शिक्षक पात्रता परीक्षा (MAHA TET) - सामाजिक शास्त्रे विशेष सराव प्रश्नसंच (पेपर-2)
महा टीईटी पेपर 2 मध्ये 'सामाजिक शास्त्रे' हा विषय 60 गुणांसाठी विचारला जातो . यामध्ये इतिहास, भूगोल, नागरिकशास्त्र आणि या विषयांचे अध्यापनशास्त्र यांवर आधारित प्रश्नांचा समावेश असतो . ज्या परीक्षार्थींनी सामाजिक शास्त्रे हा विकल्प निवडला आहे, त्यांच्यासाठी हा विषय अत्यंत महत्त्वाचा आहे
यामध्ये प्राचीन, मध्ययुगीन व आधुनिक भारताचा इतिहास, महाराष्ट्राचा भूगोल, भारतीय राज्यघटना आणि स्थानिक स्वराज्य संस्था , अर्थव्यवस्था यांसारख्या घटकांवर भर देण्यात आला आहे
खाली दिलेल्या प्रश्नांचा सराव करा आणि आपली तयारी किती झाली आहे हे तपासा1 ) 'मराठी सत्तेचा उत्कर्ष' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | न्यायमूर्ती रानडे
2 ) 'आर्य समाज'ची स्थापना कोणी केली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | स्वामी दयानंद सरस्वती
3 ) भारतीय राज्यघटनेतील 'कलम 370' कोणत्या राज्याशी संबंधित होते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | जम्मू आणि काश्मीर
4 ) महाराष्ट्रातील कोणती नदी 'उत्तरेकडून दक्षिणेकडे' वाहते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | वैनगंगा
5 ) 'ग्रँड ट्रंक रोड' कोणत्या दोन शहरांना जोडतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कोलकाता आणि अमृतसर
6 ) छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोणत्या किल्ल्यावर झाला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | रायगड
7 ) वातावरणातील कोणता थर पृथ्वीच्या सर्वात जवळ आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | तपांबर (Troposphere)
8 ) राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष कोण असतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | उपराष्ट्रपती
9 ) 'गुलामगिरी' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | महात्मा जोतिराव फुले
10 ) सौर ऊर्जेचे मुख्य कारण काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | केंद्रकीय संमेलन (Nuclear Fusion)
11 ) रॅडक्लिफ रेषा (Radcliffe Line) कोणत्या दोन देशांमधील सीमा आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | भारत आणि पाकिस्तान
12 ) 'सत्यमेव जयते' हे घोषवाक्य कोणत्या उपनिषदातून घेतले आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | मुंडकोपनिषद
13 ) महाराष्ट्रात सर्वात जास्त क्षेत्र कोणत्या पिकाखाली आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | ज्वारी
14 ) ग्रामपंचायतीचे वार्षिक अंदाजपत्रक कोणासमोर मांडले जाते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | ग्रामसभा
15 ) 'इंडिका' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | मेगॅस्थेनिस
16 ) महाराष्ट्रातील सर्वाधिक पावसाचे ठिकाण 'आंबोली' कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सिंधुदुर्ग
17 ) राष्ट्रपतींना त्यांच्या पदाची शपथ कोण देतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश
18 ) 'भारताचे मॅंचेस्टर' कोणत्या शहराला म्हणतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | अहमदाबाद
19 ) लोह खनिजाचे सर्वाधिक साठे महाराष्ट्रात कोणत्या जिल्ह्यात आहेत ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | गडचिरोली
20 ) 'आझाद हिंद सेना' कोणी स्थापन केली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | रासबिहारी बोस
21 ) भारतातील सर्वात जुने पर्वत रांग कोणती ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | अरवली
22 ) लोकसभेची कमाल सदस्य संख्या किती असू शकते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 552
23 ) महाराष्ट्रातील पहिली महानगरपालिका कोठे स्थापन झाली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | मुंबई
24 ) 'पवनार आश्रम' कोणाशी संबंधित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | विनोबा भावे
25 ) जागतिक प्रमाणवेळ आणि भारतीय प्रमाणवेळ (IST) यामध्ये किती तासांचा फरक आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 5 तास 30 मिनिटे (पुढे)
26 ) 'विठ्ठल रामजी शिंदे' यांनी कोणती संस्था स्थापन केली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | डिप्रेस्ड क्लासेस मिशन
27 ) पंचायत राज स्वीकारणारे भारतातील पहिले राज्य कोणते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | राजस्थान
28 ) आशियातील सर्वात मोठा सहकारी साखर कारखाना कोठे आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | प्रवरानगर (लोणी)
29 ) 'कोकण रेल्वे'ची एकूण लांबी किती किलोमीटर आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 741 किमी
30 ) 'बक्सारची लढाई' कोणत्या वर्षी झाली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 1764
31 ) भारतीय राज्यघटनेचे कोणते कलम 'अस्पृश्यता निवारणा'शी संबंधित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कलम 17
32 ) 'कन्हेरी' लेणी कोणत्या जिल्ह्यात आहेत ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | मुंबई उपनगर
33 ) भारतातील पहिली रेल्वे कोणत्या दोन शहरांदरम्यान धावली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | मुंबई ते ठाणे
34 ) 'होमरूल लीग'ची स्थापना कोणी केली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | डॉ. अॅनी बेझंट आणि लोकमान्य टिळक
35 ) महाराष्ट्रातील कोणत्या विभागात सर्वाधिक जिल्हे आहेत ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर)
36 ) राज्यपालांची नियुक्ती कोण करतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | राष्ट्रपती
37 ) 'अजिंठा आणि वेरूळ' लेणी कोणत्या राजघराण्याच्या काळात कोरली गेली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | वाकाटक आणि राष्ट्रकूट
38 ) सूर्यमालेतील कोणता ग्रह 'तांबडा ग्रह' (Red Planet) म्हणून ओळखला जातो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | मंगळ
39 ) 'पुणे करार' (Poona Pact) कोणामध्ये झाला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | गांधी आणि आंबेडकर
40 ) भारतातील 'सिलिकॉन व्हॅली' कोणत्या शहराला म्हणतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | बेंगळुरू
41 ) मानवी हक्क दिन कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 10 डिसेंबर
42 ) 'अकबरनामा' हा ग्रंथ कोणी लिहिला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | अबुल फजल
43 ) भारतातील सर्वात उंच धरण कोणते आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | टेहरी धरण
44 ) महाराष्ट्रातील पंचायत राज व्यवस्था कोणत्या समितीच्या शिफारशीवर आधारित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | वसंतराव नाईक समिती
45 ) 'वास्को-द-गामा' भारतात सर्वप्रथम कोणत्या बंदरात उतरला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कालिकत
46 ) विधानसभेचे सदस्य होण्यासाठी किमान वयोमर्यादा किती आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 25 वर्षे
47 ) 'पेंच' राष्ट्रीय उद्यान कोठे आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | नागपूर
48 ) भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती कोण होते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन
49 ) पृथ्वीचा आकार कसा आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | जिओइड (Geoid)
50 ) 'चले जाव' (Quit India) चळवळ कोणत्या वर्षी सुरू झाली ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 1942
51 ) महाराष्ट्रातील सर्वोच्च शिखर कोणते आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कळसूबाई
52 ) जागतिक पर्यावरण दिन कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 5 जून
53 ) रक्तातील हिमोग्लोबिनच्या कमतरतेमुळे कोणता आजार होतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | ॲनिमिया (पांडुरोग)
54 ) सूर्यमालेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | गुरु
55 ) 'चिपको आंदोलन' कशाशी संबंधित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | वृक्ष संरक्षण
56 ) वातावरणात ऑक्सिजनचे प्रमाण किती टक्के आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 21 टक्के
57 ) महाराष्ट्राचा राज्यप्राणी कोणता आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | शेकरू (मोठी खार)
58 ) 'काझीरंगा' राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या राज्यात आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | आसाम
59 ) अन्नातील ऊर्जेचे मुख्य स्रोत कोणते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कर्बोदके
60 ) सूर्यप्रकाशामुळे आपल्या शरीराला कोणते जीवनसत्त्व मिळते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | जीवनसत्त्व ड
61 ) भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार कोणाला म्हणतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
62 ) महाराष्ट्रात सर्वात कमी पावसाचा जिल्हा कोणता ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | अहमदनगर
63 ) भूकंप मोजण्यासाठी कोणते उपकरण वापरतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सिस्मोग्राफ
64 ) 'ताडोबा' अंधारी व्याघ्र प्रकल्प कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | चंद्रपूर
65 ) अन्नाचे पचन प्रामुख्याने कोठे होते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | लहान आतडे
66 ) ओझोन वायूचा थर कशापासून पृथ्वीचे रक्षण करतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | अतिनील किरणे (UV Rays)
67 ) शुद्ध पाण्याचा पीएच (pH) किती असतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 7
68 ) 'ग्रामपंचायत' चा प्रमुख कोण असतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सरपंच
69 ) महाराष्ट्रातील कोणत्या नदीला 'दक्षिण गंगा' म्हणतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | गोदावरी
70 ) कांदा, बटाटा यांसारख्या भाज्यांना कोंब फुटू नये म्हणून कोणत्या किरणांचा मारा करतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | गॅमा किरणे
71 ) 'राष्ट्रीय विज्ञान दिन' कधी साजरा केला जातो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 28 फेब्रुवारी
72 ) शरीरातील सर्वात मोठी ग्रंथी कोणती आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | यकृत (Liver)
73 ) खालीलपैकी कोणता 'अजैविक' घटक आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | सूर्यप्रकाश
74 ) लोकसंख्येच्या बाबतीत भारताचा जगात कितवा क्रमांक लागतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | पहिला
75 ) लोणावळा आणि खंडाळा ही थंड हवेची ठिकाणे कोणत्या जिल्ह्यात आहेत ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | पुणे
76 ) रॅबीज हा आजार कशामुळे होतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कुत्रा चावल्याने
77 ) 'शून्य कचरा' (Zero Waste) संकल्पना कशाशी संबंधित आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कचऱ्याचे व्यवस्थापन आणि पुनर्वापर
78 ) बायोगॅसमध्ये मुख्यत्वे कोणता वायू असतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | मिथेन
79 ) महाराष्ट्रातील कोणत्या जिल्ह्याला 'संत्रा नगरी' म्हणतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | नागपूर
80 ) पाण्याचे बाष्पीभवन कोणत्या तापमानाला सर्वाधिक होते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 100 अंश सेल्सिअस
81 ) 'जिल्हा परिषद' का प्रशासकीय प्रमुख कोण असतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO)
82 ) कोणत्या जीवनसत्त्वाच्या अभावामुळे 'रातांधळेपणा' होतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | जीवनसत्त्व अ
83 ) 'गिर' अभयारण्य कशासाठी प्रसिद्ध आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सिंह
84 ) मुळा, गाजर, बीट ही वनस्पतीची कोणती अंगे आहेत ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | मुळे
85 ) ध्वनीची तीव्रता मोजण्याचे एकक कोणते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | डेसिबल (dB)
86 ) 'जागतिक जल दिन' कधी साजरा केला जातो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 22 मार्च
87 ) पृथ्वीला स्वतःभोवती एक फेरी पूर्ण करण्यास किती वेळ लागतो ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 24 तास
88 ) 'पेनिसिलीन' या प्रतिजैविकाचा शोध कोणी लावला ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | अलेक्झांडर फ्लेमिंग
89 ) रायगड जिल्ह्याचे जुने नाव काय होते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | कुलाबा
90 ) हवेचा दाब मोजण्यासाठी कोणते उपकरण वापरतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | बॅरोमीटर
91 ) 'सापुतारा' हे थंड हवेचे ठिकाण कोणत्या राज्यात आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | गुजरात
92 ) भारताचे राष्ट्रीय फूल कोणते आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कमळ
93 ) मानवी शरीरात एकूण किती हाडे असतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 206
94 ) कोणत्या वायूमुळे 'ग्लोबल वॉर्मिंग' वाढते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कार्बन डायऑक्साइड
95 ) जिल्हा स्तरावर शांतता आणि सुव्यवस्था राखण्याची जबाबदारी कोणाची असते ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | जिल्हाधिकारी (Collector)
96 ) विजेच्या दिव्यात कोणत्या धातूची तार वापरतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | टंगस्टन
97 ) 'सुंदरबन' त्रिभुज प्रदेश कोणत्या राज्यात आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | पश्चिम बंगाल
98 ) पाण्याचे रासायनिक सूत्र काय आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | H2O
99 ) जागतिक आरोग्य संघटनेचे (WHO) मुख्यालय कोठे आहे ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | जिनिव्हा
100 ) झाडाची पाने हिरवी कशामुळे दिसतात ?
📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | क्लोरोफिल (हरितद्रव्य)