Police Patil Bharti Practice Question Set - 21
🎯 खालील प्रश्न हे पोलीस पाटील भरती 2025 साठी उपयुक्त ठरणारे सराव प्रश्न आहेत . हे प्रश्न केवळ मार्गदर्शनासाठी असून, आगामी पोलीस पाटील भरतीच्या लेखी परीक्षेमध्ये विचारले जाण्याची शक्यता असलेले संभाव्य प्रश्न आहेत
टीप : सर्व प्रश्न सोडवल्यानंतर खाली दिलेल्या Check Your Score बटनावर क्लिक करा व तुम्हाला मिळालेले मार्क्स तपासून पहा
पोलीस पाटील भरती सराव पेपर
Question : 1
राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका कोण घेते ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय संविधानाच्या 73 व्या व 74 व्या घटनादुरुस्तीनुसार राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या (ग्रामपंचायत, पंचायत समिती, जिल्हा परिषद, नगरपालिका व मनपा) निवडणुका घेण्याची जबाबदारी राज्य निवडणूक आयोगाची (State Election Commission) असते.
घटनेच्या कलम 243-K आणि कलम 243-ZA अंतर्गत राज्य निवडणूक आयुक्तांची तरतूद करण्यात आली आहे.
Question : 2
सिंधू नदीचा उगम कोठे होतो ?
📝स्पष्टीकरण :
सिंधू नदीचा उगम तिबेटमधील कैलास पर्वतरांगेत मानसरोवराजवळील सेंगे झांग्बो (बोखार चू / चेमायुंगदुंग हिमनदी) येथे होतो.
सिंधू नदीची एकूण लांबी सुमारे 3180 किमी असून भारतात ती लडाख केंद्रशासित प्रदेशातून वाहते.
Question : 3
मोहम्मद बिन तुघलकाने देवगिरीचे नामकरण काय केले ?
📝स्पष्टीकरण :
दिल्ली सल्तनतीचा सुलतान मोहम्मद बिन तुघलक याने 1327 मध्ये आपली राजधानी दिल्लीहून देवगिरी येथे हलवली आणि देवगिरीचे नाव 'दौलताबाद' ठेवले.
हा किल्ला छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) जिल्ह्यात असून तो यादव वंशाचे राजे भिल्लम पाचवा यांनी बांधला होता.
Question : 4
सांगली शहर कोणत्या नदीकाठी वसलेले आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
पश्चिम महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे व्यापारी केंद्र असलेले सांगली शहर कृष्णा नदीच्या काठावर वसलेले आहे.
हळदीच्या प्रचंड व्यापारासाठी हे शहर ओळखले जाते; तसेच सांगलीजवळ हरिपूर येथे कृष्णा आणि वारणा नद्यांचा संगम होतो.
Question : 5
1857 च्या उठावाची सुरुवात कोठे झाली ?
📝स्पष्टीकरण :
1857 च्या भारतीय स्वातंत्र्यसमराचा प्रत्यक्ष भडका 10 मे 1857 रोजी उत्तर प्रदेशातील मिरत (Meerut) येथील लष्करी छावणीत उडाला.
या उठावाची प्राथमिक ठिणगी 29 मार्च 1857 रोजी बराकपूर छावणीत मंगल पांडे यांनी पाडली होती.
Question : 6
महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा कागद कारखाना कोणत्या जिल्ह्यात आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा कागद निर्मितीचा कारखाना चंद्रपूर जिल्ह्यातील बल्लारपूर (Ballarpur Industries Limited - BILT) येथे स्थित आहे.
विदर्भातील घनदाट जंगलांमधून मिळणारा बांबू आणि लाकडाचा लगदा हा कच्चा माल येथे मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो.
Question : 7
जालियनवाला बाग हत्याकांडाशी संबंधित इंग्रज अधिकारी कोण ?
📝स्पष्टीकरण :
अमृतसर (पंजाब) येथे 13 एप्रिल 1919 (बैसाखी दिन) रोजी जमलेल्या निःशस्त्र सभेवर अंदाधुंद गोळीबार करण्याचा आदेश ब्रिगेडियर-जनरल रेजिनॉल्ड डायर याने दिला होता.
या अमानुष हत्याकांडाच्या निषेधार्थ रवींद्रनाथ टागोरांनी आपली 'नाईटहुड' (सर) ही पदवी ब्रिटिश सरकारला परत केली.
Question : 8
पोलीस विभाग कोणत्या मंत्रालयाच्या अखत्यारीत येतो ?
📝स्पष्टीकरण :
राज्य स्तरावर कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्याचे कार्य गृह मंत्रालय (गृह विभाग / Home Department) अंतर्गत केले जाते.
भारतीय संविधानाच्या सातव्या अनुसूचीनुसार 'पोलीस' आणि 'सार्वजनिक सुव्यवस्था' हे विषय राज्य सूचीमध्ये (State List) समाविष्ट आहेत.
Question : 9
महाराष्ट्र पोलीस दलात खालीलपैकी कोणते पद नाही ?
📝स्पष्टीकरण :
'लान्स नाईक' (Lance Naik) हे पद भारतीय लष्करातील (भूदल) पद आहे, ते महाराष्ट्र पोलीस दलात अस्तित्वात नाही.
महाराष्ट्र पोलीस शिपाई संवर्गात पोलीस शिपाई, पोलीस नाईक, पोलीस हवालदार आणि सहाय्यक पोलीस उपनिरीक्षक (ASI) अशी श्रेणीबद्ध पदे असतात.
Question : 10
संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान कोठे आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान हे मुंबई उपनगरातील बोरिवली येथे स्थित आहे.
या राष्ट्रीय उद्यानात प्राचीन कान्हेरी बौद्ध लेणी तसेच मुंबईला पाणीपुरवठा करणारे तुळशी व विहार तलाव आहेत.
Question : 11
सर्व योग्य दाता कोणत्या रक्तगटास म्हणतात ?
📝स्पष्टीकरण :
'O' रक्तगटाच्या तांबड्या रक्तपेशींवर (RBC) प्रतिजन (Antigens A व B) नसतात, ज्यामुळे हे रक्त कोणत्याही व्यक्तीला चालू शकते; म्हणून याला सर्वयोग्य दाता (Universal Donor) म्हणतात.
'AB' रक्तगटाला सर्वयोग्य ग्राहक (Universal Recipient) असे म्हटले जाते.
Question : 12
महाराष्ट्राची उपराजधानी कोणती ?
📝स्पष्टीकरण :
नागपूर हे शहर महाराष्ट्र राज्याची अधिकृत उपराजधानी आहे.
1953 च्या ऐतिहासिक नागपूर करारानुसार दरवर्षी महाराष्ट्र विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन नागपूर येथे घेतले जाते.
Question : 13
डॉ . बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चवदार तळ्याचा सत्याग्रह कोठे केला ?
📝स्पष्टीकरण :
अस्पृश्यांना पिण्याच्या सार्वजनिक पाण्याचा मूलभूत मानवी हक्क मिळवून देण्यासाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी 20 मार्च 1927 रोजी रायगड जिल्ह्यातील महाड येथे चवदार तळे सत्याग्रह केला.
या ऐतिहासिक घटनेच्या स्मरणार्थ महाराष्ट्रात 20 मार्च हा दिवस 'सामाजिक सबलीकरण दिन' म्हणून पाळला जातो.
Question : 14
पहिल्या भारतीय अंतराळवीराचे नाव काय ?
📝स्पष्टीकरण :
भारतीय वायुसेनेचे स्क्वॉड्रन लीडर राकेश शर्मा हे 3 एप्रिल 1984 रोजी अंतराळात प्रवास करणारे पहिले भारतीय अंतराळवीर ठरले.
त्यांनी सोव्हिएत युनियनच्या सोयुझ टी-11 (Soyuz T-11) मोहिमेतून हा प्रवास केला होता.
Question : 15
महात्मा गांधीजींचा जन्म कोणत्या राज्यात झाला ?
📝स्पष्टीकरण :
राष्ट्रपिता महात्मा मोहनदास करमचंद गांधी यांचा जन्म 2 ऑक्टोबर 1869 रोजी गुजरात राज्यातील पोरबंदर येथे झाला.
त्यांचा जन्मदिवस 2 ऑक्टोबर हा जगभरात 'आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिन' म्हणून साजरा केला जातो.
Question : 16
बंगालची फाळणी कोणत्या साली झाली ?
📝स्पष्टीकरण :
ब्रिटिश व्हाइसरॉय लॉर्ड कर्झन याने हिंदू आणि मुस्लिमांमध्ये तेढ निर्माण करण्यासाठी 16 ऑक्टोबर 1905 रोजी बंगालची फाळणी केली.
याविरोधात देशभर वंगभंग चळवळ सुरू झाली आणि तीव्र जनआंदोलनामुळे अखेर 1911 मध्ये ही फाळणी रद्द करण्यात आली.
Question : 17
खालीलपैकी कोणता प्राणी हडप्पा संस्कृतीतील मुद्रांवर आढळत नाही ?
📝स्पष्टीकरण :
सिंधू (हडप्पा) संस्कृतीतील उत्खननात आढळलेल्या मुद्रांवर (Seals) एकशिंगी प्राणी, बैल, हत्ती, वाघ, गेंडा यांचे अंकन मुबलक आहे, परंतु गाईचे चित्र मुद्रेवर आढळत नाही.
गाईला धार्मिक आणि आर्थिक पूज्यतेचे स्थान पुढील वैदिक काळामध्ये प्राप्त झाले.
Question : 18
वेरूळ येथील कैलास मंदिर कोणत्या राष्ट्रकूट राजाने बांधले आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
छत्रपती संभाजीनगर जवळील वेरूळचे जगप्रसिद्ध कैलास मंदिर (लेणी क्रमांक 16) आठव्या शतकात राष्ट्रकूट राजा कृष्ण पहिला (Krishna I) याने एकाच अखंड खडकातून कोरून तयार केले.
हे मंदिर स्थापत्यकलेचा उत्कृष्ट नमुना असून युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थळ (1983) आहे.
Question : 19
भारतीय चित्रपट सृष्टीचे जनक म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?
📝स्पष्टीकरण :
धुंडीराज गोविंद फाळके (दादासाहेब फाळके) यांनी 1913 मध्ये भारतातील पहिला पूर्ण लांबीचा मूकपट 'राजा हरिश्चंद्र' निर्माण केला, त्यामुळे त्यांना भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक म्हणतात.
भारतीय सिनेमा क्षेत्रातील सर्वोच्च 'दादासाहेब फाळके पुरस्कार' 1969 पासून प्रदान केला जातो.
Question : 20
खालीलपैकी कोणता देश भारताचा शेजारी नाही ?
📝स्पष्टीकरण :
फ्रान्स हा युरोप खंडातील देश असून तो भारताचा थेट शेजारी देश नाही.
भारताला लागून असलेल्या भूसीमा शेजारी देशांमध्ये पाकिस्तान, चीन, नेपाळ, भूतान, बांगलादेश, म्यानमार आणि अफगाणिस्तान यांचा समावेश होतो.
Question : 21
महाराष्ट्रातील कोणत्या प्रशासकीय विभागात सर्वात जास्त जिल्हे आहेत ?
📝स्पष्टीकरण :
छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) प्रशासकीय विभागात सर्वाधिक म्हणजे 8 जिल्हे समाविष्ट आहेत (छ. संभाजीनगर, जालना, परभणी, हिंगोली, नांदेड, बीड, लातूर, धाराशिव).
कोकण विभागात 7 जिल्हे तर पुणे व नाशिक विभागात प्रत्येकी 5 जिल्हे आहेत.
Question : 22
2011 च्या जनगणनेनुसार जगात सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?
📝स्पष्टीकरण :
2011 च्या जनगणनेनुसार जागतिक स्तरावर लोकसंख्येत चीन प्रथम क्रमांकावर आणि भारत दुसऱ्या क्रमांकावर होता.
सध्याच्या संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) ताज्या लोकसंख्या अहवालानुसार भारताने चीनला मागे टाकून जगात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे.
Question : 23
महाराष्ट्र राज्य विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन कोठे भरते ?
📝स्पष्टीकरण :
महाराष्ट्र राज्य विधिमंडळाचे दरवर्षीचे हिवाळी अधिवेशन उपराजधानी नागपूर येथे आयोजित केले जाते.
राज्य विधिमंडळाचे अर्थसंकल्पीय व पावसाळी अधिवेशन मुंबई येथे पार पडते.
Question : 24
कोणत्या शहरास महाराष्ट्राची पर्यटन राजधानी म्हणून घोषित करण्यात आले आहे ?
📝स्पष्टीकरण :
अजिंठा-वेरूळ या जागतिक वारसा स्थळांमुळे औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर) शहराला 'महाराष्ट्राची पर्यटन राजधानी' म्हणून घोषित करण्यात आले आहे.
तसेच सिंधुदुर्ग हा महाराष्ट्रातील पहिला अधिकृत 'पर्यटन जिल्हा' आहे.
Question : 25
नाशिक येथील सिंहस्थ कुंभमेळा दर किती वर्षाने भरतो ?
📝स्पष्टीकरण :
गुरु ग्रह सिंह राशीत प्रवेश करतो तेव्हा गोदावरी नदीच्या तीरावर नाशिक-त्र्यंबकेश्वर येथे दर 12 वर्षांनी भव्य सिंहस्थ कुंभमेळा भरतो.
भारतात नाशिकव्यतिरिक्त प्रयागराज, हरिद्वार आणि उज्जैन या चार ठिकाणी कुंभमेळा आयोजित केला जातो.
Your Scorecard
Total Questions
0
Solved Question
0
Correct
0
Wrong
0
Final Score : 0 / 0
महत्त्वाची सुचना : या सराव प्रश्नसंचामध्ये काही त्रुटी आढळल्‍या किंवा सराव प्रश्नसंच सुधारण्यासंबंधी सूचना असल्‍यास कमेंट करा . जेणेकरून आपण दिलेल्या सूचनांची शहानिशा करून आम्हाला प्रश्नसंचामध्ये योग्य तो बदल करता येईल
🔂 तुम्हाला हा प्रश्नसंच उपयुक्त वाटल्यास स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या आपल्या मित्रांसोबत जरुर शेअर करा