Police Patil Bharti Practice Question Set - 16
🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरती 2025 साठी उपयुक्त ठरणारे सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत
टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा
पोलीस पाटील भरती सराव पेपर
Question : 1
कोणार्क येथील कोणते मंदिर जगप्रसिद्ध आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
ओडिशा राज्यातील कोणार्क येथील सूर्य मंदिर (Sun Temple) हे जगप्रसिद्ध असून ते तेराव्या शतकात पूर्व गंग वंशाचा राजा नरसिंहदेव पहिला याने बांधले.
या मंदिराला 'ब्लॅक पॅगोडा' (Black Pagoda) असेही म्हणतात आणि हे युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थळ आहे.
Question : 2
टेलिफोनचा शोध कोणत्या शास्त्रज्ञाने लावला ?
📝स्पष्टीकरण :
टेलिफोनचा (दूरध्वनी) शोध स्कॉटिश शास्त्रज्ञ अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेल यांनी 1876 मध्ये लावला.
वाफेच्या इंजिनाचा सुधारित शोध जेम्स वॅट यांनी, तर धावत्या धोट्याचा शोध जॉन के यांनी लावला होता.
Question : 3
आशिया खंडातील कोणत्या देशात सर्वप्रथम औद्योगिक क्रांती घडून आली ?
📝स्पष्टीकरण :
आशिया खंडात सर्वप्रथम औद्योगिक क्रांती जपान या देशामध्ये मेईजी पुनर्स्थापना (Meiji Restoration - 1868) नंतर घडून आली.
जगात सर्वप्रथम औद्योगिक क्रांती अठराव्या शतकात इंग्लंड (ब्रिटन) येथे सुरू झाली होती.
Question : 4
अमेरिकेच्या मूळ रहिवासी असलेल्या लोकांना काय म्हणतात ?
📝स्पष्टीकरण :
उत्तर व दक्षिण अमेरिकेतील मूळ स्थानिक रहिवाशांना रेड इंडियन (अमेरिकन इंडियन्स / स्थानिक आदिवासी) म्हणून ओळखले जाते.
1492 मध्ये क्रिस्टोफर कोलंबस अमेरिकेत पोहोचला तेव्हा त्याने भारताचा शोध लागल्याच्या भ्रमातून येथील लोकांना 'इंडियन्स' असे नाव दिले होते.
Question : 5
भारताचे संविधान कधी स्वीकृत करण्यात आले ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय संविधान सभेने 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी राज्यघटना अधिकृतपणे स्वीकृत व अंगीकृत (Adopted) केली, म्हणूनच हा दिवस दरवर्षी 'संविधान दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
भारतीय संविधानाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी 26 जानेवारी 1950 पासून सुरू झाली, जो दिवस आपण 'प्रजासत्ताक दिन' म्हणून साजरा करतो.
Question : 6
लोकसंख्येच्या दृष्टीने महाराष्ट्राचा भारतात कितवा क्रमांक लागतो ?
📝स्पष्टीकरण :
2011 च्या जनगणनेनुसार लोकसंख्येच्या बाबतीत महाराष्ट्राचा देशात दुसरा क्रमांक लागतो (लोकसंख्या 11.24 कोटी).
देशात लोकसंख्येत प्रथम क्रमांकावर उत्तर प्रदेश आहे, तर क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने महाराष्ट्राचा देशात तिसरा क्रमांक लागतो.
Question : 7
महाराष्ट्रामधील कोणत्या जिल्ह्यात सर्वात कमी लोकसंख्या आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
2011 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रात सर्वात कमी लोकसंख्या असलेला जिल्हा सिंधुदुर्ग (8,49,651) हा आहे.
सर्वात कमी लोकसंख्येची घनता असलेला जिल्हा गडचिरोली (74 व्यक्ती प्रति चौ. किमी) आहे.
Question : 8
महाराष्ट्रामधील कोणत्या जिल्ह्यात आदिवासींचे प्रमाण जास्त नाही ?
📝स्पष्टीकरण :
मराठवाड्यातील जालना जिल्ह्यात आदिवासी लोकसंख्येचे प्रमाण अत्यल्प आहे.
महाराष्ट्रात आदिवासींचे सर्वाधिक प्रमाण नंदुरबार (सुमारे 69.3%) तसेच गडचिरोली व चंद्रपूर या जिल्ह्यांमध्ये आढळते.
Question : 9
रिश्टर हे कशाची तीव्रता मोजण्याचे एकक आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भूकंपाची तीव्रता (Magnitude) मोजण्यासाठी रिश्टर स्केल (Richter Scale) हे एकक वापरले जाते.
भूकंपाच्या लहरींची नोंद घेण्यासाठी सिस्मोग्राफ (Seismograph / भूकंपमापक) हे उपकरण वापरले जाते.
Question : 10
टुंड्रा प्रदेश हा कोणत्या कटिबंधात येतो ?
📝स्पष्टीकरण :
टुंड्रा प्रदेश हा दोन्ही गोलार्धांतील 65° ते 90° अक्षवृत्तांदरम्यान शीत कटिबंधात (Frigid Zone / Polar Region) मोडतो.
येथे वर्षभर अतिथंड हवामान असते व वनस्पतींच्या नावाखाली प्रामुख्याने शेवाळे, लायकेन आणि मॉस आढळतात.
Question : 11
मरीना ही भारतातील सर्वात लांब पुळण कोणत्या शहरानजीक आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतातील सर्वात लांब नैसर्गिक पुळण (Beach) मरीना बीच (Marina Beach) ही तमिळनाडूची राजधानी चेन्नई येथे बंगालच्या उपसागराच्या किनाऱ्यावर आहे.
या पुळणीची लांबी सुमारे 13 किलोमीटर असून ती जगातील सर्वात लांब नैसर्गिक शहरी पुळणींपैकी एक आहे.
Question : 12
महाराष्ट्रामधील जायकवाडी धरण कोणत्या नदीवर आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
जायकवाडी हे महाराष्ट्रातील भव्य मातीचे धरण छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील पैठण येथे गोदावरी नदीवर बांधण्यात आले आहे.
या धरणाच्या विस्तीर्ण जलाशयास संत एकनाथ महाराजांच्या स्मरणार्थ 'नाथसागर' असे नाव देण्यात आले आहे.
Question : 13
भारताचे पहिले राष्ट्रपती कोण होते ?
📝स्पष्टीकरण :
स्वतंत्र भारताचे पहिले राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद हे होते; त्यांनी 1950 ते 1962 या कालावधीत काम पाहिले.
ते सलग दोन वेळा निवडून आलेले आणि सर्वाधिक काळ राष्ट्रपतीपद भूषविणारे एकमेव राष्ट्रपती आहेत.
Question : 14
गडचिरोली जिल्ह्यातील आदिवासी जमात कोणती ?
📝स्पष्टीकरण :
विदर्भातील गडचिरोली जिल्ह्यातील भामरागड आणि जंगलांच्या भागात माडिया गोंड ही आदिम आदिवासी जमात (PVTG) मुख्यत्वे वास्तव्यास आहे.
ज्येष्ठ समाजसेवक डॉ. प्रकाश आमटे यांनी हेमलकसा येथे या जमातीच्या कल्याणासाठी 'लोक बिरादरी प्रकल्प' उभारला आहे.
Question : 15
संत ज्ञानेश्वर महाराजांची समाधी कोठे आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
वारकरी संप्रदायाचा पाया रचणारे थोर संत संत ज्ञानेश्वर महाराज यांची संजीवन समाधी पुणे जिल्ह्यातील इंद्रायणी नदीकाठी आळंदी येथे आहे.
त्यांनी वयाच्या अवघ्या 21 व्या वर्षी शके 1218 (इ.स. 1296) मध्ये समाधी घेतली होती.
Question : 16
सूर्यमालेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता ?
📝स्पष्टीकरण :
सूर्यमालेतील आकारमानाने व वस्तुमानाने सर्वात मोठा ग्रह गुरु (Jupiter) हा आहे.
सूर्यमालेतील सर्वात मोठा उपग्रह गॅनिमेड (Ganymede) हा देखील गुरु ग्रहाचाच उपग्रह आहे.
Question : 17
भारतातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय कोणता ?
📝स्पष्टीकरण :
भारताची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने कृषीप्रधान असून देशातील निम्म्याहून अधिक लोकसंख्येचा मुख्य उपजीविकेचा व्यवसाय शेती (Agriculture) आहे.
