अंतर व दिशा प्रश्नसंच बुद्धिमत्ता चाचणी | Direction Reasoning Question in Marathi

अंतर व दिशा प्रश्नसंच | Distance & Direction Reasoning Questions with Answers in Marathi

आपण रोजच्या आयुष्यात “डावीकडे वळा”, “उजवीकडे जा”, “सरळ पुढे जा” अशा सूचना ऐकतो आणि त्यानुसार दिशा ठरवतो. हाच रोजचा अनुभव Reasoning / Buddhimatta Chachani मधील अंतर व दिशा (Distance & Direction) प्रश्नांचा पाया आहे . या प्रकारच्या प्रश्नांमध्ये एखादी व्यक्ती किंवा वस्तू दिलेल्या दिशांनुसार हालचाल करते आणि शेवटी ती सुरुवातीच्या ठिकाणापासून किती अंतरावर आणि कोणत्या दिशेला आहे, हे शोधायचे असते

हे प्रश्न MPSC, Talathi, Police Bharti, PSI, SSC, Bank (IBPS, SBI), ZP Bharti अशा विविध स्पर्धा परीक्षांमध्ये नियमितपणे विचारले जातात. योग्य पद्धतीने आकृती काढून विचार केल्यास हे प्रश्न सोडविणे खूप सोपे असते

उदाहरण :
राम पूर्वेकडे 10 मीटर चालतो. नंतर तो उजवीकडे वळून 5 मीटर चालतो. त्यानंतर तो पुन्हा उजवीकडे वळून 10 मीटर चालतो.
👉 राम सुरुवातीच्या ठिकाणापासून किती अंतरावर आणि कोणत्या दिशेला आहे ?

विविध स्पर्धा परीक्षांमध्ये या घटकात प्रामुख्याने खालील प्रकारचे प्रश्न विचारले जातात ;

• डावी–उजवी वळणे आधारित प्रश्न
• सरळ हालचाल व अंतिम दिशा
• अंतर शोधा प्रकारचे प्रश्न
• एकापेक्षा अधिक व्यक्तींच्या हालचाली
• मिश्र दिशा व अंतर प्रश्न

---

या घटकावर खाली दिलेले सर्व प्रश्न सोडवा आणि तुमची बुद्धिमत्ता चाचणी तयारी अधिक भक्कम करा

Direction Reasoning Question in Marathi

Question : 1

अजय आपल्या घरापासून उत्तरेकडे 5 किमी चालत गेला, त्यानंतर तो उजवीकडे वळून 3 किमी चालला. तर आता त्याचे तोंड कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : उत्तरेकडे जात असताना उजवीकडे वळल्यास पूर्व दिशा येते. त्यामुळे अजयचे तोंड आता पूर्व दिशेला आहे.

Question : 2

एक व्यक्ति सूर्यास्ताच्या वेळी सूर्याकडे तोंड करून उभी आहे, तर तिच्या डाव्या हाताला कोणती दिशा असेल ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : सूर्यास्ताच्या वेळी सूर्य पश्चिम दिशेला असतो. पश्चिमेकडे तोंड करून उभे राहिल्यास उजव्या हाताला उत्तर आणि डाव्या हाताला दक्षिण दिशा येते.

Question : 3

राम पश्चिमेकडे 10 किमी गेला, त्यानंतर तो डावीकडे वळून 5 किमी चालला. पुन्हा तो डावीकडे वळून 10 किमी चालला. तर तो मूळ ठिकाणापासून किती अंतरावर आहे ?

❶ 5 किमी

❷ 10 किमी

❸ 15 किमी

❹ 20 किमी

📝 स्पष्टीकरण : या प्रवासामुळे एक आयत (Rectangle) तयार होतो. समोरासमोरील बाजू 10 किमीच्या आहेत, त्यामुळे उरलेली समांतर बाजू समोरील बाजूइतकीच म्हणजे 5 किमीची असेल.

Question : 4

जर आग्नेय दिशा उत्तर झाली, तर पश्चिम दिशा काय होईल ?

❶ आग्नेय

❷ नैऋत्य

❸ वायव्य

❹ ईशान्य

📝 स्पष्टीकरण : येथे मुख्य दिशांचे चक्र 135 अंश घड्याळाच्या विरुद्ध दिशेने फिरले आहे. मूळ पश्चिम दिशेच्या जागी कोणती दिशा येईल हे पाहण्यासाठी पश्चिमेपासून 135 अंश घड्याळाच्या विरुद्ध दिशेने मोजल्यास आग्नेय दिशा येते.

Question : 5

सीमा उत्तरेकडे 4 किमी चालत गेली आणि नंतर उजवीकडे वळून 3 किमी चालली. तर ती मूळ ठिकाणापासून सरळ रेषेत किती अंतरावर आहे ?

❶ 7 किमी

❷ 5 किमी

❸ 10 किमी

❹ 12 किमी

📝 स्पष्टीकरण : पायथागोरसच्या प्रमेयानुसार: कर्णचा वर्ग = 4 चा वर्ग + 3 का वर्ग = 16 + 9 = 25. 25 चे वर्गमूळ 5 येते, म्हणून ती मूळ ठिकाणापासून 5 किमी अंतरावर आहे.

Question : 6

तोंड पूर्वेकडे असताना तुम्ही 90 अंश घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने (clockwise) वळलात, तर आता तुमचे तोंड कोणत्या दिशेला असेल ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पश्चिम

❹ ईशान्य

📝 स्पष्टीकरण : पूर्व दिशेकडून 90 अंश उजवीकडे म्हणजेच घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने वळल्यास दक्षिण दिशा येते.

Question : 7

ईशान्य आणि पश्चिम या दोन दिशांमध्ये किती अंशाचा कोन असतो ?

❶ 90 अंश

❷ 135 अंश

❸ 180 अंश

❹ 45 अंश

📝 स्पष्टीकरण : ईशान्य ते उत्तर दिशा 45 अंश आणि उत्तर ते पश्चिम दिशा 90 अंश असते. म्हणून 45 + 90 = 135 अंश चा कोन तयार होतो.

Question : 8

सुनिता दक्षिणेकडे 7 किमी गेली, मग पूर्वेकडे 5 किमी चालली, पुन्हा उत्तरेकडे 7 किमी गेली. तर ती सुरुवातीच्या ठिकाणापासून कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ पश्चिम

❷ उत्तर

❸ पूर्व

❹ दक्षिण

📝 स्पष्टीकरण : सुनिता सुरुवातीला जेवढी दक्षिणेकडे गेली होती, तेवढीच ती नंतर उत्तरेकडे परत आली. त्यामुळे दक्षिण-उत्तर अंतर शून्य झाले. ती फक्त पूर्वेकडे 5 किमी गेल्यामुळे सुरुवातीच्या ठिकाणापासून पूर्व दिशेला आहे.

Question : 9

रांगेचे तोंड उत्तरेकडे आहे. रामच्या उजवीकडे लक्ष्मण उभा आहे, तर लक्ष्मणचे तोंड कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ पूर्व

❷ पश्चिम

❸ उत्तर

❹ दक्षिण

📝 स्पष्टीकरण : रांगेतील सर्व व्यक्तींचे तोंड एकाच दिशेला म्हणजे उत्तरेकडे आहे. त्यामुळे ते एकमेकांच्या डावीकडे किंवा उजवीकडे असले, तरी त्यांच्या स्वतःच्या तोंडाची दिशा बदलणार नाही, ती उत्तरच राहील.

Question : 10

वायव्य दिशेच्या विरुद्ध दिशा कोणती ?

❶ ईशान्य

❷ आग्नेय

❸ नैऋत्य

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : दिशा चक्रामध्ये वायव्य (North-West) दिशेच्या तंतोतंत समोरासमोर म्हणजेच विरुद्ध बाजूला आग्नेय (South-East) दिशा असते.

Question : 11

एक मुलगा सायकलवरून दक्षिणेकडे 4 किमी गेला, नंतर डावीकडे वळून 2 किमी गेला आणि पुन्हा डावीकडे वळून 4 किमी गेला. तर तो सुरुवातीच्या ठिकाणापासून किती अंतरावर आहे ?

❶ 2 किमी

❷ 4 किमी

❸ 6 किमी

❹ 10 किमी

📝 स्पष्टीकरण : सुरुवातीचे दक्षिणेकडचे 4 किमी आणि नंतरचे उत्तरेकडचे 4 किमी अंतर एकमेकांना रद्द करतात. त्यामुळे तो सुरुवातीच्या रेषेपासून समांतर असलेल्या पूर्व दिशेच्या 2 किमी अंतरावर उरतो.

Question : 12

जर ईशान्येला पश्चिम म्हटले, तर उत्तर दिशेला काय म्हणावे लागेल ?

❶ नैऋत्य

❷ वायव्य

❸ दक्षिण

❹ आग्नेय

📝 स्पष्टीकरण : ईशान्य ते पश्चिम असा बदल 135 अंश घड्याळाच्या विरुद्ध दिशेने (Anticlockwise) आहे. याच नियमानुसार उत्तर दिशेपासून 135 अंश मागे गेल्यास नैऋत्य दिशा येते.

Question : 13

मनीषचे तोंड उत्तर दिशेला आहे. तो 135 अंश घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने वळला, तर आता त्याचे तोंड कोणत्या दिशेला असेल ?

❶ नैऋत्य

❷ आग्नेय

❸ वायव्य

❹ ईशान्य

📝 स्पष्टीकरण : उत्तर दिशेकडून घड्याळाच्या दिशेने 90 अंश म्हणजेच पूर्व दिशा आणि पुढे आणखी 45 अंश गेल्यास आग्नेय दिशा येते.

Question : 14

एक व्यक्ती 3 किमी पूर्वेकडे जाते, मग 4 किमी दक्षिणेकडे जाते. तर मूळ ठिकाणापासून तिचे कमीत कमी अंतर किती ?

❶ 7 किमी

❷ 5 किमी

❸ 10 किमी

❹ 25 किमी

📝 स्पष्टीकरण : पायथागोरसच्या त्रिकूटानुसार: 3 चा वर्ग (9) + 4 चा वर्ग (16) = 25. आणि 25 चे वर्गमूळ 5 येते, त्यामुळे किमान सरळ अंतर 5 किमी असेल.

Question : 15

संध्याकाळी 6 वाजता एका व्यक्तीची सावली त्याच्या उजवीकडे पडत असेल, तर त्या व्यक्तीचे तोंड कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : संध्याकाळी सूर्य पश्चिमेला असतो, म्हणून सावली पूर्व दिशेला पडेल. जर पूर्व दिशा त्या व्यक्तीची उजवी बाजू असेल, तर तिचे तोंड उत्तर दिशेला असणे आवश्यक आहे.

Question : 16

A हा B च्या पश्चिमेला आहे. C हा A च्या दक्षिणेला आहे. तर B च्या संदर्भात C कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ वायव्य

❷ ईशान्य

❸ नैऋत्य

❹ आग्नेय

📝 स्पष्टीकरण : B बिंदूपासून खाली (दक्षिण) आणि डावीकडे (पश्चिम) या दोन्हीच्या मधील कोपऱ्यात C येतो. दक्षिण आणि पश्चिम यांच्या मधील दिशा म्हणजेच नैऋत्य होय.

Question : 17

एक माणूस घरापासून निघून 10 किमी उत्तरेला गेला, नंतर 6 किमी दक्षिणेला आला आणि पुन्हा 3 किमी पूर्वेला गेला. तर तो मूळ ठिकाणापासून किती लांब आहे ?

❶ 5 किमी

❷ 7 किमी

❸ 13 किमी

❹ 10 किमी

📝 स्पष्टीकरण : उत्तरेकडे 10 किमी जाऊन पुन्हा 6 किमी दक्षिणेकडे आल्यामुळे निव्वळ उत्तर अंतर 4 किमी राहते (10 - 6 = 4). पूर्वेकडील अंतर 3 किमी आहे. पायथागोरसच्या प्रमेयानुसार: 4 चा वर्ग (16) + 3 का वर्ग (9) = 25. 25 चे वर्गमूळ 5 किमी येते.

