Police Patil Bharti Question Paper | पोलीस पाटील भरती सराव पेपर - 39

पोलीस पाटील भरती सराव प्रश्नसंच - 39

सराव प्रश्नसंच विषयी

• 🔰 प्रश्नांचे स्वरूप : बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ)
• 🔰 प्रत्येक योग्य उत्तरासाठी : 1 गुण
• 🔰 एकूण प्रश्नांची संख्या : 25
• 🔰 गुण : 25

---

🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरती परीक्षेसाठी उपयुक्त ठरणारे सामान्य ज्ञानावर आधारित सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत

टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा

पोलीस पाटील भरती सराव पेपर

Question : 1

पाण्याची जास्तीत जास्त घनता किती तापमानाला असते ?

❶ 0°C

❷ 4°C

❸ 100°C

❹ -4°C

📝स्पष्टीकरण : पाण्याच्या असंगत आचरणामुळे (Anomalous Expansion of Water) 4°C तापमानाला पाण्याची घनता सर्वाधिक (1 g/cm³) असते आणि त्याचे आकारमान सर्वात कमी असते. याच गुणधर्मामुळे अतिथंड प्रदेशात सरोवराचा पृष्ठभाग गोठला तरी तळाशी 4°C तापमानाचे पाणी राहून जलचर सुरक्षित राहतात.

Question : 2

लोकसभेचा कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो ?

❶ 4 वर्षे

❷ 5 वर्षे

❸ 6 वर्षे

❹ 2 वर्षे

📝स्पष्टीकरण : भारतीय संविधानाच्या कलम 83(2) नुसार लोकसभेचा सामान्य कार्यकाळ पहिल्या बैठकीपासून 5 वर्षे असतो. मात्र, पंतप्रधानांच्या सल्ल्याने राष्ट्रपती 5 वर्षे पूर्ण होण्यापूर्वीही लोकसभा विसर्जित करू शकतात; तर राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात संसदेच्या कायद्याने हा कार्यकाळ एका वेळी 1 वर्षाने वाढवता येतो.

Question : 3

पंचायत समितीचा सभापती आपला राजीनामा कोणाकडे देतो ?

❶ जिल्हाधिकारी

❷ जिल्हा परिषद अध्यक्ष

❸ गटविकास अधिकारी

❹ मुख्य कार्यकारी अधिकारी

📝स्पष्टीकरण : महाराष्ट्र जिल्हा परिषद व पंचायत समिती अधिनियम 1961 नुसार पंचायत समितीचा सभापती आपला राजीनामा जिल्हा परिषद अध्यक्षांकडे सादर करतो. तर पंचायत समितीचा उपसभापती आपला राजीनामा पंचायत समिती सभापतींकडे सादर करतो.

Question : 4

जीएसटी (GST) हा कोणत्या प्रकारचा कर आहे ?

❶ प्रत्यक्ष कर

❷ अप्रत्यक्ष कर

❸ प्राप्तिकर

❹ संपत्ती कर

📝स्पष्टीकरण : GST (Goods and Services Tax / वस्तू व सेवा कर) हा केंद्र व राज्यांच्या विविध शुल्कांचे एकत्रीकरण करणारा बहु-टप्प्यांवरील अप्रत्यक्ष कर (Indirect Tax) आहे. भारतात 101 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे 1 जुलै 2017 पासून एक देश, एक कर या संकल्पनेनुसार जीएसटी लागू करण्यात आला.

Question : 5

जागतिक तापनासाठी मुख्यत्वे कोणता वायू कारणीभूत आहे ?

❶ ऑक्सिजन

❷ नायट्रोजन

❸ कार्बन डायऑक्साइड

❹ हायड्रोजन

📝स्पष्टीकरण : जागतिक तापमानवाढ (Global Warming) आणि हरितगृह परिणामास (Greenhouse Effect) प्रामुख्याने कार्बन डायऑक्साइड (CO₂) हा वायू सर्वाधिक कारणीभूत ठरतो. जीवाश्म इंधनांचे ज्वलन, जंगलांची तोड आणि औद्योगिकीकरण यामुळे वातावरणातील CO₂ चे प्रमाण वेगाने वाढत आहे.

Question : 6

जालियनवाला बाग हत्याकांड कोठे झाले ?

❶ दिल्ली

❷ अमृतसर

❸ लाहोर

❹ चंदीगड

📝स्पष्टीकरण : रौलट कायद्याच्या निषेधार्थ पंजाबमधील अमृतसर येथील जालियनवाला बागेत 13 एप्रिल 1919 (बैसाखी दिन) रोजी भरलेल्या शांततापूर्ण सभेवर जनरल डायरने गोळीबार घडवून आणला. या भीषण हत्याकांडाच्या निषेधार्थ रवींद्रनाथ टागोरांनी ब्रिटिश सरकारने दिलेली नाईटहुड (सर) ही पदवी त्यागली होती.

Question : 7

भार भारतातील कोणत्या नदिला 'वृद्ध गंगा' म्हणतात ?

❶ कृष्णा

❷ गोदावरी

❸ कावेरी

❹ नर्मदा

📝स्पष्टीकरण : नाशिक जिल्ह्यातील त्र्यंबकेश्वर येथे उगम पावणारी गोदावरी नदी तिच्या प्राचीन भूगर्भीय अस्तित्वामुळे आणि विस्तीर्ण खोऱ्यामुळे वृद्ध गंगा किंवा दक्षिण गंगा म्हणून ओळखली जाते. ही द्वीपकल्पीय भारतातील सर्वात लांब (सुमारे 1465 किमी) नदी आहे.

Question : 8

पेन्सिलमध्ये काय वापरले जाते ?

❶ ग्राफाइट

❷ कोळसा

❸ सिलिकॉन

❹ फॉस्फरस

📝स्पष्टीकरण : पेन्सिलच्या मध्यभागी लिहिण्यासाठी ग्राफाइट (Graphite) आणि चिकणमातीचे मिश्रण वापरले जाते. ग्राफाइट हे कार्बनचे एक स्फटिकी अपरूप असून ते मऊ, निसरडे आणि विद्युतेचे उत्तम सुवाहक असणारे अधातू आहे.

Question : 9

उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांचे निवृत्ती वय किती असते ?

❶ 60 वर्षे

❷ 62 वर्षे

❸ 65 वर्षे

❹ 58 वर्षे

📝स्पष्टीकरण : भारतीय राज्यघटनेनुसार उच्च न्यायालयाच्या (High Court) न्यायाधीशांचे निवृत्ती वय 62 वर्षे असते (15 व्या घटनादुरुस्तीने 60 वरून 62 करण्यात आले). तर सर्वोच्च न्यायालयाच्या (Supreme Court) न्यायाधीशांचे निवृत्ती वय 65 वर्षे असते.

Question : 10

ग्रामसभेचे अध्यक्षपद कोण भूषवतो ?

❶ ग्रामसेवक

❷ तलाठी

❸ सरपंच

❹ उपसरपंच

📝स्पष्टीकरण : महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियमानुसार गावपातळीवरील ग्रामसभेचे पदसिद्ध अध्यक्षपद संबंधित गावचे सरपंच भूषवितात. सरपंचांच्या अनुपस्थितीत उपसरपंच आणि दोघांच्याही अनुपस्थितीत उपस्थित ग्रामस्थांनी निवडलेला ग्रामपंचायत सदस्य सभेचे अध्यक्षस्थान भूषवतो.

Question : 11

पहिली पंचवार्षिक योजना कोणत्या क्षेत्रावर आधारित होती ?

❶ उद्योग

❷ शिक्षण

❸ कृषी

❹ आरोग्य

📝स्पष्टीकरण : भारताची पहिली पंचवार्षिक योजना (1951–1956) ही हॅरॉड-डोमार प्रतिमानावर आधारित असून तिचा मुख्य भर कृषी, सिंचन आणि ऊर्जा क्षेत्रावर होता. तर दुसऱ्या पंचवार्षिक योजनेचा (1956–1961) मुख्य भर पी. सी. महालनोबिस प्रतिमानानुसार अवजड उद्योगांवर होता.

Question : 12

कान्हा राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या राज्यात आहे ?

❶ उत्तर प्रदेश

❷ मध्य प्रदेश

❸ राजस्थान

❹ गुजरात

📝स्पष्टीकरण : कान्हा राष्ट्रीय उद्यान व व्याघ्र प्रकल्प हे मध्य प्रदेश राज्यातील मंडला व बालाघाट जिल्ह्यांत पसरलेले आहे. हे राष्ट्रीय उद्यान दुर्मीळ दलदलीच्या हरणांच्या प्रजातीसाठी म्हणजेच बारशिंगा (Barasingha / Swamp Deer) साठी जगप्रसिद्ध आहे.