शेती हा भारतीय अर्थव्यवस्थेतील प्राथमिक क्षेत्राचा (Primary Sector) प्रमुख घटक आहे.
Question : 18
रोजगार हमी योजना प्रथम राबवणारे राज्य कोणते ?
📝स्पष्टीकरण :
ग्रामीण जनतेला रोजगाराचा हक्क देणारी रोजगार हमी योजना (EGS) सर्वप्रथम 1972 मध्ये महाराष्ट्र राज्याने सुरू केली.
या योजनेचे प्रणेते वि. स. पागे हे होते; याच योजनेच्या धर्तीवर पुढे केंद्र सरकारने देशभरात मनरेगा (MGNREGA - 2005) योजना लागू केली.
Question : 19
भारत हा ..... देश आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
आर्थिक निकष, राष्ट्रीय उत्पन्न आणि राहणीमानाच्या दरानुसार भारत हा एक विकसनशील (Developing Country) देश मानला जातो.
भारतीय अर्थव्यवस्थेत सार्वजनिक व खाजगी क्षेत्राचे सहअस्तित्व असणारी मिश्र अर्थव्यवस्था (Mixed Economy) स्वीकारण्यात आली आहे.
Question : 20
1 रुपयाच्या नोटेवर कोणाची सही असते ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतात एक रुपयाची नोट आणि सर्व नाणी केंद्र सरकारद्वारे जारी केली जातात, त्यामुळे 1 रुपयाच्या नोटेवर केंद्रीय वित्त सचिवांची (Finance Secretary) सही असते.
दोन रुपये व त्यावरील सर्व चलनी नोटांवर रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नरची (RBI Governor) सही असते.
Question : 21
100 रुपयाच्या नोटेवर कोणाची सही असते ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय रिझर्व्ह बँक कायदा 1934 नुसार दोन रुपयांपासून ते अगदी 500 व 2000 रुपयांपर्यंतच्या सर्व चलनी नोटांवर RBI गव्हर्नर (भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर) यांची स्वाक्षरी असते.
केवळ 1 रुपयाच्या नोटेवर केंद्रीय वित्त सचिवांची स्वाक्षरी असते.
Question : 22
महाराष्ट्रामध्ये पंचायत राज्याची स्थापना कधी झाली ?
📝स्पष्टीकरण :
वसंतराव नाईक समितीच्या शिफारशींच्या आधारावर महाराष्ट्रात 1 मे 1962 रोजी त्रिस्तरीय पंचायत राज व्यवस्था सुरू करण्यात आली.
पंचायत राज स्वीकारणारे महाराष्ट्र हे देशातील नववे राज्य ठरले होते (पहिले राज्य: राजस्थान - 1959).
Question : 23
महाराष्ट्र ग्रामपंचायत कायदा केव्हा अस्तित्वात आला ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम (पूर्वीचा मुंबई ग्रामपंचायत अधिनियम 1958) राज्यात 1 जून 1959 पासून प्रत्यक्ष अंमलात आला.
या कायद्यामध्ये 16 प्रकरणे असून ग्रामीण स्थानिक स्वशासनाची संपूर्ण नियमावली या कायद्यात नमूद केलेली आहे.
Question : 24
ग्रामपंचायतीचा सचिव कोण असतो ?
📝स्पष्टीकरण :
ग्रामपंचायतीचा प्रशासकीय प्रमुख आणि पदसिद्ध सचिव म्हणून ग्रामसेवक कामकाज पाहतो.
ग्रामसेवकाची नेमणूक जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) करतात आणि ग्रामसभेचे इतिवृत्त नोंदवण्याचे काम ग्रामसेवकाकडे असते.
Question : 25
ग्रामपंचायतीची सदस्य संख्या किती असते ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्र ग्रामपंचायत कायद्यानुसार गावाच्या लोकसंख्येच्या प्रमाणात ग्रामपंचायतीची एकूण सदस्य संख्या किमान 7 ते कमाल 17 इतकी असते.
ग्रामपंचायतीमध्ये महिलांसाठी 50% आरक्षण राखीव ठेवण्यात आले आहे.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0
महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल
🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा