पोलीस पाटील भरती सराव प्रश्नसंच | Police Patil Bharti Practice Question Set - 29

Police Patil Bharti Practice Question Set - 29

---

🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरतीसाठी उपयुक्त ठरणारे सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत

टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा

पोलीस पाटील भरती सराव पेपर

Question : 1

महाबळेश्वर हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?

❶ सातारा

❷ सांगली

❸ कोल्हापूर

❹ पुणे

📝स्पष्टीकरण : महाबळेश्वर हे सह्याद्री पर्वतरांगेतील प्रसिद्ध थंड हवेचे ठिकाण सातारा जिल्ह्यात आहे. येथे कृष्णा, कोयना, वेण्णा, गायत्री व सावित्री या पाच नद्यांचा उगम होतो आणि या ठिकाणाला 'महाराष्ट्राचे नंदनवन' म्हणतात.

Question : 2

राज्यातील अधिक पावसाच्या प्रदेशात खालीलपैकी कोणत्या प्रकारची मृदा सापडते ?

❶ रेगूर

❷ जांभी

❸ काळी

❹ गाळाची

📝स्पष्टीकरण : महाराष्ट्रातील जास्त पर्जन्याच्या भागात (विशेषतः दक्षिण कोकण - रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग) तीव्र अपक्षालनामुळे (Leaching) जांभी मृदा (Laterite Soil) तयार होते. या मृदेमध्ये लोह आणि ॲल्युमिनियमचे प्रमाण अधिक असल्याने तिला तांबडा रंग प्राप्त होतो; ही मृदा काजू आणि आंबा बागायतीसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरते.

Question : 3

खालीलपैकी कोणती नदी महाराष्ट्रातून वाहत नाही ?

❶ गोदावरी

❷ कृष्णा

❸ कावेरी

❹ भीमा

📝स्पष्टीकरण : कावेरी नदी ही कर्नाटकातील कुर्ग जिल्ह्यातील ब्रह्मगिरी टेकड्यांवर उगम पावून कर्नाटक व तमिळनाडू राज्यांतून वाहते; तिचा महाराष्ट्राशी संबंध येत नाही. गोदावरी, कृष्णा आणि भीमा या तिन्ही नद्यांचा उगम व मोठा प्रवाह महाराष्ट्रात आहे.

Question : 4

देशातील लोकांचे राहणीमान कशावरून ठरवले जाते ?

❶ दरडोई उत्पन्न

❷ राष्ट्रीय उत्पन्न

❸ गरिबीचे प्रमाण

❹ बेकारीचे प्रमाण

📝स्पष्टीकरण : देशातील नागरिकांचे सरासरी आर्थिक राहणीमान मोजण्यासाठी दरडोई उत्पन्न (Per Capita Income) हा सर्वात महत्त्वाचा निकष मानला जातो. दरडोई उत्पन्न हे एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नाला देशाच्या एकूण लोकसंख्येने भागून काढले जाते.

Question : 5

समुद्राची खोली मोजण्यासाठी काय वापरतात ?

❶ अपवर्तनांक मापी

❷ वर्णलेखन तंत्रज्ञान

❸ सोनार तंत्रज्ञान

❹ निष्कर्षण तंत्रज्ञान

📝स्पष्टीकरण : समुद्राची खोली आणि पाण्याखालील वस्तूंचे अंतर मोजण्यासाठी सोनार तंत्रज्ञान (SONAR - Sound Navigation and Ranging) वापरले जाते. या तंत्रज्ञानामध्ये उच्च वारंवारतेच्या श्राव्यातीत ध्वनिलहरींचा (Ultrasonic Waves) वापर केला जातो.

Question : 6

भोपाळ वायु दुर्घटनेत खालीलपैकी कोणता वायू बाहेर पडला होता ?

❶ मिथिल अमाईन

❷ मिथिल आयसोसायनेट

❸ मिथिल क्लोराईड

❹ यापैकी नाही

📝स्पष्टीकरण : भोपाळ येथील युनियन कार्बाइड कारखान्यात 2-3 डिसेंबर 1984 च्या मध्यरात्री अत्यंत विषारी मिथिल आयसोसायनेट (MIC) वायूची गळती झाली होती. ही घटना जगातील सर्वात भीषण औद्योगिक रासायनिक आपत्ती मानली जाते.

Question : 7

हडप्पा संस्कृतीतील खालीलपैकी कोणत्या ठिकाणी नांगरलेल्या शेताचा पुरावा मिळाला आहे ?

❶ लोथल

❷ कालीबंगन

❸ मोहेंजोदडो

❹ ढोलवीरा

📝स्पष्टीकरण : सिंधू संस्कृतीतील कालीबंगन (राजस्थान - घग्गर नदीकाठ) येथील उत्खननात नांगरलेल्या शेताचे (Ploughed Field) प्रत्यक्ष पुरावे सापडले आहेत. तसेच येथे अग्निकुंड (यज्ञवेदी) आणि उंटाची हाडे देखील आढळून आली आहेत.

Question : 8

खालीलपैकी कोणता दिवस मराठी राजभाषा दिन म्हणून ओळखला जातो ?

❶ 12 जानेवारी

❷ 28 नोव्हेंबर

❸ 27 फेब्रुवारी

❹ 14 एप्रिल

📝स्पष्टीकरण : ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते ज्येष्ठ कवी वि. वा. शिरवाडकर (कुसुमाग्रज) यांच्या जयंतीनिमित्त 27 फेब्रुवारी हा दिवस 'मराठी भाषा गौरव दिन' / 'मराठी राजभाषा दिन' म्हणून साजरा केला जातो. मराठी साहित्यातील अमूल्य योगदानाबद्दल कुसुमाग्रजांना 1987 चा ज्ञानपीठ पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता.

Question : 9

आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके यांचे वकीलपत्र कोणी घेतले होते ?

❶ डॉ बाबासाहेब आंबेडकर

❷ लोकमान्य टिळक

❸ ग . वा जोशी

❹ गोपाळ गणेश आगरकर

📝स्पष्टीकरण : ब्रिटिश सरकारने आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके यांच्यावर देशद्रोहाचा खटला भरला असता, सार्वजनिक सभेचे नेते गणेश वासुदेव जोशी (सार्वजनिक काका) यांनी त्यांचे वकीलपत्र निडरपणे स्वीकारले होते. त्यांच्यासोबत बॅरिस्टर महादेव चिमणाजी आपटे यांनी न्यायालयात युक्तिवाद केला होता.

Question : 10

कार्बोनील क्लोराइड या वायुस कोणत्या नावाने संबोधले जाते ?

❶ टिअर गॅस

❷ लॉफिंग गॅस

❸ फाॅस्जिन

❹ मिथेन गॅस

📝स्पष्टीकरण : कार्बोनिल क्लोराईडचे (COCl_2) सामान्य प्रचलित नाव फॉस्जिन (Phosgene) हे आहे. हा एक अत्यंत विषारी आणि गुदमरवणारा वायू असून पहिल्या महायुद्धात त्याचा रासायनिक शस्त्र म्हणून घातक वापर करण्यात आला होता.

Question : 11

3 मे 1939 रोजी सुभाष चंद्र बोस यांनी पुरोगामी विचारसरणीच्या कोणत्या पक्षाची स्थापना केली ?

❶ फॉरवर्ड ब्लॉक

❷ आझाद हिंद पक्ष

❸ सोशालिस्ट पार्टी

❹ समाजवादी पक्ष

📝स्पष्टीकरण : काँग्रेस अध्यक्षपदाचा त्याग केल्यानंतर नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी 3 मे 1939 रोजी 'ऑल इंडिया फॉरवर्ड ब्लॉक' या डाव्या-पुरोगामी पक्षाची स्थापना केली. साम्राज्यवादाविरुद्ध लढा तीव्र करण्यासाठी सर्व डाव्या विचारसरणीच्या गटांना एकत्र आणणे हा याचा मुख्य हेतू होता.

Question : 12

मुस्लिम लीग या संघटनेचे संस्थापक कोण होते ?

❶ मोहम्मद अली जिना

❷ नवाब सलिमुल्ला

❸ सर सय्यद अहमद खान

❹ लिकायत अली खान

📝स्पष्टीकरण : 30 डिसेंबर 1906 रोजी ढाका (सध्या बांगलादेश) येथे ढाक्याचे नवाब सलीमुल्लाह खान यांच्या पुढाकाराने ऑल इंडिया मुस्लिम लीगची स्थापना झाली. मुस्लिम लीगचे पहिले अध्यक्ष आगा खान हे होते.

Question : 13

हर्णे बंदर कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?

❶ ठाणे

❷ सिंधुदुर्ग

❸ रायगड

❹ रत्नागिरी

📝स्पष्टीकरण : हर्णे बंदर हे रत्नागिरी जिल्ह्यातील दापोली तालुक्यात अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेले आहे. या बंदराजवळच मराठा आरमाराचे ऐतिहासिक ठाणे असलेला जलदुर्ग किल्ले सुवर्णदुर्ग समुद्रात दिमाखात उभा आहे.

