Indian Polity MCQ Question in Marathi | राज्यघटना सराव प्रश्न उत्तर - MPSC Battle

Indian Polity MCQ Question in Marathi | राज्यघटना सराव प्रश्न उत्तर - MPSC Battle

Indian Polity MCQ questions in Marathi | Indian Polity Gk Question In Marathi

Indian Polity MCQ Question in Marathi : MPSC राज्यसेवा, PSI-STI-ASO, महाराष्ट्र गट 'क' सेवा - राज्य उत्पादन शुल्क निरीक्षक, सहायक, लिपिक टंकलेखक , कृषी सेवा , वनरक्षक भरती, स्थापत्य अभियांत्रिकी , पोलीस भरती, तलाठी, ग्रामसेवक व इतर सरळसेवा स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त Indian Polity Gk Question In Marathi

या ब्लॉग पोस्ट मध्ये अतिशय महत्त्वाचे आणि परीक्षेच्या बदलत्या पॅटर्नवर आधारित निवडक 100+ प्रश्न खाली दिलेले आहेत


Indian Polity MCQ Question in Marathi | राज्यघटना सराव प्रश्नसंच

Indian Polity MCQ Question in Marathi | राज्यघटना सराव प्रश्नसंच

1 ) भारतीय संविधानाचे जनक म्हणून कोणाला ओळखले जाते ?

◾ डॉ. राजेंद्र प्रसाद

◾ जवाहरलाल नेहरू

◾ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

◾ सरदार वल्लभभाई पटेल

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर


2 ) भारतीय संविधान कधी स्वीकारण्यात आले ?

◾ 26 जानेवारी 1950

◾ 15 ऑगस्ट 1947

◾ 26 नोव्हेंबर 1949

◾ 9 डिसेंबर 1946

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 26 नोव्हेंबर 1949


3 ) भारतीय संविधान कधी लागू करण्यात आले ?

◾ 26 नोव्हेंबर 1949

◾ 15 ऑगस्ट 1947

◾ 26 जानेवारी 1950

◾ 15 ऑगस्ट 1950

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 26 जानेवारी 1950


4 ) संविधान सभेचे पहिले अध्यक्ष कोण होते ?

◾ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

◾ डॉ. सच्चिदानंद सिन्हा

◾ डॉ. राजेंद्र प्रसाद

◾ बी. एन. राव

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | डॉ. सच्चिदानंद सिन्हा


5 ) संविधान सभेचे कायमस्वरूपी अध्यक्ष कोण होते ?

◾ डॉ. राजेंद्र प्रसाद

◾ जवाहरलाल नेहरू

◾ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

◾ बी. एन. राव

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | डॉ. राजेंद्र प्रसाद


6 ) मसुदा समितीचे अध्यक्ष कोण होते ?

◾ डॉ. राजेंद्र प्रसाद

◾ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

◾ के. एम. मुन्शी

◾ अल्लादी कृष्णस्वामी अय्यर

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर


7 ) भारतीय संविधानाला लागलेला अंदाजित वेळ किती आहे ?

◾ 2 वर्षे 11 महिने 18 दिवस

◾ 3 वर्षे 10 महिने 15 दिवस

◾ 2 वर्षे 7 महिने 12 दिवस

◾ 3 वर्षे 11 महिने 18 दिवस

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 2 वर्षे 11 महिने 18 दिवस


8 ) भारतीय संविधानात सुरुवातीला किती कलमे आणि अनुसूची होत्या ?

◾ 395 कलमे, 8 अनुसूची

◾ 448 कलमे, 12 अनुसूची

◾ 395 कलमे, 12 अनुसूची

◾ 470 कलमे, 8 अनुसूची

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 395 कलमे, 8 अनुसूची


9 ) 'प्रस्तावने' मध्ये 'समाजवादी', 'धर्मनिरपेक्ष' आणि 'अखंडता' हे शब्द कोणत्या घटनादुरुस्तीने जोडले गेले ?

