MAHA TET Exam : उच्च प्राथमिक स्तर - विज्ञान अतिसंभाव्य प्रश्न | Science Questions for Paper-2

शिक्षक पात्रता परीक्षा (MAHA TET) - विज्ञान विशेष सराव प्रश्नसंच (पेपर-2)

महा टीईटी परीक्षेच्या तयारीमध्ये 'विज्ञान' हा विषय गुण मिळवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. यामध्ये भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry) आणि जीवशास्त्र (Biology) या तीनही शाखांतील प्रश्नांचा समावेश होतो. इयत्ता 5 वी ते 10 वी च्या शालेय पाठ्यपुस्तकांवर आधारित संकल्पना परीक्षेमध्ये प्रामुख्याने विचारल्या जातात

या पोस्टमध्ये आम्ही आपल्यासाठी 50 अशा प्रश्नांचा सराव संच घेऊन आलो आहोत, जे परीक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. यामध्ये प्रकाश, ध्वनी, आम्ल-अम्लारी, मानवी शरीरसंस्था आणि नैसर्गिक साधनसंपत्ती यांसारख्या घटकांचा समावेश आहे

खाली दिलेल्या प्रश्नांचा सराव करा आणि आपली तयारी किती झाली आहे हे तपासा

1 ) मानवी शरीरातील रक्ताचे अभिसरण कोणामुळे होते ?

1 ) फुफ्फुसे

2 ) हृदय

3 ) यकृत

4 ) मूत्रपिंड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | हृदय

---

2 ) बाष्पीभवनाचा वेग कशावर अवलंबून असतो ?

1 ) वाऱ्याचा वेग

2 ) हवेतील आर्द्रता

3 ) तापमान

4 ) वरील सर्व

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | वरील सर्व

---

3 ) पाण्याचे रेणूसूत्र (Molecular Formula) काय आहे ?

1 ) CO2

2 ) H2O

3 ) O2

4 ) NaCl

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | H2O

---

4 ) 'आधुनिक आवर्तसारणी' (Modern Periodic Table) को कोणी मांडली ?

1 ) मेन्डेलीव्ह

2 ) न्यूलँड्स

3 ) मोस्ले

4 ) डॉबेरायनर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | मोस्ले

---

5 ) आवाजाची तीव्रता मोजण्याचे एकक कोणते ?

1 ) हर्ट्झ

2 ) वॉट

3 ) डेसिबल (dB)

4 ) ज्युल

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | डेसिबल (dB)

---

6 ) कोणत्या जीवनसत्त्वाच्या कमतरतेमुळे 'स्कर्व्ही' हा आजार होतो ?

1 ) जीवनसत्त्व अ

2 ) जीवनसत्त्व ब

3 ) जीवनसत्त्व क

4 ) जीवनसत्त्व ड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | जीवनसत्त्व क

---

7 ) प्रकाशाच्या वेगाचा सिद्धांत सर्वात आधी कोणी मांडला ?

1 ) गॅलीलिओ

2 ) न्यूटन

3 ) रोमर

4 ) आईन्स्टाईन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | रोमर

---

8 ) रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित करण्यासाठी कोणते संप्रेरक (Hormone) कार्य करते ?

1 ) थायरॉक्सिन

2 ) इन्सुलिन

3 ) ॲड्रिनॅलिन

4 ) टेस्टोस्टेरॉन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | इन्सुलिन

---

9 ) आम्ल पर्जन्यासाठी प्रामुख्याने कोणते वायू जबाबदार असतात ?

1 ) नायट्रोजन आणि ऑक्सिजन

2 ) सल्फर डायऑक्साइड आणि नायट्रोजन डायऑक्साइड

3 ) कार्बन डायऑक्साइड आणि मिथेन

4 ) हायड्रोजन आणि हिलिअम

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सल्फर डायऑक्साइड आणि नायट्रोजन डायऑक्साइड

---

10 ) मानवी शरीरातील सर्वात मोठे हाड कोणते

1 ) फिमर (मांडीचे हाड)

2 ) स्टिरप (कानातील हाड)

3 ) मणका

4 ) जबडा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | फिमर (मांडीचे हाड)

---

11 ) 'भूकंप' मोजण्यासाठी कोणते उपकरण वापरले जाते ?

1 ) बॅरोमीटर

2 ) सिस्मोग्राफ

3 ) हायग्रोमीटर

4 ) लॅक्टोमीटर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सिस्मोग्राफ

---

12 ) बायोगॅसमध्ये मुख्यत्वे कोणता घटक असतो ?

1 ) प्रोपेन

2 ) ब्युटेन

3 ) मिथेन

4 ) इथिलिन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | मिथेन

---

13 ) पृथ्वीवरील सर्वात कठीण पदार्थ कोणता

1 ) लोखंड

2 ) हिरा

3 ) ग्रॅफाईट

4 ) प्लॅटिनम

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | हिरा

---

14 ) पाण्याची घनता किती तापमानाला सर्वाधिक असते ?