Question : 18

तुम्ही उत्तरेकडे तोंड करून उभे आहात, आधी डावीकडे वळलात, मग पुन्हा डावीकडे आणि शेवटी उजवीकडे वळलात. आता तुमचे तोंड कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ पूर्व

❷ पश्चिम

❸ उत्तर

❹ दक्षिण

📝 स्पष्टीकरण : उत्तर दिशेकडून डावीकडे वळल्यास पश्चिम दिशा येते. पश्चिमेकडून पुन्हा डावीकडे वळल्यास दक्षिण दिशा येते. शेवटी दक्षिणेकडून उजवीकडे वळल्यास पुन्हा पश्चिम दिशा येते.

Question : 19

आग्नेय दिशेला तोंड करून उभा असलेला मुलगा 180 अंश वळला, तर आता त्याचे तोंड कोठे असेल ?

❶ नैऋत्य

❷ वायव्य

❸ ईशान्य

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : कोणत्याही दिशेपासून 180 अंश वळणे म्हणजे थेट त्याच्या विरुद्ध दिशेला तोंड करणे होय. आग्नेयच्या तंतोतंत विरुद्ध वायव्य दिशा असते.

Question : 20

सूर्योद्याच्या वेळी राधा आणि गिता एकमेकींसमोर उभ्या आहेत. गिताची सावली राधाच्या बरोबर उजवीकडे पडली असेल, तर राधाचे तोंड कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : सकाळी सावली नेहमी पश्चिम दिशेला पडते. ही सावली राधाच्या उजव्या बाजूला आहे, म्हणजेच राधाची उजवी बाजू पश्चिम आहे. जेव्हा उजवी बाजू पश्चिम असते, तेव्हा तोंड दक्षिण दिशेला असते.

Question : 21

एक माणूस 5 km पूर्वेला जातो, त्यानंतर तो दक्षिण दिशेला वळून 12 km चालतो. तर तो सुरुवातीच्या ठिकाणापासून सरळ रेषेत किती अंतरावर आहे ?

❶ 13 km

❷ 17 km

❸ 7 km

❹ 15 km

📝 स्पष्टीकरण : पायथागोरसच्या प्रमेयानुसार: 5 चा वर्ग (25) + 12 चा वर्ग (144) = 169. 169 चे वर्गमूळ 13 येते, म्हणून सरळ रेषेतील अंतर 13 km आहे.

Question : 22

जर उत्तर दिशा ईशान्य झाली, तर दक्षिण दिशा कोणती होईल ?

❶ नैऋत्य

❷ आग्नेय

❸ वायव्य

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : उत्तर दिशा 45 अंश घड्याळाच्या दिशेने (Clockwise) पुढे सरकली आहे. याच प्रकारे दक्षिण दिशा 45 अंश घड्याळाच्या दिशेने पुढे सरकवल्यास नैऋत्य दिशा मिळते.

Question : 23

सायंकाळी 5 वाजता कविता सूर्याकडे पाठ करून उभी आहे, तर तिच्या डाव्या हाताला कोणती दिशा असेल ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : सायंकाळी सूर्य पश्चिमेला असतो. सूर्याकडे पाठ आहे म्हणजेच कविताचे तोंड पूर्व दिशेला आहे. पूर्व दिशेला तोंड करून उभे राहिल्यास डाव्या हाताला उत्तर दिशा येते.

Question : 24

राहुल घरापासून 8 km पश्चिमेला गेला, नंतर तो उजवीकडे वळून 6 km गेला. तर तो मूळ ठिकाणापासून किती लांब आहे ?

❶ 14 km

❷ 10 km

❸ 2 km

❹ 12 km

📝 स्पष्टीकरण : पायथागोरसच्या सिद्धांतानुसार: 8 चा वर्ग (64) + 6 चा वर्ग (36) = 100. 100 चे वर्गमूळ 10 येते, म्हणून तो मूळ ठिकाणापासून 10 km लांब आहे.

