Police Patil Bharti Practice Question Set - 19
🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरती 2025 साठी उपयुक्त ठरणारे सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत
टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा
पोलीस पाटील भरती सराव पेपर
Question : 1
महाराष्ट्रातील कोणत्या धरणाला विल्सन बंधारा म्हणून ओळखतात ?
📝स्पष्टीकरण :
अहमदनगर (अहिल्यानगर) जिल्ह्यातील अकोले तालुक्यात प्रवरा नदीवर बांधलेल्या भंडारदरा धरणाला ब्रिटिश काळात 'विल्सन बंधारा' (Wilson Dam) असे नाव देण्यात आले.
या धरणाच्या जलाशयाला 'आर्थर लेक' म्हणून ओळखले जाते आणि हे 1926 मध्ये पूर्ण झाले.
Question : 2
पदाचा राजीनामा देणारे पहिले भारतीय पंतप्रधान कोण ?
📝स्पष्टीकरण :
भारताचे पहिले बिगर-काँग्रेसी पंतप्रधान मोरारजी देसाई यांनी 1979 मध्ये जनता पक्षातील अंतर्गत मतभेदांमुळे आपल्या पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिला होता.
ते पदत्याग करणारे देशातील पहिले पंतप्रधान ठरले.
Question : 3
प्रेषित महंमद पैगंबर यांच्या जन्मदिनी कोणता सण साजरा केला जातो ?
📝स्पष्टीकरण :
इस्लाम धर्माचे संस्थापक प्रेषित हजरत महंमद पैगंबर यांच्या जन्मदिवसानिमित्त ईद-ए-मिलाद (मिलाद-उन-नबी) हा सण साजरा केला जातो.
हा दिवस इस्लामिक दिनदर्शिकेनुसार रब्बी-उल-अव्वल या तिसऱ्या महिन्याच्या 12 व्या दिवशी येतो.
Question : 4
खालीलपैकी कोणत्या माध्यमातून प्रकाशाचा वेग सर्वात कमी असेल ?
📝स्पष्टीकरण :
प्रकाशाचा वेग माध्यमाच्या प्रकाशीय घनतेवर आणि अपवर्तनांकावर (Refractive Index) अवलंबून असतो; दिलेल्या पर्यायांमध्ये काच (Glass) चा अपवर्तनांक (1.5) सर्वाधिक असल्याने काचेत प्रकाशाचा वेग सर्वात कमी (सुमारे 200000 किमी/सेकंद) असतो.
प्रकाशाचा वेग सर्वाधिक निर्वात पोकळीमध्ये (3 \times 10^8 मी/सेकंद) असतो.
Question : 5
दुधामध्ये असलेल्या कोणत्या घटकामुळे दूध गोड लागते ?
📝स्पष्टीकरण :
दुधामध्ये नैसर्गिकरीत्या आढळणाऱ्या लॅक्टोज (Lactose / दुग्धशर्करा) या कार्बोहायड्रेटमुळे दुधाला मंद गोड चव येते.
दुधातील प्रथिनाला केसीन (Casein) म्हणतात, ज्यामुळे दुधाला पांढरा रंग प्राप्त होतो.
Question : 6
कोणते पीक भारतीय शेतकऱ्यांना जास्त नगदी उत्पन्न मिळवून देते ?
📝स्पष्टीकरण :
तंबाखू (Tobacco) हे भारतातील एक प्रमुख व्यापारी आणि जास्त मूल्य मिळवून देणारे महत्त्वाचे नगदी पीक (Cash Crop) आहे.
भारतात आंध्र प्रदेश आणि गुजरात ही राज्ये तंबाखू उत्पादनात आघाडीवर आहेत; केंद्रीय तंबाखू संशोधन संस्था राजामुंद्री (आंध्र प्रदेश) येथे आहे.
Question : 7
1965 च्या भारत पाक युद्धात पाकिस्तानची सत्ता सूत्रे कोणाकडे होती ?
📝स्पष्टीकरण :
1965 च्या भारत-पाकिस्तान युद्धाच्या वेळी पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख व राष्ट्राध्यक्ष फील्ड मार्शल अयुब खान (Ayub Khan) हे सत्तेवर होते.
या युद्धानंतर जानेवारी 1966 मध्ये भारताचे पंतप्रधान लालबहादूर शास्त्री आणि अयुब खान यांच्यात ऐतिहासिक ताश्कंद करार झाला.
Question : 8
दूध नासणे ही कुठल्या प्रकारची प्रक्रिया आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
दूध नासणे ही लॅक्टोबॅसिलस जिवाणूंमुळे (Lactobacillus bacteria) घडणारी एक जैव-रासायनिक (Biochemical / Chemical) प्रक्रिया आहे.
