 जुलै

📝स्पष्टीकरण : महाराष्ट्रातील हरितक्रांतीचे प्रणेते व माजी मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांची जयंती 1 जुलै हा दिवस राज्यभरात 'कृषी दिन' म्हणून साजरा केला जातो. वसंतराव नाईक हे सर्वाधिक काळ (सुमारे 11 वर्षे) महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री राहिलेले नेते आहेत; तसेच 1 ते 7 जुलै हा आठवडा 'कृषी सप्ताह' म्हणून पाळला जातो.

Question : 12

विधवा पुनर्विवाह कायदा कोणी केला ?

❶ लॉर्ड डलहौसी

❷ लॉर्ड रिपन

❸ लॉर्ड वेलस्ली

❹ लॉर्ड कर्झन

📝स्पष्टीकरण : पंडित ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे हिंदू विधवा पुनर्विवाह कायदा लॉर्ड डलहौसीच्या कार्यकाळात मसुदा तयार झाला आणि 1856 मध्ये लॉर्ड कॅनिंगच्या काळात संमत झाला. या कायद्यामुळे विधवांच्या पुनर्विवाहाला कायदेशीर मान्यता मिळून त्यांच्या मुलांचा वारसा हक्क सुरक्षित झाला.

Question : 13

भारताच्या पहिल्या महिला लोकसभापती कोण ?

❶ सोनिया गांधी

❷ मीरा कुमार

❸ प्रतिभाताई पाटील

❹ सरोजिनी नायडू

📝स्पष्टीकरण : मीरा कुमार या 2009 मध्ये 15 व्या लोकसभेच्या अध्यक्ष म्हणून बिनविरोध निवडून आल्या आणि लोकसभेच्या पहिल्या महिला सभापती (Speaker) ठरल्या. दुसऱ्या महिला लोकसभा सभापती होण्याचा मान सुमित्रा महाजन (16 वी लोकसभा) यांना मिळाला.

Question : 14

जिल्हा परिषद अध्यक्ष आपला राजीनामा कोणास सादर करतात ?

❶ जिल्हा परिषद उपाध्यक्ष

❷ जिल्हाधिकारी

❸ विभागीय आयुक्त

❹ मुख्य कार्यकारी अधिकारी

📝स्पष्टीकरण : महाराष्ट्र जिल्हा परिषद व पंचायत समिती अधिनियम 1961 नुसार जिल्हा परिषदेचे अध्यक्ष आपल्या पदाचा राजीनामा संबंधित विभागीय आयुक्तांकडे (Divisional Commissioner) सादर करतात. जिल्हा परिषद उपाध्यक्ष आणि विषय समित्यांचे सभापती आपला राजीनामा जिल्हा परिषद अध्यक्षांकडे सादर करतात.

Question : 15

पंचायत समितीचा सचिव म्हणून कोण काम पाहतो ?

❶ गटविकास अधिकारी

❷ विस्तार अधिकारी

❸ तहसीलदार

❹ ग्रामसेवक

📝स्पष्टीकरण : तालुका पातळीवर पंचायत समितीचा प्रशासकीय प्रमुख आणि पदसिद्ध सचिव म्हणून गटविकास अधिकारी (Block Development Officer - BDO) काम पाहतात. BDO हे महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) निवडले जातात आणि त्यांची नियुक्ती राज्य शासनातर्फे केली जाते.

Question : 16

1857 च्या उठावाची सुरुवात कुठून झाली ?

❶ दिल्ली

❷ कानपूर

❸ मेरठ

❹ झाशी

📝स्पष्टीकरण : 1857 च्या स्वातंत्र्यसमराचा प्रत्यक्ष भडका 10 मे 1857 रोजी उत्तर प्रदेशातील मेरठ येथील लष्करी छावणीत उडाला. या उठावाची पहिली ठिणगी 29 मार्च 1857 रोजी बराकपूर छावणीत मंगल पांडे यांनी गाई आणि डुकराची चरबी लावलेली काडतुसे वापरण्यास नकार देऊन पाडली होती.

Question : 17

जालियनवाला बाग हत्याकांड ही घटना केव्हा घडून आली ?

❶ 18 एप्रिल 1919

❷ 14 एप्रिल 1919

❸ 13 एप्रिल 1919

❹ 16 एप्रिल 1919

📝स्पष्टीकरण : रौलट ॲक्टच्या निषेधार्थ पंजाबमधील अमृतसर येथील जालियनवाला बागेत 13 एप्रिल 1919 रोजी (बैसाखी दिन) शांततापूर्ण सभेवर जनरल डायरने निःशस्त्र नागरिकांवर गोळीबार केला. या अमानुष हत्याकांडाच्या निषेधार्थ रवींद्रनाथ टागोरांनी ब्रिटिश सरकारची 'नाईटहुड' (सर) ही पदवी परत केली.

Question : 18

सध्या राज्यघटनेत किती परिशिष्ट आहेत ?

❶ 12

❷ 25

❸ 15

❹ 8

📝स्पष्टीकरण : 26 जानेवारी 1950 रोजी मूळ राज्यघटना अंमलात आली तेव्हा घटनेत 8 परिशिष्टे (Schedules) होती, तर सध्या भारतीय संविधानात एकूण 12 परिशिष्टे आहेत. 11 वे परिशिष्ट पंचायत राज (73 वी घटनादुरुस्ती) आणि 12 वे परिशिष्ट नगरपालिकांशी (74 वी घटनादुरुस्ती) संबंधित आहे.