◾ 42 वी घटनादुरुस्ती

◾ 44 वी घटनादुरुस्ती

◾ 52 वी घटनादुरुस्ती

◾ 61 वी घटनादुरुस्ती

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 42 वी घटनादुरुस्ती


10 ) 'कायद्याचे राज्य' (Rule of Law) ही संकल्पना कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेतली आहे ?

◾ अमेरिका

◾ ब्रिटन

◾ आयर्लंड

◾ कॅनडा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | ब्रिटन


11 ) मूलभूत हक्क भारतीय संविधानाच्या कोणत्या भागात आहेत ?

◾ भाग II

◾ भाग III

◾ भाग IV

◾ भाग V

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | भाग III


12 ) 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी' कोणत्या कलमास 'संविधानाचा आत्मा आणि हृदय' म्हटले आहे ?

◾ कलम 19 (स्वातंत्र्याचा हक्क)

◾ कलम 21 (जीविताचा हक्क)

◾ कलम 32 (संवैधानिक उपायांचा हक्क)

◾ कलम 14 (समतेचा हक्क)

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कलम 32 (संवैधानिक उपायांचा हक्क)


13 ) सध्या संपत्तीचा हक्क हा कोणता हक्क आहे ?

◾ मूलभूत हक्क

◾ नैसर्गिक हक्क

◾ कायदेशीर (Legal) हक्क

◾ राजकीय हक्क

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कायदेशीर (Legal) हक्क


14 ) सहा मूलभूत स्वातंत्र्य कोणत्या कलमात नमूद केली आहेत ?

◾ कलम 14

◾ कलम 17

◾ कलम 19

◾ कलम 21

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कलम 19


15 ) राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेतली आहेत ?

◾ अमेरिका

◾ आयर्लंड

◾ कॅनडा

◾ दक्षिण आफ्रिका

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | आयर्लंड


16 ) राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्वे भारतीय संविधानाच्या कोणत्या भागात समाविष्ट आहेत ?

◾ भाग III

◾ भाग IV

◾ भाग V

◾ भाग VI

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | भाग IV


17 ) मूळ संविधानात मूलभूत कर्तव्ये समाविष्ट होती का ?

◾ होय

◾ नाही

◾ फक्त 10 होती

◾ फक्त 1 होती

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | नाही


18 ) मूलभूत कर्तव्ये कोणत्या घटनादुरुस्तीने संविधानात समाविष्ट केली गेली ?

◾ 42 वी घटनादुरुस्ती (1976)

◾ 44 वी घटनादुरुस्ती (1978)

◾ 61 वी घटनादुरुस्ती (1989)

◾ 86 वी घटनादुरुस्ती (2002)

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 42 वी घटनादुरुस्ती (1976)


19 ) राष्ट्रपतींचा कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो ?

◾ 4 वर्षे

◾ 5 वर्षे

◾ 6 वर्षे

◾ 3 वर्षे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 5 वर्षे


20 ) उपराष्ट्रपती हे कोणत्या सभागृहाचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात ?

◾ लोकसभा

◾ राज्यसभा

◾ विधानसभा

◾ विधानपरिषद

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | राज्यसभा


21 ) 'मंत्रिपरिषद' कोणाला सामूहिकपणे जबाबदार असते ?

◾ राज्यसभा

◾ लोकसभा

◾ राष्ट्रपती

◾ सर्वोच्च न्यायालय

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | लोकसभा


22 ) संसदेच्या संयुक्त अधिवेशनाची अध्यक्षता कोण करतो ?

◾ राष्ट्रपती

◾ उपराष्ट्रपती

◾ लोकसभेचे अध्यक्ष (Speaker)

◾ पंतप्रधान

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | लोकसभेचे अध्यक्ष (Speaker)


23 ) 'धन विधेयक' (Money Bill) सर्वप्रथम कोणत्या सभागृहात सादर केले जाते ?

◾ राज्यसभा

◾ लोकसभा

◾ विधानपरिषद

◾ कोणत्याही सभागृहात

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | लोकसभा


24 ) सर्वोच्च न्यायालयाच्या (Supreme Court) न्यायाधीशांचे निवृत्तीचे वय किती आहे ?