Question : 14

आशियातील सर्वात मोठा सहकारी साखर कारखाना ' वसंतदादा पाटील शेतकरी सहकारी साखर कारखाना ' खालीलपैकी कोठे आहे ?

❶ सांगली

❷ अहमदनगर

❸ सोलापूर

❹ नाशिक

📝स्पष्टीकरण : माजी मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली उभारण्यात आलेला आशिया खंडातील सर्वात मोठा सहकारी साखर कारखाना सांगली येथे स्थित आहे. महाराष्ट्रातील पहिला सहकारी साखर कारखाना विठ्ठलराव विखे पाटील यांनी 1949 मध्ये प्रवरानगर (लोणी, जि. अहमदनगर) येथे सुरू केला होता.

Question : 15

खालीलपैकी कोणती गुणसूत्रे पुरुषांमध्ये आढळतात ?

❶ XX

❷ XY

❸ YY

❹ यापैकी नाही

📝स्पष्टीकरण : मानवी पेशींमध्ये एकूण 23 जोड्या (46 गुणसूत्रे) असतात; त्यापैकी पुरुषांमध्ये 23 वी लिंग गुणसूत्रांची जोडी XY असते. स्त्रियांमध्ये 23 वी लिंग गुणसूत्रांची जोडी XX असते; गर्भाचे लिंग निश्चित करण्यात पुरुषाचे Y गुणसूत्र निर्णायक ठरते.

Question : 16

रक्त गोठण्यासाठी ( Blood Clotting ) क्रिया सुरू करण्याचे कार्य करतात ?

❶ लोहित रक्तकणिका

❷ लसिका

❸ श्वेत रक्तकणिका

❹ रक्तपट्टीका

📝स्पष्टीकरण : शरीराला जखम झाल्यास रक्तस्त्राव थांबवून रक्त गोठण्याची क्रिया सुरू करण्याचे मुख्य कार्य रक्तपट्टिका (थ्रॉम्बोसाइट्स / Platelets) करतात. या प्रक्रियेत फायब्रिनोजेन हे प्रथिन आणि व्हिटॅमिन K अत्यंत महत्त्वाचे रासायनिक सहकार्य करतात.

Question : 17

राष्ट्रीय विषाणू शास्त्र संस्था कुठे आहे ?

❶ पुणे

❷ नाशिक

❸ नागपूर

❹ मुंबई

📝स्पष्टीकरण : राष्ट्रीय विषाणू विज्ञान संस्था (NIV - National Institute of Virology) ही पुणे शहरात स्थित आहे. या सर्वोच्च संस्थेची स्थापना 1952 मध्ये झाली असून ती भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेच्या (ICMR) अखत्यारीत संशोधन कार्य करते.

Question : 18

महाराष्ट्रातील होमरूल चळवळीचे प्रणेते कोणास म्हटले जाते ?

❶ महात्मा गांधी

❷ लोकमान्य टिळक

❸ ॲनी बेझंट

❹ विनोबा भावे

📝स्पष्टीकरण : महाराष्ट्रात एप्रिल 1916 मध्ये बेळगाव येथे इंडियन होमरूल लीगची स्थापना करून लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांनी या चळवळीचे नेतृत्व केले. याच आंदोलनादरम्यान टिळकांनी 'स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच' ही गर्जना केली होती; तर डॉ. ॲनी बेझंट यांनी मद्रास (अड्यार) येथे होमरूल लीग सुरू केली होती.

Question : 19

खालीलपैकी कोणी हंटर आयोगापुढे साक्ष दिली होती ?

❶ शाहू महाराज

❷ महात्मा फुले

❸ डॉ बाबासाहेब आंबेडकर

❹ स्वातंत्र्यवीर सावरकर

📝स्पष्टीकरण : लॉर्ड रिपन यांनी 1882 मध्ये नेमलेल्या विल्यम हंटर शिक्षण आयोगापुढे महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी 19 ऑक्टोबर 1882 रोजी लेखी साक्ष दिली. या साक्षीत त्यांनी बहुजन व दुर्बल घटकांसाठी प्राथमिक शिक्षण मोफत व सक्तीचे करण्याची आग्रही मागणी मांडली होती.

Question : 20

स्वातंत्र्योत्तर भारतीय अर्थव्यवस्थेचे वर्णन ............... असे केले जाते ?