Question : 19

गोल घुमट कोणत्या राज्यात आहे ?

❶ आंध्र प्रदेश

❷ राजस्थान

❸ कर्नाटक

❹ बिहार

📝स्पष्टीकरण : विशाल आणि घुमटाकार स्थापत्यशैलीचा नमुना असलेला प्रसिद्ध गोल घुमट (Gol Gumbaz) कर्नाटक राज्यातील विजापूर (विजयपुरा) येथे स्थित आहे. ही आदिलशाहीचा सुलतान मोहम्मद आदिलशाह यांची समाधी असून यातील 'कुजबुजणारी गॅलरी' (Whispering Gallery) ध्वनिशास्त्राचा अद्भुत चमत्कार मानली जाते.

Question : 20

हॉकी या खेळाच्या संघामध्ये एकूण किती खेळाडू असतात ?

❶ 9

❷ 11

❸ 7

❹ 13

📝स्पष्टीकरण : हॉकीच्या मैदानावर प्रत्यक्ष खेळणाऱ्या प्रत्येक संघात एका वेळी गोलकीपरसह एकूण 11 खेळाडू असतात. हॉकीप्रमाणेच क्रिकेट आणि फुटबॉल या खेळांच्या संघातही प्रत्येकी 11 खेळाडू मैदानात उतरतात.

Question : 21

संसदेच्या दोन्ही सभागृहांची संयुक्त बैठक बोलवण्याचा अधिकार कोणाला असतो ?

❶ पंतप्रधान

❷ राष्ट्रपती

❸ लोकसभा अध्यक्ष

❹ राज्यसभा अध्यक्ष

📝स्पष्टीकरण : भारतीय संविधानाच्या कलम 108 नुसार लोकसभा व राज्यसभा यांच्यातील गतिरोध दूर करण्यासाठी संयुक्त बैठक बोलावण्याचा अधिकार केवळ भारताच्या राष्ट्रपतींना असतो. मात्र, संविधानाच्या कलम 118(4) नुसार अशा संयुक्त बैठकीचे अध्यक्षस्थान लोकसभेचे सभापती (Speaker) भूषवितात.

Question : 22

भारतातील मातीचे सर्वात लांब ' हिराकुड धरण ' कोणत्या राज्यात आहे ?

❶ महाराष्ट्र

❷ ओरिसा

❸ छत्तीसगड

❹ मध्य प्रदेश

📝स्पष्टीकरण : भारतातील आणि जगातील सर्वात लांब मातीचे धरण असलेले हिराकुड धरण ओडिशा (ओरिसा) राज्यातील संबळपूरजवळ महानदीवर बांधण्यात आले आहे. या धरणाच्या मुख्य भिंतीची लांबी सुमारे 4.8 किमी असून संपूर्ण धरणाची एकूण लांबी कालव्यांसह सुमारे 25.8 किलोमीटर भरते.

Question : 23

ड जीवनसत्वा अभावी लहान मुलांमध्ये कोणता आजार उद्भवतो ?

❶ बेरी-बेरी

❷ कावीळ

❸ मुडदूस

❹ रातांधळेपणा

📝स्पष्टीकरण : व्हिटॅमिन D (कॅल्सिफेरॉल) च्या कमतरतेमुळे हाडे मऊ व ठिसूळ होऊन लहान मुलांमध्ये मुडदूस (Rickets) हा हाडांचा विकार होतो. प्रौढांमध्ये याच जीवनसत्वाच्या अभावामुळे ऑस्टिओमलेशिया (Osteomalacia) हा आजार होतो; सकाळचे कोवळे ऊन हा ड जीवनसत्वाचा नैसर्गिक स्रोत आहे.

Question : 24

टेलिफोनचा शोध कोणत्या शास्त्रज्ञाने लावला ?

❶ लुई पाश्चर

❷ जेम्स वॅट

❸ थॉमस एडिसन

❹ अलेक्झांडर ग्राहम बेल

📝स्पष्टीकरण : दूरध्वनीचा (टेलिफोन) क्रांतिकारी शोध स्कॉटिश शास्त्रज्ञ अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेल यांनी 1876 मध्ये अमेरिकेत लावला. विजेच्या दिव्याचा शोध थॉमस एडिसन यांनी, तर वाफेच्या इंजिनाचा शोध जेम्स वॅट यांनी लावला होता.

Question : 25

लंडन येथे इंडिया हाऊसची स्थापना कोणी केली ?

❶ मादाम कामा

❷ स्वतंत्र वीर सावरकर

❸ लाला हरदयाळ

❹ पंडित श्यामजी कृष्ण वर्मा

📝स्पष्टीकरण : भारतीय विद्यार्थ्यांना परदेशात उच्च शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती देण्यासाठी आणि राष्ट्रवादी विचारांचा प्रसार करण्यासाठी पंडित श्यामजी कृष्ण वर्मा यांनी 1905 मध्ये लंडन येथे 'इंडिया हाऊस' सुरू केले. इंडिया हाऊस हे पुढे स्वातंत्र्यवीर सावरकर, मादाम कामा, मदनलाल धिंग्रा यांच्यासारख्या क्रांतिकारकांचे प्रमुख राजकीय केंद्र बनले.

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0

महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल

🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा

पोलीस पाटील भरती
सर्व सराव प्रश्नसंच पाहण्यासाठी
येथे क्लिक करा