◾ 60 वर्षे

◾ 62 वर्षे

◾ 65 वर्षे

◾ 68 वर्षे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 65 वर्षे


25 ) उच्च न्यायालयाच्या (High Court) न्यायाधीशांचे निवृत्तीचे वय किती आहे ?

◾ 60 वर्षे

◾ 62 वर्षे

◾ 65 वर्षे

◾ 70 वर्षे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 62 वर्षे


26 ) कलम 370 कशाशी संबंधित होते ?

◾ नागरी सेवा

◾ जम्मू-काश्मीरला विशेष दर्जा

◾ आणीबाणी (Emergency)

◾ घटनादुरुस्ती प्रक्रिया

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | जम्मू-काश्मीरला विशेष दर्जा


27 ) भारतात राष्ट्रीय आणीबाणी कोणत्या कलमांतर्गत लागू केली जाते ?

◾ कलम 352

◾ कलम 356

◾ कलम 360

◾ कलम 368

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | कलम 352


28 ) राज्य आणीबाणी (राष्ट्रपती राजवट) कोणत्या कलमांतर्गत लागू केली जाते ?

◾ कलम 352

◾ कलम 356

◾ कलम 360

◾ कलम 365

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कलम 356


29 ) आर्थिक आणीबाणी कोणत्या कलमांतर्गत लागू केली जाते ?

◾ कलम 352

◾ कलम 356

◾ कलम 360

◾ कलम 368

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कलम 360


30 ) राज्यपालांची (Governor) नियुक्ती कोण करतो ?

◾ मुख्यमंत्री

◾ पंतप्रधान

◾ राष्ट्रपती

◾ सरन्यायाधीश

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | राष्ट्रपती


31 ) विधानसभेचे सदस्य होण्यासाठी किमान वय किती आवश्यक आहे ?

◾ 21 वर्षे

◾ 25 वर्षे

◾ 30 वर्षे

◾ 35 वर्षे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 25 वर्षे


32 ) घटनादुरुस्ती ची प्रक्रिया कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेतली आहे ?

◾ अमेरिका

◾ कॅनडा

◾ जर्मनी

◾ दक्षिण आफ्रिका

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | दक्षिण आफ्रिका


33 ) घटनादुरुस्ती कोणत्या कलमांतर्गत केली जाते ?

◾ कलम 352

◾ कलम 356

◾ कलम 360

◾ कलम 368

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | कलम 368


34 ) 'ग्रामपंचायत' ची स्थापना कोणत्या कलमात नमूद आहे ?

◾ कलम 40

◾ कलम 44

◾ कलम 48

◾ कलम 50

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | कलम 40


35 ) 'समान नागरी संहिता' कोणत्या कलमात नमूद आहे ?

◾ कलम 40

◾ कलम 44

◾ कलम 48

◾ कलम 50

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कलम 44


36 ) निवडणूक आयोग कोणत्या कलमाशी संबंधित आहे ?

◾ कलम 324

◾ कलम 330

◾ कलम 343

◾ कलम 368

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | कलम 324


37 ) 'संघ लोकसेवा आयोग' (UPSC) कोणत्या कलमाशी संबंधित आहे ?

◾ कलम 310

◾ कलम 312

◾ कलम 315

◾ कलम 320

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कलम 315


38 ) 'पैसा विधेयक' (Money Bill) निश्चित करण्याचा अंतिम अधिकार कोणाला आहे ?

◾ राष्ट्रपती

◾ पंतप्रधान

◾ लोकसभेचे अध्यक्ष

◾ अर्थमंत्री

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | लोकसभेचे अध्यक्ष


39 ) नागरिकत्व कोणत्या भागात समाविष्ट आहे ?

◾ भाग I

◾ भाग II

◾ भाग III

◾ भाग IV

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | भाग II


40 ) 'पंचायत राज' संस्थेशी संबंधित घटनादुरुस्ती कोणती आहे ?

◾ 73 वी घटनादुरुस्ती (1992)

◾ 74 वी घटनादुरुस्ती (1992)

◾ 61 वी घटनादुरुस्ती (1989)

◾ 42 वी घटनादुरुस्ती (1976)

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 73 वी घटनादुरुस्ती (1992)


41 ) 'नगरपालिका' शी संबंधित घटनादुरुस्ती कोणती आहे ?

◾ 73 वी घटनादुरुस्ती

◾ 74 वी घटनादुरुस्ती

◾ 91 वी घटनादुरुस्ती

◾ 92 वी घटनादुरुस्ती

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 74 वी घटनादुरुस्ती


42 ) 'दल बदल विरोधी कायदा' कोणत्या अनुसूचीमध्ये आहे ?

◾ 8 वी

◾ 9 वी

◾ 10 वी

◾ 11 वी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 10 वी


43 ) भारतीय संविधानाची '8 वी अनुसूची' कशाशी संबंधित आहे ?

◾ राज्यांमध्ये जागा वाटप

◾ शपथ आणि प्रतिज्ञा

◾ अधिकृत भाषा

◾ केंद्र आणि राज्यांमध्ये शक्ती विभाजन

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | अधिकृत भाषा


44 ) भारतीय संविधानानुसार भारतात सध्या किती अधिकृत भाषा आहेत ?

◾ 14

◾ 18

◾ 22

◾ 25

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 22


45 ) 'अवशिष्ट अधिकार' कोणाकडे आहेत ?

◾ राज्य सरकार

◾ केंद्र सरकार

◾ राष्ट्रपती

◾ केंद्र आणि राज्य सरकार

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | केंद्र सरकार


46 ) राष्ट्रपतींना 'महाभियोग' लावण्याची प्रक्रिया संसदेच्या कोणत्या सभागृहात सुरू करता येते ?

◾ फक्त लोकसभा

◾ फक्त राज्यसभा

◾ दोन्ही सभागृहांत (कोणत्याही)

◾ फक्त संयुक्त अधिवेशनात

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | दोन्ही सभागृहांत (कोणत्याही)


47 ) 'सार्वजनिक हिताची याचिका' ची संकल्पना कोणत्या देशातून स्वीकारली आहे ?

◾ ब्रिटन

◾ अमेरिका

◾ ऑस्ट्रेलिया

◾ कॅनडा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | अमेरिका


48 ) 'सरकारीया आयोगा'ची स्थापना कशासाठी करण्यात आली होती ?

◾ निवडणूक सुधारणा

◾ केंद्र-राज्य संबंध

◾ आंतरराज्य व्यापार

◾ भाषा धोरण

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | केंद्र-राज्य संबंध


49 ) सर्वोच्च न्यायालयाचे 'पुनरावलोकन अधिकार' कोणत्या देशातून घेण्यात आले आहेत ?

◾ ब्रिटन

◾ आयर्लंड

◾ अमेरिका

◾ रशिया

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | अमेरिका


50 ) 'मूलभूत कर्तव्ये' कोणत्या समितीच्या शिफारशीनुसार समाविष्ट करण्यात आली ?

◾ बलवंतराय मेहता समिती

◾ सरदार सुवर्ण सिंह समिती

◾ सरकारी आयोग

◾ शाह आयोग

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सरदार सुवर्ण सिंह समिती


51 ) 'नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (CAG)' यांच्या नेमणुकीसंबंधीचे कलम कोणते आहे ?

◾ कलम 76

◾ कलम 148

◾ कलम 280

◾ कलम 324

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कलम 148


52 ) 'भारताचे महान्यायवादी' हे कोणत्या कलमांतर्गत येतात ?

◾ कलम 76

◾ कलम 88

◾ कलम 124

◾ कलम 165

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | कलम 76


53 ) 'वित्त आयोगाची' स्थापना कोणत्या कलमांतर्गत केली जाते ?

◾ कलम 270

◾ कलम 280

◾ कलम 290

◾ कलम 300

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कलम 280


54 ) भारतीय संविधानाचा 'भाग IX' (9) कशाशी संबंधित आहे ?

◾ मूलभूत कर्तव्ये

◾ केंद्रशासित प्रदेश

◾ पंचायत राज

◾ नगरपालिका

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | पंचायत राज


55 ) 'पंचायत राज' संस्थेशी संबंधित तरतुदी भारतीय संविधानाच्या कितव्या अनुसूची मध्ये समाविष्ट आहेत ?

◾ 9 वी अनुसूची

◾ 10 वी अनुसूची

◾ 11 वी अनुसूची

◾ 12 वी अनुसूची

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 11 वी अनुसूची


56 ) 'राष्ट्रीय आणीबाणी' लागू असताना कोणते मूलभूत हक्क निलंबित केले जाऊ शकत नाहीत ?

◾ कलम 19 (स्वातंत्र्याचा हक्क)

◾ कलम 20 आणि 21 (दोषसिद्धी आणि जीविताचा हक्क)

◾ कलम 23 आणि 24 (शोषण विरुद्धचा हक्क)

◾ वरीलपैकी कोणतेही नाही

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कलम 20 आणि 21 (दोषसिद्धी आणि जीविताचा हक्क)


57 ) 'गोवा, दमन आणि दीव' यांना केंद्रशासित प्रदेशातून राज्याचा दर्जा कोणत्या घटनादुरुस्तीने मिळाला ?

◾ 52 वी घटनादुरुस्ती (1985)

◾ 56 वी घटनादुरुस्ती (1987)

◾ 61 वी घटनादुरुस्ती (1989)

◾ 65 वी घटनादुरुस्ती (1990)

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 56 वी घटनादुरुस्ती (1987)


58 ) 'केशवानंद भारती विरुद्ध केरळ राज्य' (1973) या प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाने काय सिद्ध केले ?

◾ मूलभूत हक्क बदलता येत नाहीत

◾ संविधानाची उद्देशिका (Preamble) हा संविधानाचा भाग नाही

◾ संविधानाची मूलभूत संरचना (Basic Structure) बदलता येत नाही

◾ राष्ट्रपती राजवट अवैध आहे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | संविधानाची मूलभूत संरचना (Basic Structure) बदलता येत नाही


59 ) 'आंतरराज्य परिषद' स्थापन करण्याची तरतूद कोणत्या कलमात आहे ?

◾ कलम 262

◾ कलम 263

◾ कलम 265

◾ कलम 266

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कलम 263


60 ) संसदेच्या दोन अधिवेशनांमध्ये कमाल अंतर किती असू शकते ?

◾ 3 महिने

◾ 4 महिने

◾ 6 महिने

◾ 1 वर्ष

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 6 महिने


61 ) लोकसभा सदस्य होण्यासाठी किमान वय किती आवश्यक आहे ?

◾ 21 वर्षे

◾ 25 वर्षे

◾ 30 वर्षे

◾ 35 वर्षे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 25 वर्षे


62 ) राज्यपालांची नियुक्ती कोण करतो ?

◾ मुख्यमंत्री

◾ पंतप्रधान

◾ राष्ट्रपती

◾ सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | राष्ट्रपती


63 ) मूलभूत हक्कांचे संरक्षक कोण आहे ?

◾ संसद

◾ राष्ट्रपती

◾ सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालय

◾ प्रधानमंत्री

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालय


64 ) 'माल व सेवा कर (GST)' कोणत्या घटनादुरुस्तीने लागू करण्यात आला ?

◾ 99 वी घटनादुरुस्ती

◾ 100 वी घटनादुरुस्ती

◾ 101 वी घटनादुरुस्ती

◾ 103 वी घटनादुरुस्ती

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 101 वी घटनादुरुस्ती


65 ) 'शिक्षण हक्क' मूलभूत हक्क म्हणून कोणत्या घटनादुरुस्तीने समाविष्ट करण्यात आला ?

◾ 44 वी घटनादुरुस्ती

◾ 86 वी घटनादुरुस्ती (2002)

◾ 91 वी घटनादुरुस्ती

◾ 97 वी घटनादुरुस्ती

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 86 वी घटनादुरुस्ती (2002)


66 ) संसदीय 'लोकलेखा समिती' चा अध्यक्ष कोण असतो ?

◾ लोकसभेचे अध्यक्ष

◾ विरोधी पक्षाचा नेता

◾ अर्थमंत्री

◾ पंतप्रधान

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | विरोधी पक्षाचा नेता


67 ) 'नगरपालिका' शी संबंधित तरतुदी भारतीय संविधानाच्या कोणत्या भागात समाविष्ट आहेत ?

◾ भाग IX

◾ भाग IX-A

◾ भाग IX-B

◾ भाग X

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | भाग IX-A


68 ) 'न्यायालयीन पुनरावलोकन' ची संकल्पना कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आली आहे ?

◾ ब्रिटन

◾ आयर्लंड

◾ अमेरिका

◾ जर्मनी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | अमेरिका


69 ) 'आणीबाणी' दरम्यान मूलभूत हक्कांचे निलंबन ही संकल्पना कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेतली आहे ?

◾ ऑस्ट्रेलिया

◾ कॅनडा

◾ जर्मनी (वायमर संविधान)

◾ रशिया

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | जर्मनी (वायमर संविधान)


70 ) CAG (नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक) आपला अहवाल कोणाला सादर करतात ?

◾ पंतप्रधान

◾ संसद

◾ राष्ट्रपती

◾ लोकसभेचे अध्यक्ष

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | राष्ट्रपती


71 ) लोकसभा किंवा राज्यसभेची गणसंख्या किती असते ?

◾ एकूण सदस्य संख्येच्या 1/5

◾ एकूण सदस्य संख्येच्या 1/8

◾ एकूण सदस्य संख्येच्या 1/10

◾ एकूण सदस्य संख्येच्या 1/4

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | एकूण सदस्य संख्येच्या 1/10


72 ) 'बंदी प्रत्यक्षीकरण' या रिट चा अर्थ काय आहे ?

◾ आम्ही आज्ञा करतो

◾ कोणत्या अधिकाराने

◾ शरीर सादर करा

◾ प्रमाणित केले जावे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | शरीर सादर करा


73 ) राष्ट्रपती आपला राजीनामा कोणाकडे सुपूर्द करतात ?

◾ लोकसभेचे अध्यक्ष

◾ पंतप्रधान

◾ उपराष्ट्रपती

◾ भारताचे सरन्यायाधीश

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | उपराष्ट्रपती


74 ) 'मतदान करण्याचे वय' 21 वरून 18 वर्षे कोणत्या घटनादुरुस्तीने करण्यात आले ?

◾ 44 वी घटनादुरुस्ती

◾ 52 वी घटनादुरुस्ती

◾ 61 वी घटनादुरुस्ती (1989)

◾ 73 वी घटनादुरुस्ती

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 61 वी घटनादुरुस्ती (1989)


75 ) राज्याचा 'सर्वोच्च कायदा अधिकारी' कोण असतो ?

◾ महाधिवक्ता (Advocate General)

◾ सॉलिसिटर जनरल

◾ ॲटर्नी जनरल

◾ जिल्हा न्यायाधीश

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | महाधिवक्ता (Advocate General)


76 ) 'समान न्याय आणि मोफत कायदेशीर मदत' याची तरतूद कोणत्या DPSP कलमात आहे ?

◾ कलम 39

◾ कलम 39A

◾ कलम 40

◾ कलम 44

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कलम 39A


77 ) 'बालकामगार' प्रतिबंध कोणत्या मूलभूत हक्काशी संबंधित आहे ?

◾ कलम 19

◾ कलम 21A

◾ कलम 24

◾ कलम 25

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कलम 24


78 ) 'अस्पृश्यता निवारण' कोणत्या कलमात नमूद आहे ?

◾ कलम 15

◾ कलम 16

◾ कलम 17

◾ कलम 18

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | कलम 17


79 ) राज्यपालांना कोणत्या कलमांतर्गत फाशीची शिक्षा माफ करण्याचा अधिकार आहे ?

◾ कलम 72

◾ कलम 161

◾ कलम 213

◾ राज्यपालांना फाशीची शिक्षा माफ करण्याचा अधिकार नाही.

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | राज्यपालांना फाशीची शिक्षा माफ करण्याचा अधिकार नाही.


80 ) पंतप्रधानांची नियुक्ती कोण करतो ?