1 ) 0°C

2 ) 100°C

3 ) 4°C

4 ) 10°C

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 4°C

---

15 ) वनस्पती रात्रीच्या वेळी कोणता वायू बाहेर सोडतात ?

1 ) ऑक्सिजन

2 ) नायट्रोजन

3 ) कार्बन डायऑक्साइड

4 ) हायड्रोजन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कार्बन डायऑक्साइड

---

16 ) मानवी शरीराचे सामान्य तापमान किती असते ?

1 ) 37°C

2 ) 98.4°C

3 ) 45°C

4 ) 30°C

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 37°C

---

17 ) 'गाजर' मध्ये कोणते जीवनसत्त्व मुबलक प्रमाणात असते ?

1 ) जीवनसत्त्व अ

2 ) जीवनसत्त्व क

3 ) जीवनसत्त्व ई

4 ) जीवनसत्त्व के

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | जीवनसत्त्व अ

---

18 ) कोणत्या धातूला 'पांढरे सोने' (White Gold) म्हटले जाते ?

1 ) चांदी

2 ) प्लॅटिनम

3 ) ॲल्युमिनियम

4 ) शिसे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | प्लॅटिनम

---

19 ) पेन्सिलमध्ये वापरले जाणारे 'शिसे' म्हणजे प्रत्यक्षात काय असते ?

1 ) कोळसा

2 ) ग्रॅफाईट

3 ) शिसे

4 ) काच

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | ग्रॅफाईट

---

20 ) सूर्यापासून पृथ्वीपर्यंत प्रकाश पोहोचण्यास किती वेळ लागतो ?

1 ) 5 मिनिटे

2 ) 8 मिनिटे 20 सेकंद

3 ) 10 मिनिटे

4 ) 2 मिनिटे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 8 मिनिटे 20 सेकंद

---

21 ) ध्वनीची गती कोणत्या माध्यमात सर्वाधिक असते ?

1 ) हवा

2 ) पाणी

3 ) निर्वात पोकळी

4 ) पोलाद (Solid)

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | पोलाद (Solid)

---

22 ) 'गुरुत्वाकर्षणाचा' शोध कोणी लावला ?

1 ) आईन्स्टाईन

2 ) न्यूटन

3 ) पास्कल

4 ) गॅलीलिओ

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | न्यूटन

---

23 ) हवेत सर्वाधिक प्रमाणात असलेला वायू कोणता ?

1 ) ऑक्सिजन

2 ) नायट्रोजन (78%)

3 ) कार्बन डायऑक्साइड

4 ) अरगॉन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | नायट्रोजन (78%)

---

24 ) मानवी शरीरातील गुणसूत्रांच्या जोड्या किती असतात ?

1 ) 23 जोड्या

2 ) 46 जोड्या

3 ) 22 जोड्या

4 ) 20 जोड्या

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 23 जोड्या

---

25 ) रक्ताचा पीएच (pH) किती असतो ?

1 ) 6.5

2 ) 7.4

3 ) 8.2

4 ) 5.0

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 7.4

---

26 ) 'पेनिसिलीन' चा शोध कोणी लावला ?

1 ) लुई पाश्चर

2 ) अलेक्झांडर फ्लेमिंग

3 ) एडवर्ड जेन्नर

4 ) मेरी क्युरी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | अलेक्झांडर फ्लेमिंग

---

27 ) विजेच्या दिव्यामध्ये कोणत्या धातूची तार वापरतात ?

1 ) तांबे

2 ) टंगस्टन

3 ) लोखंड

4 ) निकेल

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | टंगस्टन

---

28 ) कोणता रक्तगट 'सर्वयोग्य दाता' (Universal Donor) म्हणून ओळखला जातो ?

1 ) A

2 ) B

3 ) AB

4 ) O

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | O

---

29 ) दात आणि हाडे यांच्या मजबूतीसाठी कोणता घटक आवश्यक आहे ?

1 ) लोह

2 ) आयोडीन

3 ) कॅल्शियम

4 ) सोडियम

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कॅल्शियम

---

30 ) ओझोन थराला सर्वाधिक धोका कशामुळे आहे ?

1 ) CO2

2 ) CFC (क्लोरोफ्लुरोकार्बन्स)

3 ) मिथेन

4 ) हायड्रोजन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | CFC (क्लोरोफ्लुरोकार्बन्स)

---

31 ) सूर्यप्रकाशात एकूण किती रंग असतात ?

1 ) 5

2 ) 7

3 ) 3

4 ) 9

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 7

---

32 ) मानवी शरीरातील कोणता अवयव रक्ताचे शुद्धीकरण करतो ?

1 ) हृदय

2 ) फुफ्फुसे

3 ) मूत्रपिंड (Kidney)

4 ) स्वादुपिंड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | मूत्रपिंड (Kidney)

---

33 ) 'विजेचा दाब' मोजण्याचे एकक कोणते ?

1 ) ॲम्पिअर

2 ) व्होल्ट

3 ) ओहम

4 ) वॉट

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | व्होल्ट

---

34 ) रॅबीजची लस कोणी शोधली ?

1 ) एडवर्ड जेन्नर

2 ) लुई पाश्चर

3 ) जोनास साल्क

4 ) अलेक्झांडर फ्लेमिंग

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | लुई पाश्चर

---

35 ) 'मिठाचे' रासायनिक नाव काय आहे ?

1 ) सोडियम कार्बोनेट

2 ) सोडियम क्लोराईड

3 ) कॅल्शियम सल्फेट

4 ) पोटॅशियम नायट्रेट

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सोडियम क्लोराईड

---

36 ) कोणत्या ग्रहाला 'सकाळचा तारा' (Morning Star) म्हणतात ?

1 ) मंगळ

2 ) बुध

3 ) शुक्र

4 ) गुरु

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | शुक्र

---

37 ) शक्तीचे एकक कोणते आहे ?

1 ) ज्युल

2 ) वॉट

3 ) न्यूटन

4 ) कॅलरी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | वॉट

---

38 ) मानवी शरीरात एकूण किती स्नायू असतात ?

1 ) 206

2 ) 639 पेक्षा जास्त

3 ) 500

4 ) 100

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 639 पेक्षा जास्त

---

39 ) 'क जीवनसत्त्वाचा' मुख्य स्रोत कोणता आहे ?

1 ) दूध

2 ) अंडी

3 ) लिंबूवर्गीय फळे

4 ) मांस

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | लिंबूवर्गीय फळे (आंवळा, लिंबू)

---

40 ) अणुकेंद्रकात कोणते कण असतात ?

1 ) प्रोटॉन आणि इलेक्ट्रॉन

2 ) प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन

3 ) फक्त इलेक्ट्रॉन

4 ) फक्त न्यूट्रॉन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन

---

41 ) ध्वनीची गती कशामधून प्रवास करू शकत नाही ?

1 ) हवा

2 ) पोलाद

3 ) पाणी

4 ) निर्वात पोकळी (Vacuum)

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | निर्वात पोकळी (Vacuum)

---

42 ) मानवी कवटीत किती हाडे असतात ?

1 ) 8

2 ) 14

3 ) 22

4 ) 28

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 22

---

43 ) रक्ताचे किती गट आहेत ?

1 ) 2

2 ) 4

3 ) 6

4 ) 8

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 4 (A, B, AB, O)

---

44 ) 'लोह' (Iron) च्या कमतरतेमुळे कोणता आजार होतो ?

1 ) मुडदूस

2 ) ॲनिमिया (पांडुरोग)

3 ) गलगंड

4 ) बेरीबेरी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | ॲनिमिया (पांडुरोग)

---

45 ) प्रकाशाचे परावर्तन होण्यासाठी पृष्ठभाग कसा असावा लागतो ?

1 ) खडबडीत

2 ) गुळगुळीत आणि चकचकीत

3 ) काळा

4 ) पारदर्शक

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | गुळगुळीत आणि चकचकीत

---

46 ) 'काच' म्हणजे काय असते ?

1 ) अतिशित द्रव

2 ) स्थायू

3 ) वायू

4 ) यांपैकी नाही

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | अतिशित द्रव (Supercooled liquid)

---

47 ) कोणत्या वायूला 'हास्य वायू' म्हणतात ?

1 ) नायट्रिक ऑक्साईड

2 ) नायट्रस ऑक्साईड (N2O)

3 ) नायट्रोजन डायऑक्साइड

4 ) नायट्रोजन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | नायट्रस ऑक्साईड (N2O)

---

48 ) रक्तातील लाल पेशींचा कार्यकाळ किती दिवसांचा असतो ?

1 ) 10 दिवस

2 ) 120 दिवस

3 ) 50 दिवस

4 ) 365 दिवस

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 120 दिवस

---

49 ) मानवी डोळ्यासाठी 'सुस्पष्ट दृष्टीचे लघुत्तम अंतर' किती असते ?

1 ) 10 सेमी

2 ) 25 सेमी

3 ) 50 सेमी

4 ) 100 सेमी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 25 सेमी

---

50 ) 'डायनामो' चा शोध कोणी लावला ?

1 ) मायकेल फॅरेडे

2 ) थॉमस एडिसन

3 ) ग्रॅहम बेल

4 ) न्यूटन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | मायकेल फॅरेडे

---