या प्रक्रियेत दुधातील लॅक्टोज शर्करेचे रूपांतर लॅक्टिक ॲसिडमध्ये होते, ज्यामुळे दुधाचे दह्यात रूपांतर होते.
Question : 9
क्रायोजनिक तंत्रज्ञान कशाशी संबंधित आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
क्रायोजेनिक तंत्रज्ञान (Cryogenic Technology) हे अतिशीत तापमानाशी (-150°C पेक्षा कमी) संबंधित असून ते प्रामुख्याने अंतराळ संशोधन आणि अग्निबाण (Rocket Engines - उदा. GSLV) मध्ये वापरले जाते.
यामध्ये द्रवरूप हायड्रोजन (इंधन) आणि द्रवरूप ऑक्सिजन (ऑक्सिडायझर) यांचा प्रणोदक म्हणून वापर होतो.
Question : 10
भारताची सीमा किती देशांशी भिडलेली आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भारताची जमिनीवरील आंतरराष्ट्रीय सीमा एकूण 7 शेजारील देशांशी जोडलेली आहे: बांगलादेश, चीन, पाकिस्तान, नेपाळ, म्यानमार, भूतान आणि अफगाणिस्तान.
भारताची सर्वाधिक लांबीची भूसीमा बांगलादेश (4096.7 किमी) या देशाशी संलग्न आहे.
Question : 11
राज्यातील कोणते राष्ट्रीय उद्यान मगरीसाठी प्रसिद्ध आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
चंद्रपूर जिल्ह्यातील ताडोबा राष्ट्रीय उद्यानातील ताडोबा तलाव हा तेथील नैसर्गिक अधिवासातील मगरींसाठी (Marsh Crocodiles) विशेष ओळखला जातो.
ताडोबा हे 1955 मध्ये घोषित झालेले महाराष्ट्रातील पहिले राष्ट्रीय उद्यान आहे.
Question : 12
एखादी वस्तू पृथ्वीवर कोठे नेली तरी ........ ?
📝स्पष्टीकरण :
वस्तूचे वस्तुमान (Mass) म्हणजे त्यातील द्रव्यसंचय असून ते विश्वात कुठेही नेले तरी नेहमी स्थिर (अपरिवर्तनीय) राहते.
वजन (Weight = m \times g) हे गुरुत्वीय प्रवेगानुसार (g) बदलत राहते (उदा. ध्रुवांवर वजन जास्त तर विषुववृत्तावर कमी भरते).
Question : 13
भारताचा राष्ट्रीय खेळ कोणता ?
📝स्पष्टीकरण :
भारताने ऑलिम्पिकमध्ये जिंकलेली 8 सुवर्णपदके आणि अद्वितीय वारशामुळे हॉकी (Hockey) हा भारताचा पारंपारिक राष्ट्रीय खेळ मानला जातो.
हॉकीचे जादूगार मेजर ध्यानचंद यांच्या जन्मदिनी 29 ऑगस्ट रोजी देशभरात राष्ट्रीय क्रीडा दिन साजरा केला जातो.
Question : 14
2 ऑक्टोबर या दिवशी कोणाची जयंती साजरी केली जाते ?
📝स्पष्टीकरण :
2 ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्यासह भारताचे दुसरे पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांची जयंती साजरी केली जाते.
शास्त्रीजींनी 1965 च्या युद्धाच्या काळात 'जय जवान, जय किसान' ही ऐतिहासिक घोषणा दिली होती.
Question : 15
वडाच्या पारंब्या हे कोणत्या प्रकारच्या मुळाचे उदाहरण आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
वडाच्या झाडाच्या फांद्यांवरून हवेत वाढणाऱ्या पारंब्या हे हवाई मुळे / अंतरिक्ष मूळ (Aerial / Prop Roots) चे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.
ही आगंतुक मुळे झाडाला अतिरिक्त यांत्रिक आधार देण्याचे कार्य करतात.
Question : 16
भारतातील पहिल्या महिला राज्यपाल कोण ?
📝स्पष्टीकरण :
स्वातंत्र्यसैनिक व कवयित्री सरोजिनी नायडू या स्वतंत्र भारतातील पहिल्या महिला राज्यपाल ठरल्या; त्यांनी 1947 ते 1949 दरम्यान उत्तर प्रदेश (तत्कालीन संयुक्त प्रांत) चे राज्यपालपद भूषवले.
त्यांना 'भारताची गानकोकिळा' (Nightingale of India) म्हणूनही ओळखले जाते.
Question : 17
सुधारक हे नियतकालिक कोणी काढले ?
📝स्पष्टीकरण :
केसरीच्या संपादकपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर गोपाळ गणेश आगरकर यांनी ऑक्टोबर 1888 मध्ये 'सुधारक' हे साप्ताहिक सुरू केले.
'इष्ट असेल ते बोलणार आणि साध्य असेल ते करणार' हे सुधारक या वृत्तपत्राचे बाणेदार ब्रीदवाक्य होते.
Question : 18
आचार्य विनोबा भावे यांचा आश्रम कोठे आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भूदान चळवळीचे प्रणेते आचार्य विनोबा भावे यांनी वर्धा जिल्ह्यातील धाम नदीच्या तीरावर पवनार आश्रम (परमधाम आश्रम) स्थापन केला.
विनोबा भावे हे 1940 मधील पहिले वैयक्तिक सत्याग्रही होते आणि त्यांना 1958 मध्ये पहिला रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला.
Question : 19
सर्वाधिक लांबीचा समुद्रकिनारा लाभलेले भारतातील राज्य कोणते ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतात सर्वाधिक लांबीचा सागरी किनारा गुजरात राज्याला (सुमारे 1600 किमी) लाभलेला आहे.
दुसऱ्या क्रमांकावर आंध्र प्रदेश असून महाराष्ट्राला सुमारे 720 किमी लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला आहे.
Question : 20
जगातील पहिली हृदयरोपण शस्त्रक्रिया कोणत्या डॉक्टरांनी केली ?
📝स्पष्टीकरण :
दक्षिण आफ्रिकेतील सर्जन डॉ. ख्रिश्चन बर्नार्ड (Dr. Christiaan Barnard) यांनी 3 डिसेंबर 1967 रोजी केपटाऊन येथे मानवी शरीरावर जगातील पहिली यशस्वी हृदय प्रत्यारोपण (Heart Transplant) शस्त्रक्रिया केली.
भारतातील पहिली यशस्वी हृदय प्रत्यारोपण शस्त्रक्रिया 1994 मध्ये डॉ. पी. वेणुगोपाल यांनी दिल्लीतील AIIMS मध्ये केली.
Question : 21
राज्यसभा व लोकसभा यांची संयुक्त बैठक बोलविण्याचा अधिकार कोणाला आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 108 नुसार संसदेच्या दोन्ही सभागृहांमधील गतिरोध दूर करण्यासाठी संयुक्त बैठक बोलावण्याचा अधिकार भारताच्या राष्ट्रपतींना असतो.
मात्र, संविधानाच्या कलम 118(4) नुसार या संयुक्त बैठकीचे अध्यक्षस्थान लोकसभेचे सभापती (Speaker) भूषवितात.
Question : 22
बारा ज्योतिर्लिंगापैकी कोणत्या ठिकाणी ज्योतिर्लिंग नाही ?
📝स्पष्टीकरण :
रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग येथील कणकेश्वर हे प्रसिद्ध शिवमंदिर असले तरी ते भारतातील 12 ज्योतिर्लिंगांत समाविष्ट नाही.
महाराष्ट्रात एकूण 5 ज्योतिर्लिंगे आहेत: त्र्यंबकेश्वर (नाशिक), भीमाशंकर (पुणे), औंढा नागनाथ (हिंगोली), परळी वैजनाथ (बीड) आणि घृष्णेश्वर (छ. संभाजीनगर).
Question : 23
राष्ट्रपती निवडणुकीत महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री मतदान करू शकत नाहीत जर ते... ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 54 नुसार राष्ट्रपतींच्या निर्वाचक मंडळात केवळ संसद व राज्यांच्या विधानसभांचे निवडून आलेले सदस्य (MLAs) मतदान करू शकतात.
जर मुख्यमंत्री हे विधानसभेचे सदस्य नसून विधानपरिषदेचे सदस्य (MLC) असतील, तर ते राष्ट्रपती निवडणुकीत मतदान करू शकत नाहीत.
Question : 24
सुनिता विल्यम कोण आहेत ?
📝स्पष्टीकरण :
सुनीता विल्यम्स (Sunita Williams) या अमेरिकन अंतराळ संशोधन संस्था (NASA) च्या भारतीय वंशाच्या जगप्रसिद्ध महिला अंतराळवीर आहेत.
त्यांनी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) अनेक महत्त्वपूर्ण मोहिमा पूर्ण करून दीर्घकाळ अंतराळात चालण्याचा (Spacewalk) विक्रम केला आहे.
Question : 25
लक्षद्वीप ची राजधानी कोणती आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
अरबी समुद्रातील केंद्रशासित प्रदेश असलेल्या लक्षद्वीपची राजधानी कवरत्ती (Kavaratti) ही आहे.
पोर्ट ब्लेअर ही अंदमान आणि निकोबार बेटांची राजधानी आहे, तर दमण ही दादरा नगर हवेली आणि दमण व दीवची राजधानी आहे.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0
महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल
🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा