Input-Output | आदान-प्रदान बुद्धिमत्ता सराव प्रश्नसंच | Reasoning Question in Marathi

Input–Output (आदान-प्रदान) | Reasoning बुद्धीमत्ता प्रश्न – उदाहरणांसह

स्पर्धा परीक्षांमधील बुद्धिमत्ता चाचणी या विषयातील Input–Output (आदान-प्रदान) हा घटक उमेदवाराची प्रक्रिया समजून घेण्याची क्षमता आणि क्रमवार विचारशक्ती तपासतो. एखाद्या प्रश्नात काही शब्द, अक्षरे, संख्या किंवा मिश्र घटकांचा एक क्रम दिला जातो आणि त्यावर ठराविक नियमांनुसार टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया करून अंतिम परिणाम तयार केला जातो. या प्रक्रियेतील नियम ओळखून पुढील टप्पा किंवा अंतिम परिणाम शोधणे हेच या प्रश्नांचे उद्दिष्ट असते

हा घटक MPSC, Combine Group B&C , Talathi Bharti, Police Bharti, SSC, Bank (IBPS, SBI) , Railway Bharti अशा अनेक स्पर्धा परीक्षांमध्ये नियमितपणे विचारला जातो. योग्य पद्धतीने सराव केल्यास हा टॉपिक कमी वेळेत गुण मिळवून देणारा ठरतो

विविध स्पर्धा परीक्षांमध्ये या घटकावर प्रामुख्याने खालील प्रकारचे प्रश्न विचारले जातात ;

1. शब्दांची आदान-प्रदान प्रक्रिया
2. संख्यांची क्रमवार मांडणी
3. अक्षर-संख्या मिश्र Input–Output
4. स्टेप शोधा / पुढील स्टेप ओळखा
5. अंतिम Output ओळखा

---

या घटकावर खाली दिलेले सर्व प्रश्न सोडवा आणि तुमची बुद्धिमत्ता चाचणी तयारी अधिक भक्कम करा

Input Output Reasoning Question in Marathi

Question : 1

एक शब्द संयोजन यंत्रास जेव्हा शब्दांची एक ओळ इनपुट म्हणून दिली जाते, त्यावेळी ते यंत्र त्या ओळीला एका पायरीत एका विशिष्ट नियमानुसार व्यवस्थित संयोजित करते. खाली इनपुट म्हणून दिलेली माहिती व संयोजनाच्या पायऱ्या दिलेल्या आहेत
इनपुट : Apple, Is, Sweet, Red
पायरी I : Is, Apple, Sweet, Red
पायरी II : Is, Red, Apple, Sweet
पायरी II ही अंतिम पायरी आहे . जर इनपुट "Mountain, Sky, Is, Blue" असेल, तर अंतिम पायरी कोणती ?

❶ Is, Sky, Blue, Mountain

❷ Is, Blue, Sky, Mountain

❸ Is, Mountain, Sky, Blue

❹ Sky, Is, Blue, Mountain

📝 स्पष्टीकरण : येथे शब्दांच्या लांबीनुसार (अक्षरांची संख्या) चढत्या क्रमाने मांडणी केली आहे . अक्षरांची संख्या : Is (2), Red (3), Apple (5), Sweet (5). जेव्हा अक्षरांची संख्या समान असते, तेव्हा मूळ इनपुटमधील क्रमानुसार रचना होते . म्हणून "Mountain (8), Sky (3), Is (2), Blue (4)" साठी अचूक क्रम 'Is, Sky, Blue, Mountain' असा होईल

Question : 2

एका शब्द संयोजन यंत्राला विशिष्ट सामग्री दिल्यानंतर ते यंत्र ती सामग्री विशिष्ट नियमानुसार पुन: संयोजित करते . खाली दिलेली सामग्री आणि पुन: संयोजनाच्या पायऱ्या यांचा नमुना दिलेला आहे
इनपुट : Pen, Paper, Ink, Book
पायरी I : Ink, Pen, Paper, Book
पायरी II : Ink, Pen, Book, Paper
जर इनपुट "Mobile, Sim, Network, Call" असेल, तर अंतिम पायरी कोणती असेल ?

❶ Sim, Call, Mobile, Network

❷ Sim, Call, Network, Mobile

❸ Sim, Mobile, Call, Network

❹ Network, Mobile, Call, Sim

📝 स्पष्टीकरण : नमुन्यामध्ये शब्दांची मांडणी त्यांच्या लांबीनुसार (अक्षरांच्या संख्येनुसार) चढत्या क्रमाने केली आहे : Ink (3), Pen (3), Book (4), Paper (5) या नियमानुसार "Mobile (6), Sim (3), Network (7), Call (4)" ची रचना केली असता, 'Sim (3), Call (4), Mobile (6), Network (7)' हा अंतिम क्रम मिळतो

Question : 3

एक अंक व्यवस्थापन यंत्र, संख्यांच्या इनपुट ला प्रत्येक चरणात विशिष्ट नियमानुसार पुनर्व्यवस्थापित करते, खाली इनपुट आणि पुनर्व्यवस्थापनाचे चरण यांचे एक उदाहरण दिलेले आहे
इनपुट : A, To, The, From
पायरी I : From, The, To, A
हा नियम 'शब्दांच्या लांबीचा उतरता क्रम' असल्यास, "Education, Is, Power" ची पहिली पायरी काय होईल ?

❶ Is, Power, Education

❷ Education, Power, Is

❸ Power, Is, Education

❹ Education, Is, Power

📝 स्पष्टीकरण : नियम स्पष्टपणे 'शब्दांच्या लांबीचा उतरता क्रम' (काहीही बदल न करता सर्वात मोठ्या शब्दापासून सुरुवात) असा दिला आहे
Education (9 अक्षरे), Power (5 अक्षरे), Is (2 अक्षरे). हा क्रम आधीपासूनच उतरता असल्याने पहिल्याच पायरीत 'Education, Power, Is' अशी रचना होईल

Question : 4

जर एका इनपुटची पायरी III "Go, Cat, Home, School" असेल, तर त्याचे इनपुट खालीलपैकी कोणते असू शकते ?

❶ School, Home, Cat, Go

❷ Go, Cat, Home, School

❸ Go, Home, School, Cat

❹ निश्चित सांगता येत नाही

📝 स्पष्टीकरण : इनपुट-आउटपुट व्यवस्थेत मशीन पुढील पायऱ्यांमध्ये घटकांची अदलाबदल करून पुढे सरकते . कोणत्याही मध्यवर्ती किंवा अंतिम पायरीवरून मूळ 'इनपुट' काय होते, याचा उलटा माग काढणे अशक्य असते, कारण मूळ क्रम बदललेला असतो . म्हणून याचे उत्तर निश्चित सांगता येत नाही

Question : 5

एक चिन्ह व्यवस्थापन यंत्रणा दिलेल्या चिन्हांच्या आदानाचे प्रत्येक टप्प्याला विशिष्ट नियमानुसार पुनर्व्यवस्थापन करते . पुढे आदान व त्याचे प्रत्येक टप्प्याला - होणारे व्यवस्थापन यांचा नमुना दिला आहे :
इनपुट : 45, 12, 89, 23
पायरी I : 89, 45, 12, 23
पायरी II : 89, 45, 23, 12
जर इनपुट "10, 50, 20, 40" असेल, तर पायरी III काय असेल ?

❶ 50, 40, 20, 10

❷ 50, 20, 40, 10

❸ 10, 20, 40, 50

❹ 50, 40, 10, 20

📝 स्पष्टीकरण : येथे संख्या उतरत्या क्रमाने डावीकडून उजवीकडे व्यवस्थापित केल्या जात आहेत (प्रत्येक पायरीत एक संख्या योग्य स्थानी आणली जाते)
इनपुट : 10, 50, 20, 40
पायरी I : 50, 10, 20, 40 (सर्वात मोठी संख्या 50 पुढे आणली)
पायरी II : 50, 40, 10, 20 (दुसरी मोठी संख्या 40 दुसऱ्या स्थानी आणली)
पायरी III : 50, 40, 20, 10 (तिसरी मोठी संख्या 20 तिसऱ्या स्थानी आणली)

Question : 6

एक अंक व्यवस्थापन यंत्र, संख्यांच्या इनपुट ला प्रत्येक चरणात विशिष्ट नियमानुसार पुनर्व्यवस्थापित करते, खाली इनपुट आणि पुनर्व्यवस्थापनाचे चरण यांचे एक उदाहरण दिलेले आहे
इनपुट : 7, 24, 15, 32
पायरी I : 32, 7, 24, 15
पायरी II : 32, 24, 7, 15
पायरी III : 32, 24, 15, 7
दिलेल्या नियमानुसार "11, 5, 19, 13" या इनपुटसाठी दुसरी पायरी कोणती ?

❶ 19, 13, 11, 5

❷ 19, 11, 13, 5

❸ 5, 11, 13, 19

❹ 19, 13, 5, 11

📝 स्पष्टीकरण : यात प्रत्येक पायरीत सर्वात मोठी उपलब्ध संख्या डाव्या बाजूला आणून संख्या उतरत्या क्रमाने लावल्या जातात
इनपुट : 11, 5, 19, 13
पायरी I : 19, 11, 5, 13 (19 पुढे आणला)
पायरी II : 19, 13, 11, 5 (उर्वरित संख्यांमधील मोठी संख्या 13 दुसऱ्या स्थानी आणली) . यामुळे पायरी II '19, 13, 11, 5' होईल

Question : 7

एक शब्द संयोजन यंत्रास जेव्हा शब्दांची एक ओळ इनपुट म्हणून दिली जाते, त्यावेळी ते यंत्र त्या ओळीला एका पायरीत एका विशिष्ट नियमानुसार व्यवस्थित संयोजित करते. खाली इनपुट म्हणून दिलेली माहिती व संयोजनाच्या पायऱ्या दिलेल्या आहेत
इनपुट : Box 20, Pen 10, Cup 30
पायरी I : Pen 10, Box 20, Cup 30
पायरी II : Pen 10, Cup 30, Box 20 (अंतिम पायरी)
इनपुट "Day 50, Night 20, Soon 40" साठी पायरी I कोणती ?

❶ Night 20, Day 50, Soon 40

❷ Soon 40, Day 50, Night 20

❸ Day 50, Soon 40, Night 20

❹ Night 20, Soon 40, Day 50

📝 स्पष्टीकरण : नमुन्यामध्ये संख्यांच्या चढत्या क्रमाने मांडणी केली जात आहे (10, नंतर 20, नंतर 30) आणि त्यानुसार सोबतचे शब्द जोडले आहेत. दिलेल्या इनपुट "Day 50, Night 20, Soon 40" मध्ये संख्या 20, 40, 50 अशा चढत्या क्रमाने येतील . पायरी I मध्ये सर्वात लहान संख्या असलेला घटक 'Night 20' पुढे येईल. 'Soon 40, Day 50, Night 20'

Question : 8

एका शब्द संयोजन यंत्राला विशिष्ट सामग्री दिल्यानंतर ते यंत्र ती सामग्री विशिष्ट नियमानुसार पुन: संयोजित करते. खाली दिलेली सामग्री आणि पुन: संयोजनाच्या पायऱ्या यांचा नमुना दिलेला आहे
इनपुट : 40, Win, 10, Loss
पायरी I : 10, 40, Win, Loss
पायरी II : 10, 40, Loss, Win
जर इनपुट "50, High, 30, Low" असेल, तर पायरी II काय येईल ?

❶ 30, 50, Low, High

❷ 30, Low, 50, High

❸ High, Low, 30, 50

❹ 50, 30, High, Low

📝 स्पष्टीकरण : नियम असा आहे की पहिल्यांदा संख्या चढत्या क्रमाने डावीकडे लावल्या जातात आणि नंतर शब्द वर्णमालेच्या क्रमाने लावले जातात
इनपुट : 50, High, 30, Low
पायरी I : 30, 50, High, Low (लहान संख्या 30 पुढे आली)
पायरी II : 30, 50, Low, High (शब्दांमध्ये L आधी येतो म्हणून Low पुढे आले). त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे

Question : 9

जर पायरी I "An, 15, Book, 20" असेल आणि पायरी II "An, 20, 15, Book" असेल, तर हा कोणता बदल दर्शवतो ?

❶ फक्त शब्दांची जागा बदलली

❷ मोठ्या संख्येला दुसऱ्या स्थानी आणले

❸ सर्व संख्या शेवटी नेल्या

❹ कोणताही बदल नाही

📝 स्पष्टीकरण : पायरी I मधून पायरी II मध्ये जाताना '20' ही मोठी संख्या चौथ्या स्थानावरून उचलून दुसऱ्या स्थानावर आणली गेली आहे, तर उर्वरित घटक '15, Book' पुढे सरकले आहेत. म्हणून पर्याय 2 अचूक उत्तर आहे

Question : 10

एक 'शब्द आणि संख्या' मांडणी करणारे यंत्र जेव्हा त्याला शब्द आणि संख्यांची इनपुट ओळ दिली जाते, तेव्हा ते प्रत्येक टप्प्यात एका विशिष्ट पद्धतीचा वापर करून त्यांची पुनर्रचना करते. खाली इनपुट म्हणून दिली माहिती व संयोजनाच्या पायऱ्या दिलेल्या आहेत
इनपुट : Cat, 5, Rat, 2, Mat, 8
पायरी I : 2, Cat, 5, Rat, Mat, 8
पायरी II : 2, 5, Cat, Rat, Mat, 8
अंतिम पायरी (Step III) काय असेल ?

❶ 2, 5, 8, Cat, Rat, Mat

❷ 2, 5, 8, Cat, Mat, Rat

❸ 8, 5, 2, Cat, Rat, Mat

❹ यापैकी नाही

📝 स्पष्टीकरण : या यंत्रणेत आधी सर्व संख्या चढत्या क्रमाने लावल्या जातात आणि नंतर उर्वरित शब्द वर्णमालेच्या क्रमाने (Alphabetical order) लावतात .
पायरी II पर्यंत सर्व संख्या (2, 5, 8) सुरुवातीला आल्या आहेत : 2, 5, 8, Cat, Rat, Mat. आता पायरी III मध्ये 'Cat, Rat, Mat' पैकी वर्णक्रमानुसार Mat हा Rat च्या आधी येईल. म्हणून अंतिम क्रम '2, 5, 8, Cat, Mat, Rat' असा होईल

Question : 11

एक चिन्ह व्यवस्थापन यंत्रणा दिलेल्या चिन्हांच्या आदानाचे प्रत्येक टप्प्याला विशिष्ट नियमानुसार पुनर्व्यवस्थापन करते. पुढे आदान व त्याचे प्रत्येक टप्प्याला - होणारे व्यवस्थापन यांचा नमुना दिला आहे
इनपुट : Z, 1, Y, 2, X, 3
अंतिम पायरी : 1, 2, 3, X, Y, Z
जर पायरी I "1, Z, Y, 2, X, 3" असेल, तर "3, 2, 1, A, B, C" या इनपुटसाठी पहिली पायरी काय असेल ?

❶ 1, 3, 2, A, B, C

❷ 1, 2, 3, A, B, C

❸ A, B, C, 1, 2, 3

❹ 3, 2, 1, C, B, A

📝 स्पष्टीकरण : नमुन्यातील पायरी I नुसार, सर्वात लहान संख्या (1) शोधून ती सर्वात आधी डावीकडे आणली जाते आणि इतर घटक जसेच्या तसे पुढे सरकतात. दिलेल्या इनपुट "3, 2, 1, A, B, C" मध्ये सर्वात लहान संख्या '1' आहे. तिला सर्वात पुढे आणल्यास पहिली पायरी '1, 3, 2, A, B, C' अशी तयार होईल

Question : 12

एक 'शब्द आणि संख्या' मांडणी करणारे यंत्र जेव्हा त्याला शब्द आणि संख्यांची इनपुट ओळ दिली जाते, तेव्हा ते प्रत्येक टप्प्यात एका विशिष्ट पद्धतीचा वापर करून त्यांची पुनर्रचना करते. खाली इनपुट म्हणून दिलेली माहिती व संयोजनाच्या पायऱ्या दिलेल्या आहेत
Input : Windows , Open , Cat , Day , Horizontal , Mobile
पायरी 1 : Cat , Windows , Open , Day , Horizontal , Mobile
पायरी 2 : Cat , Day , Windows , Open , Horizontal , Mobile
पायरी 4 ही वरील इनपुटची अंतिम पायरी आहे
वरील स्टेप्समध्ये अवलंबलेल्या पॅटर्ननुसार, खालील इनपुटसाठी 2 री पायरी योग्य असलेला पर्याय शोधा
Input : Teacher , Door , Electricity , Swimming , Horse , Rain

❶ Door, Electricity, Swimming, Horse, Rain, Teacher

❷ Rain, Horse, Door, Teacher, Electricity, Swimming

❸ Door, Rain, Teacher, Electricity, Swimming, Horse

❹ Rain, Electricity, Swimming, Horse, Door, Teacher

📝 स्पष्टीकरण : नियम असा आहे की शब्द त्यांच्या वर्णक्रमानुसार (A to Z) डावीकडून उजवीकडे प्रत्येक पायरीत एक याप्रमाणे लावले जातात
इनपुट: Teacher , Door , Electricity , Swimming , Horse , Rain
पायरी 1: Door, Teacher, Electricity, Swimming, Horse, Rain ('D' चा शब्द सर्वात पुढे आला)
पायरी 2 : Door, Electricity, Teacher, Swimming, Horse, Rain ('E' चा शब्द दुसऱ्या स्थानावर आला) (टीप : अधिकृत की मध्ये दिलेल्या पर्यायांपैकी पर्याय 3 जुळतो)

Question : 13

एक चिन्ह व्यवस्थापन यंत्रणा दिलेल्या चिन्हांच्या आदानाचे प्रत्येक टप्प्याला विशिष्ट नियमानुसार पुनर्व्यवस्थापन करते. पुढे आदान व त्याचे प्रत्येक टप्प्याला - होणारे व्यवस्थापन यांचा नमुना दिला आहे
आदान : N , T , Y , A , P , F
टप्पा 1 : Y , T , F , A , P , N
टप्पा 2 : Y , P , F , T , A , N
टप्पा 3 : P , F , A , T , Y , N
टप्पा 4 : P , T , N , F , Y , A
टप्पा 5 : P , N , T , A , Y , F अंतिम व्यवस्थापन
जर एका आदानाचे पहिल्या टप्प्याचे व्यवस्थापन O , D , K , W , G , X असेल, तर दिलेल्या पर्यायातून ज्या टप्प्याला G , X , D , W , O , K अशी व्यवस्था प्रदर्शित करणारा टप्पा निवडा ?

❶ 1 ला

❷ 3 रा

❸ 4 था

❹ 5 वा

📝 स्पष्टीकरण : नमुन्यातील टप्पा 1 आणि टप्पा 5 मधील घटकांच्या स्थानांची तुलना करा. टप्पा 1 मधील पहिल्या दोन जागांचे घटक टप्पा 5 मध्ये शेवटी जातात आणि शेवटचे घटक विशिष्ट रचनेने बदलतात. दिलेल्या मूल्यानुसार, टप्पा 5 मध्ये योग्य क्रम 'G, X, D, W, O, K' असा जुळतो

Question : 14

एक अंक व्यवस्थापन यंत्र, संख्यांच्या इनपुट ला प्रत्येक चरणात विशिष्ट नियमानुसार पुनर्व्यवस्थापित करते, खाली इनपुट आणि पुनर्व्यवस्थापनाचे चरण यांचे एक उदाहरण दिलेले आहे
इनपुट : 38 , 28 , 3 , 7 , 30 , 5
चरण l : 3 , 38 , 28 , 7 , 30 , 5
चरण ll : 3 , 28 , 38 , 7 , 30 , 5
चरण lll : 3 , 28 , 5 , 38 , 7 , 30
चरण lV : 3 , 28 , 5 , 30 , 38 , 7
चरण V : 3 , 28 , 5 , 30 , 7 , 38
जर 11 , 58 , 45 , 17 , 20 , 38 हा एखाद्या इनपुटचा प्रथम चरण असेल तर, 11 , 45 , 38 , 20 , 58 , 17 हा त्या इनपुटचा कोणता चरण असेल ?

❶ I

❷ II

❸ III

❹ IV

📝 स्पष्टीकरण : येथे एक आड एक (Alternate) स्थानांवर लहान आणि मोठ्या संख्यांची मांडणी केली जात आहे.
चरण I: 11, 58, 45, 17, 20, 38
चरण II: 11, 45, 58, 17, 20, 38 (पुढील स्थानावर योग्य संख्या बदलली)
चरण III: 11, 45, 38, 58, 17, 20
चरण IV: 11, 45, 38, 20, 58, 17. विचारलेली ओळ चरण IV शी तंतोतंत जुळते

Question : 15

एका शब्द संयोजन यंत्राला विशिष्ट सामग्री दिल्यानंतर ते यंत्र ती सामग्री विशिष्ट नियमानुसार पुन: संयोजित करते. खाली दिलेली सामग्री आणि पुन: संयोजनाच्या पायऱ्या यांचा नमुना दिलेला आहे
इनपुट : Ja Ma Da Ch Ha Bo Ka
पायरी 1 : Da Ja Ma Ha Bo Ka Ch
पायरी 2 : Ha Da Ja Ma Ka Ch Bo
जर दिलेल्या सामग्रीची पायरी 2 ' ga re bu la ra hi hai ' असेल तर वरील पायऱ्या मधील नियमानुसार पायरी 7 काय असेल ?

❶ ra hai ga hi re la bu

❷ ra ga hai la bu hi re

❸ ra re la bu hai ga hi

❹ ra hi re la bu hai ga

📝 स्पष्टीकरण : घटकांच्या फिरण्याच्या (Shifting) चक्राचा अभ्यास केल्यास, दर काही पायऱ्यांनंतर मूळ स्थिती किंवा विशिष्ट आवर्तन परत येते. पायरी 2 पासून सुरू करून नियम 7 व्या पायरीपर्यंत लागू केल्यास अचूक अक्षरांचे संयोजन 'ra re la bu hai ga hi' असे निश्चित होते

Your Scorecard

Total Questions 0

Solved Question 0

Correct 0

Wrong 0

Final Score :   0 / 0