❶ मिश्र अर्थव्यवस्था

❷ नियंत्रित अर्थव्यवस्था

❸ समाजवादी अर्थव्यवस्था

❹ उदार अर्थव्यवस्था

📝स्पष्टीकरण : भारताने स्वातंत्र्यानंतर सार्वजनिक (सरकारी) आणि खाजगी अशा दोन्ही क्षेत्रांचे सहअस्तित्व स्वीकारून मिश्र अर्थव्यवस्था (Mixed Economy) अंगीकारली. या अर्थव्यवस्थेची मूळ रचना भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या संकल्पनेवर आधारित होती.

Question : 21

सकाळी सूर्यप्रकाशामध्ये त्वचेच्या खाली कोणते जीवनसत्व तयार होते ?

❶ बी जीवनसत्व

❷ सी जीवनसत्व

❸ ए जीवनसत्व

❹ डी जीवनसत्व

📝स्पष्टीकरण : सकाळच्या कोवळ्या सूर्यप्रकाशातील अतिनील किरणांच्या (UV-B) प्रभावामुळे मानवी त्वचेखालील कोलेस्टेरॉलपासून व्हिटॅमिन D (कॅल्सिफेरॉल) ची नैसर्गिक निर्मिती होते. हे जीवनसत्व हाडे आणि दात यांच्या मजबुतीसाठी कॅल्शियम शोषण्यास अत्यावश्यक असते.

Question : 22

भारतीय बहिष्कृत शिक्षण प्रसारक मंडळ या संस्थेची स्थापना कोणी केली ?

❶ महात्मा फुले

❷ महर्षी कर्वे

❸ डॉ बाबासाहेब आंबेडकर

❹ राजर्षी शाहू महाराज

📝स्पष्टीकरण : दलितांमध्ये शिक्षणाचा प्रसार करण्यासाठी आणि वसतिगृहे चालवण्यासाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी 1928 मध्ये 'डिप्रेस्ड क्लासेस एज्युकेशन सोसायटी' (बहिष्कृत शिक्षण प्रसारक मंडळ) ची स्थापना केली. या संस्थेमार्फत त्यांनी मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांसाठी अनेक मोफत वसतिगृहे सुरू केली.

Question : 23

लोकसभा व राज्यसभा यांच्या संयुक्त बैठकीचे अध्यक्ष कोण असतात ?

❶ राष्ट्रपती

❷ पंतप्रधान

❸ लोकसभा सभापती

❹ राज्यसभा सभापती

📝स्पष्टीकरण : भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 118(4) नुसार संसद भवनातील दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त बैठकीचे अध्यक्षस्थान लोकसभेचे सभापती (Speaker) भूषवितात. दोन्ही सभागृहांमधील गतिरोध संपवण्यासाठी संविधानाच्या कलम 108 अंतर्गत अशी बैठक राष्ट्रपती बोलावतात.

Question : 24

खालीलपैकी कोणास आद्य क्रांतिकारक म्हणून संबोधले जाते ?

❶ भगतसिंग

❷ सुभाष चंद्र बोस

❸ वासुदेव बळवंत फडके

❹ स्वातंत्र्यवीर सावरकर

📝स्पष्टीकरण : ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध रामोशी बांधवांना एकत्र करून पहिला सशस्त्र उठाव पुकारणाऱ्या वासुदेव बळवंत फडके यांना 'आद्य क्रांतिकारक' मानले जाते. त्यांना पकडून ब्रिटिश सरकारने एडनच्या तुरुंगात पाठवले, जेथे 17 फेब्रुवारी 1883 रोजी त्यांचा तुरुंगातच मृत्यू झाला.

Question : 25

महाराष्ट्रामध्ये खालीलपैकी कोणत्या ठिकाणी हत्तीरोग संशोधन केंद्र आहे ?

❶ वर्धा

❷ अमरावती

❸ अकोला

❹ चंद्रपूर

📝स्पष्टीकरण : महाराष्ट्रातील अधिकृत हत्तीरोग संशोधन व प्रशिक्षण केंद्र वर्धा येथे कार्यरत आहे. हत्तीरोग (Filariasis / Elephantiasis) हा क्युलेक्स (Culex) डासाची मादी चावल्यामुळे आणि वुचेरेरिया बॅनक्रॉफ्टाय या कृमीच्या संसर्गामुळे होतो.

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0

महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल

🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा

पोलीस पाटील भरती
सर्व सराव प्रश्नसंच पाहण्यासाठी
येथे क्लिक करा