Question : 25

आग्नेय आणि वायव्य या दिशांमध्ये किती अंशाचा कोन असतो ?

❶ 90°

❷ 45°

❸ 180°

❹ 135°

📝 स्पष्टीकरण : आग्नेय (South-East) आणि वायव्य (North-West) या दोन दिशा एकमेकींच्या अगदी समोरासमोर म्हणजेच विरुद्ध बाजूला असतात, त्यामुळे त्यांच्यामध्ये 180 अंशाचा कोन तयार होतो.

Question : 26

अंकिताचे तोंड उत्तर दिशेला आहे. ती दोन वेळा उजवीकडे वळली आणि एकदा डावीकडे वळली. तर आता तिचे तोंड कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : दोन वेळा उजवीकडे आणि एक वेळा डावीकडे वळणे म्हणजेच निव्वळ एक वेळा उजवीकडे वळणे (1 Right). उत्तर दिशेकडून एक वेळा उजवीकडे वळल्यास पूर्व दिशा येते.

Question : 27

एका व्यक्तीने चालायला सुरुवात केली आणि तो 3 km दक्षिणेला गेला. नंतर डावीकडे वळून 4 km चालला. पुन्हा डावीकडे वळून 3 km चालला. तर तो मूळ ठिकाणापासून कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : तो सुरुवातीला 3 km खाली (दक्षिण) गेला आणि पुन्हा 3 km वर (उत्तर) आला, त्यामुळे त्याचे उभ्या रेषेतील अंतर शून्य झाले. तो मधल्या भागात पूर्वेकडे वळल्यामुळे मूळ ठिकाणापासून पूर्व दिशेला आहे.

Question : 28

घड्याळात 9 वाजले आहेत. जर तास काटा पश्चिम दिशा दाखवत असेल, तर मिनिट काटा कोणती दिशा दाखवेल ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : 9 वाजता तास काटा अचूक 9 वर (पश्चिम) असतो आणि मिनिट काटा 12 वर असतो. घड्याळातील 12 चा अंक नेहमी उत्तर दिशा दर्शवतो.

Question : 29

नैऋत्य दिशेला तोंड करून उभा असलेला मुलगा 90° घड्याळाच्या काट्याच्या विरुद्ध दिशेने वळला, तर त्याची नवीन दिशा कोणती ?

❶ वायव्य

❷ आग्नेय

❸ ईशान्य

❹ दक्षिण

📝 स्पष्टीकरण : नैऋत्य (South-West) दिशेपासून डावीकडे म्हणजेच घड्याळाच्या काट्याच्या विरुद्ध दिशेने 90 अंश मोजल्यास आग्नेय (South-East) दिशा येते.

Question : 30

सुहास उत्तरेकडे 10 m गेला, त्यानंतर तो पश्चिमेकडे 10 m वळला, पुन्हा दक्षिणेकडे 5 m वळला आणि पूर्वेकडे 10 m वळाला. तर तो मूळ ठिकाणापासून किती लांब आहे ?

❶ 15 m

❷ 5 m

❸ 10 m

❹ 20 m

📝 स्पष्टीकरण : पश्चिमेकडील 10 m आणि पूर्वेकडील 10 m अंतर एकमेकांना रद्द करतात. उत्तरेकडील एकूण 10 m मधून दक्षिणेकडे परतलेले 5 m वजा केल्यास केवळ 5 m अंतर उरते.

Question : 31

जर आग्नेय दिशा उत्तर झाली, तर ईशान्य दिशा कोणती होईल ?

❶ पश्चिम

❷ पूर्व

❸ दक्षिण

❹ नैऋत्य

📝 स्पष्टीकरण : आग्नेय ते उत्तर हा बदल 135 अंश घड्याळाच्या विरुद्ध दिशेने आहे. याच नियमाने ईशान्य दिशेपासून 135 अंश घड्याळाच्या विरुद्ध दिशेने मागे गेल्यावर पश्चिम दिशा मिळते.

Question : 32

सकाळी सूर्योदयाच्या वेळी राम आणि श्याम एकमेकांकडे तोंड करून उभे आहेत. जर रामची सावली श्यामच्या डावीकडे पडत असेल, तर रामचे तोंड कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : सकाळी सावली पश्चिम दिशेला पडते. ही सावली श्यामच्या डावीकडे आहे, म्हणजेच श्यामची डावी बाजू पश्चिम आहे. डावी बाजू पश्चिम असल्यास श्यामचे तोंड उत्तर दिशेला असेल. राम त्याच्या समोर उभा असल्याने रामचे तोंड दक्षिण दिशेला असेल.

Question : 33

एक मुलगा वायव्येला 5 km गेला आणि पुन्हा नैऋत्येला 5 km गेला. तर तो मूळ ठिकाणापासून कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : वायव्य दिशा (वर-डावीकडे) आणि नैऋत्य दिशा (खाली-डावीकडे) अशा दोन समान अंतराच्या प्रवासांचा एकत्रित परिणाम मूळ रेषेच्या सरळ डाव्या बाजूला म्हणजेच पश्चिम दिशेला होतो.

Question : 34

तुम्ही तुमच्या घरापासून सरळ 4 km उत्तरेला जाता, मग उजवीकडे वळून 3 km जाता. तर घरापासून तुमचे कमीत कमी अंतर किती ?

❶ 7 km

❷ 5 km

❸ 1 km

❹ 12 km

📝 स्पष्टीकरण : पायथागोरसच्या (3, 4, 5) या त्रिकूटानुसार, उत्तरेकडील 4 km आणि पूर्वेकडील 3 km चा काटकोन त्रिकोण बनून किमान सरळ अंतर 5 km होते.

Question : 35

आग्नेय दिशेच्या संदर्भात वायव्य दिशा किती अंशात आहे ?

❶ 90°

❷ 180°

❸ 270°

❹ 360°

📝 स्पष्टीकरण : आग्नेय आणि वायव्य या दिशा एकमेकींच्या तंतोतंत विरुद्ध आहेत. कोणत्याही दोन विरुद्ध दिशांमध्ये सरळ रेषेचा म्हणजेच 180 अंशाचा कोन असतो.

Question : 36

एका नकाशात दक्षिण दिशा पश्चिम दाखवली आहे, तर त्या नकाशात उत्तर दिशा कशी दाखवली असेल ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : नकाशात दिशा चक्र घड्याळाच्या विरुद्ध दिशेने 90 अंश फिरवले आहे (दक्षिण = पश्चिम). यानुसार, मूळ उत्तर दिशा 90 अंश मागे फिरवल्यास पूर्व म्हणून दर्शवली जाईल.

Question : 37

एक व्यक्ती 10 m सरळ जाते आणि 10 m उजवीकडे वळते. त्यानंतर ती प्रत्येक वेळी डावीकडे वळून अनुक्रमे 5, 15 आणि 15 m जाते. तर ती मूळ ठिकाणापासून किती अंतरावर आहे ?

❶ 5 m

❷ 10 m

❸ 20 m

❹ 0 m

📝 स्पष्टीकरण : दिशांचा आलेख काढल्यास लक्षात येते की, शेवटच्या 15 m च्या डाव्या वळणामुळे ती व्यक्ती मूळ रेषेच्या समांतर अगदी जवळ येते. त्यामधील एकूण फरक 15 - 10 = 5 m एवढा उरतो.

Question : 38

जर मी ईशान्य दिशेला तोंड करून उभा राहिलो आणि 135° डावीकडे वळलो, तर आता माझे तोंड कोणत्या दिशेला असेल ?

❶ दक्षिण

❷ पश्चिम

❸ उत्तर

❹ नैऋत्य

📝 स्पष्टीकरण : ईशान्य दिशेपासून डावीकडे (Anticlockwise) 45 अंश म्हणजे उत्तर दिशा येते, आणि तिथून पुढे आणखी 90 अंश डावीकडे गेल्यास पश्चिम दिशा येते.

Question : 39

P हे गाव Q च्या दक्षिणेला आहे. R हे गाव P च्या पूर्वेला आहे. तर Q गाव R गावाच्या कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ ईशान्य

❷ आग्नेय

❸ वायव्य

❹ नैऋत्य

📝 स्पष्टीकरण : R या गावावरून पाहिले असता Q हे गाव वरच्या आणि डाव्या बाजूस म्हणजेच उत्तर-पश्चिम भागात येते. या कोपऱ्यातील दिशा म्हणजे वायव्य दिशा होय.

Question : 40

एका घड्याळात 6 वाजले आहेत. जर मिनिट काटा ईशान्य दिशा दाखवत असेल, तर तास काटा कोणती दिशा दाखवेल ?

❶ नैऋत्य

❷ आग्नेय

❸ वायव्य

❹ दक्षिण

📝 स्पष्टीकरण : 6 वाजता मिनिट काटा (12 वर) आणि तास काटा (6 वर) हे एकमेकांच्या तंतोतंत विरुद्ध असतात. मिनिट काटा ईशान्येला असेल, तर तास काटा त्याच्या विरुद्ध बाजूच्या नैऋत्य दिशेला असेल.

Question : 41

एका घड्याळात 4:30 वाजले आहेत. जर मिनिट काटा पूर्व दिशा दाखवत असेल, तर तास काटा कोणती दिशा दाखवेल ?

❶ ईशान्य

❷ वायव्य

❸ आग्नेय

❹ नैऋत्य

📝 स्पष्टीकरण : सामान्यतः 4:30 ला मिनिट काटा दक्षिण (6 वर) दर्शवतो, पण तो पूर्व मानला आहे (90 अंश मागे फिरवला). तास काटा सामान्यतः आग्नेय भागात (4 आणि 5 च्या मध्ये) असतो, त्यालाही 90 अंश मागे नेल्यास तो ईशान्य दिशा दाखवेल.

Question : 42

A हा B च्या दक्षिणेला 40 मीटर आहे. C हा B च्या पूर्वेला 30 मीटर आहे. तर A पासून C कोणत्या दिशेला आणि किती अंतरावर आहे ?

❶ उत्तर-पूर्व, 50 मीटर

❷ दक्षिण-पश्चिम, 50 मीटर

❸ उत्तर-पश्चिम, 70 मीटर

❹ दक्षिण-पूर्व, 10 मीटर

📝 स्पष्टीकरण : A पासून पाहिल्यास C वर आणि उजवीकडे (उत्तर-पूर्व म्हणजेच ईशान्य) आहे. पायथागोरसच्या नियमानुसार: 40 चा वर्ग (1600) + 30 चा वर्ग (900) = 2500. 2500 चे वर्गमूळ 50 मीटर येते.

Question : 43

एक माणूस शीर्षासन करत असताना त्याचे तोंड पश्चिमेकडे आहे, तर त्याचा उजवा हात कोणत्या दिशेला असेल ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ वायव्य

📝 स्पष्टीकरण : शीर्षासन करताना शरीराची डावी-उजवी बाजू नेहमीच्या उलट होते. सर्वसाधारण स्थितीत तोंड पूर्वेला असताना उजवा हात दक्षिणेला असतो, पण शीर्षासनात शरीर उलटे झाल्यामुळे तोंड पश्चिमेला असले तरी उजवा हात उत्तर दिशेलाच राहतो.

Question : 44

राम आपल्या घरापासून 15 किमी उत्तरेला गेला. तिथे तो पश्चिमेकडे वळून 10 किमी गेला. पुन्हा दक्षिणेकडे वळून 5 किमी गेला आणि शेवटी पूर्वेकडे वळून 10 किमी गेला. तर तो घरापासून कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : पश्चिमेकडील 10 किमी आणि शेवटी पूर्वेकडील 10 किमी प्रवास एकमेकांना रद्द करतो. उत्तरेला 15 किमी जाऊन तो 5 किमी दक्षिणेला परत आल्याने मूळ घरापासून तो 10 किमी वर म्हणजेच उत्तर दिशेलाच आहे.

Question : 45

जर X हा Y च्या पूर्वेला आहे, जो Z च्या उत्तरेला आहे. जर P हा Z च्या दक्षिणेला असेल, तर X च्या संदर्भात P कोणत्या दिशेला आहे ?

❶ दक्षिण

❷ नैऋत्य

❸ आग्नेय

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : मांडणी केल्यास P हा बिंदू X च्या खाली (दक्षिण) आणि डाव्या बाजूस (पश्चिम) येतो. दक्षिण आणि पश्चिम यांच्या मधली दिशा म्हणजेच नैऋत्य दिशा होय.

Question : 46

एक विमान 500 किमी उत्तरेला उडते, मग 400 किमी पश्चिमेला वळते, नंतर 200 किमी दक्षिणेला येते आणि शेवटी 400 किमी पूर्वेला जाते. विमानाचे मूळ ठिकाणापासूनचे सरळ अंतर किती ?

❶ 300 किमी

❷ 700 किमी

❸ 1100 किमी

❹ 100 किमी

📝 स्पष्टीकरण : पश्चिम-पूर्व अंतर (400 - 400 = 0) रद्द होते. उत्तर-दक्षिण अंतराचा फरक 500 - 200 = 300 किमी उरतो, जे विमानाचे मूळ ठिकाणापासूनचे सरळ अंतर आहे.

Question : 47

रात्री 9 वाजता तासाचा काटा दक्षिण दिशा दाखवत असेल, तर मिनिटाचा काटा कोणती दिशा दाखवेल ?

❶ उत्तर

❷ पूर्व

❸ पश्चिम

❹ दक्षिण

📝 स्पष्टीकरण : 9 वाजता तास काटा 9 वर (पश्चिम) असतो, जो दक्षिण मानला आहे (90 अंश मागे फिरवला). मिनिट काटा 12 वर (उत्तर) असतो, त्यालाही 90 अंश मागे फिरवल्यास पूर्व दिशा मिळते.

Question : 48

दिशांच्या एका चक्रात ईशान्य दिशा दक्षिण झाली, तर उत्तर दिशा काय होईल ?

❶ नैऋत्य

❷ पश्चिम

❸ वायव्य

❹ आग्नेय

📝 स्पष्टीकरण : ईशान्य ते दक्षिण हा बदल 135 अंश घड्याळाच्या दिशेने (Clockwise) आहे. याच क्रमाने उत्तर दिशेपासून 135 अंश पुढे गेल्यास नैऋत्य दिशा मिळते.

Question : 49

एक मुलगा घरापासून निघून 20 मीटर पूर्वेला गेला, उजवीकडे वळून 10 मीटर चालला, पुन्हा उजवीकडे वळून 9 मीटर चालला, मग डावीकडे वळून 5 मीटर चालला. आता त्याचे तोंड कोठे आहे ?

❶ उत्तर

❷ दक्षिण

❸ पूर्व

❹ पश्चिम

📝 स्पष्टीकरण : मुलगा शेवटच्या वळणापूर्वी पश्चिम दिशेला जात होता. पश्चिमेकडून डावीकडे वळल्यामुळे त्याचे तोंड आता खालील बाजूला म्हणजेच दक्षिण दिशेला स्थिर होईल.

Question : 50

जर तुम्ही वायव्येकडे तोंड करून उभे असाल आणि 225 अंश घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने वळलात, तर आता तुमची दिशा कोणती ?

❶ पूर्व

❷ दक्षिण

❸ नैऋत्य

❹ उत्तर

📝 स्पष्टीकरण : वायव्य दिशेपासून घड्याळाच्या दिशेने 180 अंश म्हणजेच तंतोतंत विरुद्ध बाजूची आग्नेय दिशा येते. आग्नेयपासून पुढे आणखी 45 अंश (एकूण 225 अंश) गेल्यास दक्षिण दिशा मिळते.

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0