Question : 13

1857 च्या उठावाचे पहिले हुतात्मा कोणाला मानले जाते ?

❶ तात्या टोपे

❷ मंगल पांडे

❸ झाशीची राणी

❹ नानासाहेब पेशवे

📝स्पष्टीकरण : बराकपूर छावणीत चरबीयुक्त काडतुसांचा वापर करण्यास नकार देऊन ब्रिटिश अधिकाऱ्याविरुद्ध बंड पुकारणाऱ्या मंगल पांडे यांना 1857 च्या स्वातंत्र्यसमराचे पहिले हुतात्मा मानले जाते. त्यांना 8 एप्रिल 1857 रोजी बराकपूर येथे फाशी देण्यात आली होती.

Question : 14

दक्षिण भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती ?

❶ महानदी

❷ गोदावरी

❸ कृष्णा

❹ पेन्नार

📝स्पष्टीकरण : गोदावरी नदी ही सुमारे 1465 किमी लांबीसह दक्षिण (द्वीपकल्पीय) भारतातील सर्वात लांब नदी आहे. त्यानंतर दुसऱ्या क्रमांकावर कृष्णा नदी (सुमारे 1400 किमी) येते, जिचा उगम महाबळेश्वर येथे होतो.

Question : 15

प्रकाशाच्या वेगाचा शोध कोणी लावला ?

❶ न्यूटन

❷ आईन्स्टाईन

❸ ओले रोमर

❹ गॅलिलिओ

📝स्पष्टीकरण : डॅनिश खगोलशास्त्रज्ञ ओले रोमर (Ole Rømer) यांनी 1676 मध्ये गुरु ग्रहाच्या आयो (Io) या उपग्रहाच्या ग्रहणांचा अभ्यास करून प्रकाशाच्या वेगाचे पहिले यशस्वी वैज्ञानिक मापन केले. निर्वात पोकळीत प्रकाशाचा वेग सुमारे 3 × 10⁸ मीटर/सेकंद (सुमारे 3 लाख किमी/सेकंद) असतो.

Question : 16

राज्यपालांची नियुक्ती कोण करतो ?

❶ पंतप्रधान

❷ राष्ट्रपती

❸ गृहमंत्री

❹ मुख्यमंत्री

📝स्पष्टीकरण : भारतीय संविधानाच्या कलम 155 अन्वये घटकराज्यांच्या राज्यपालांची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती करतात. राज्यपाल हे पद राष्ट्रपतींची मर्जी असेपर्यंत (Pleasure of the President - कलम 156) अस्तित्वात राहते.

Question : 17

नगरपालिकेच्या प्रमुखाला काय म्हणतात ?

❶ महापौर

❷ नगराध्यक्ष

❸ नगरपाल

❹ सभापती

📝स्पष्टीकरण : नगरपरिषदेच्या (नगरपालिकेच्या) निर्वाचित राजकीय प्रमुखास नगराध्यक्ष (Municipal President) म्हटले जाते. तर महानगरपालिकेच्या प्रमुखास महापौर (Mayor) म्हणतात आणि नगरपरिषदेचा प्रशासकीय प्रमुख मुख्याधिकारी (Chief Officer) असतो.

Question : 18

नीती आयोगाचे अध्यक्ष कोण असतात ?

❶ राष्ट्रपती

❷ अर्थमंत्री

❸ पंतप्रधान

❹ उपराष्ट्रपती

📝स्पष्टीकरण : नियोजन आयोगाच्या जागी 1 जानेवारी 2015 रोजी स्थापन झालेल्या नीती आयोगाचे (NITI Aayog - National Institution for Transforming India) पदसिद्ध अध्यक्ष भारताचे पंतप्रधान असतात. हा आयोग केंद्र व राज्य सरकारांसाठी थिंक टँक (Think Tank) म्हणून कार्य करतो.

Question : 19

वन्यजीव संरक्षण कायदा कोणत्या वर्षी मंजूर झाला ?

❶ 1970

❷ 1972

❸ 1980

❹ 1986

📝स्पष्टीकरण : वन्यप्राणी व पक्ष्यांची शिकार रोखणे आणि अधिवासाचे रक्षण करण्यासाठी संसदेने वन्यजीव (संरक्षण) कायदा 1972 (Wildlife Protection Act) संमत केला. याच कायद्याच्या आधारे 1973 मध्ये प्रोजेक्ट टायगर सुरू करण्यात आला; तर पर्यावरण संरक्षण कायदा 1986 मध्ये संमत झाला.

Question : 20

'डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया' हे पुस्तक कोणी लिहिले ?

❶ महात्मा गांधी

❷ पंडित जवाहरलाल नेहरू

❸ डॉ. राजेंद्र प्रसाद

❹ सरदार पटेल

📝स्पष्टीकरण : भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी 1942 ते 1945 दरम्यान अहमदनगरच्या भुईकोट किल्ल्यात तुरुंगवासात असताना डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया (भारताचा शोध) हा प्रसिद्ध ऐतिहासिक ग्रंथ लिहिला. महात्मा गांधींचे आत्मचरित्र सत्याचे प्रयोग (My Experiments with Truth) हे आहे.

Question : 21

बाष्पीभवनाचा दर कशावर अवलंबून असतो ?

❶ तापमान

❷ वाऱ्याचा वेग

❸ पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ

❹ वरील सर्व

📝स्पष्टीकरण : द्रवाच्या बाष्पीभवनाचा (Evaporation) दर हा तापमान वाढल्यास, वाऱ्याचा वेग वाढल्यास आणि उघड्या पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ वाढल्यास वाढतो. तसेच हवेतील आर्द्रता (ओलावा) कमी असल्यास बाष्पीभवन वेगाने घडते.

Question : 22

भारताच्या संविधानात मूळ किती कलमे होती ?

❶ 395

❷ 448

❸ 212

❹ 370

📝स्पष्टीकरण : 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी संविधान सभेने स्वीकृत केलेल्या मूळ भारतीय राज्यघटनेत 22 भाग, 395 कलमे आणि 8 परिशिष्टे होती. विविध घटनादुरुस्त्यांनंतर सध्या भारतीय संविधानात 25 भाग, 12 परिशिष्टे आणि 448 हून अधिक कलमे समाविष्ट आहेत.

Question : 23

पंचायत राज स्वीकारणारे भारतातील पहिले राज्य कोणते ?

❶ महाराष्ट्र

❷ राजस्थान

❸ आंध्र प्रदेश

❹ कर्नाटक

📝स्पष्टीकरण : बलवंतराय मेहता समितीच्या शिफारशीनुसार 2 ऑक्टोबर 1959 रोजी राजस्थानमधील नागौर जिल्ह्यात देशातील पहिल्या त्रिस्तरीय पंचायत राज व्यवस्थेचे उद्घाटन पं. नेहरूंनी केले. यानंतर आंध्र प्रदेश हे दुसरे आणि 1 मे 1962 रोजी महाराष्ट्र हे नववे राज्य ठरले.

Question : 24

कोणत्या जीवनसत्वाच्या अभावामुळे रातांधळेपणा येतो ?

❶ जीवनसत्व 'ब'

❷ जीवनसत्व 'क'

❸ जीवनसत्व 'अ'

❹ जीवनसत्व 'ड'

📝स्पष्टीकरण : व्हिटॅमिन A (रेटिनॉल) च्या कमतरतेमुळे डोळ्यांमधील दृष्टी मंदावून रातांधळेपणा (Night Blindness) आणि झेरॉप्थाल्मिया हे विकार होतात. गाजर, पपई, आंबा, पालक आणि दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये अ जीवनसत्व मुबलक प्रमाणात आढळते.

Question : 25

रुपयाचे चिन्ह (₹) कोणी तयार केले ?

❶ डी. उदयकुमार

❷ अमर्त्य सेन

❸ रघुराम राजन

❹ सी. रंगराजन

📝स्पष्टीकरण : भारतीय रुपयाचे अधिकृत चलन चिन्ह (₹) आयआयटी बॉम्बेचे पदव्युत्तर डिझायनर डॉ. डी. उदयकुमार यांनी डिझाइन केले. हे चिन्ह देवनागरी लिपीतील 'र' आणि रोमन लिपीतील 'R' यांचे सुंदर संयोजन असून केंद्र शासनाने 15 जुलै 2010 रोजी ते अधिकृतपणे स्वीकारले.

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0

महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल

🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा

पोलीस पाटील भरती
सर्व सराव प्रश्नसंच पाहण्यासाठी
येथे क्लिक करा