◾ लोकसभेचे अध्यक्ष

◾ उपराष्ट्रपती

◾ राष्ट्रपती

◾ बहुमत मिळालेल्या पक्षाचे सदस्य

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | राष्ट्रपती


81 ) 'सरकारीया आयोगा'ची स्थापना कशासाठी करण्यात आली होती ?

◾ निवडणूक सुधारणा

◾ केंद्र-राज्य संबंध

◾ पंचायती राज सुधारणा

◾ भाषा धोरण

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | केंद्र-राज्य संबंध


82 ) 'समान नागरिक संहिता' लागू करणारे भारतातील पहिले राज्य कोणते आहे ?

◾ गोवा

◾ महाराष्ट्र

◾ गुजरात

◾ उत्तराखंड

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | गोवा


83 ) पहिली घटनादुरुस्ती (1951) प्रामुख्याने कशाशी संबंधित होती ?

◾ मालमत्तेचा हक्क

◾ 9 वी अनुसूची (जमीन सुधारणा)

◾ मूलभूत कर्तव्ये

◾ मतदान वय कमी करणे

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 9 वी अनुसूची (जमीन सुधारणा)


84 ) 'विधानपरिषद' ची निर्मिती किंवा समाप्ती कोणत्या कलमांतर्गत केली जाते ?

◾ कलम 168

◾ कलम 169

◾ कलम 170

◾ कलम 171

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कलम 169


85 ) राज्य विधानमंडळात धन विधेयक (Money Bill) कोणाच्या पूर्वपरवानगीने सादर केले जाते ?

◾ मुख्यमंत्री

◾ विधानसभा अध्यक्ष

◾ राज्यपाल

◾ उच्च न्यायालय

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | राज्यपाल


86 ) 'राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाचे' (NHRC) अध्यक्ष हे कोण असणे आवश्यक आहे ?

◾ उच्च न्यायालयाचे माजी मुख्य न्यायाधीश

◾ सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश

◾ लोकसभेचे माजी अध्यक्ष

◾ माजी कॅबिनेट मंत्री

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश


87 ) भारताने 'संघराज्यीय पद्धत' (Federal System) कोणत्या देशाच्या संविधानातून स्वीकारली आहे ?

◾ ब्रिटन

◾ अमेरिका

◾ आयर्लंड

◾ कॅनडा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 4 | कॅनडा


88 ) 'एकच नागरिकत्व' ही संकल्पना कोणत्या देशाकडून घेतली आहे ?

◾ अमेरिका

◾ ब्रिटन

◾ कॅनडा

◾ ऑस्ट्रेलिया

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | ब्रिटन


89 ) 'भारताची संचित निधी' कोणत्या कलमांतर्गत येते ?

◾ कलम 265

◾ कलम 266 (1)

◾ कलम 267

◾ कलम 280

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | कलम 266 (1)


90 ) 'पंचायत राज' ला घटनात्मक दर्जा कोणत्या अनुसूचीने दिला ?

◾ 10 वी

◾ 11 वी

◾ 12 वी

◾ 8 वी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 11 वी


91 ) 'राज्यघटनेची 6 वी अनुसूची' कोणत्या राज्यांच्या आदिवासी क्षेत्रांच्या प्रशासनाशी संबंधित आहे ?

◾ नागालँड, मेघालय, त्रिपुरा, मिझोराम

◾ आसाम, मेघालय, त्रिपुरा, मिझोराम

◾ मणिपूर, आसाम, नागालँड, मेघालय

◾ सिक्कीम, अरुणाचल प्रदेश, नागालँड, आसाम

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | आसाम, मेघालय, त्रिपुरा, मिझोराम


92 ) राष्ट्रपती हे कोणत्या कलमांतर्गत सर्वोच्च न्यायालयाचा सल्ला घेऊ शकतात ?

◾ कलम 143

◾ कलम 132

◾ कलम 124

◾ कलम 137

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | कलम 143


93 ) 'कॅबिनेट मिशन' भारतात कोणत्या वर्षी आले ?

◾ 1942

◾ 1946

◾ 1947

◾ 1950

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 1946


94 ) 'प्रस्तावने' मध्ये शेवटची घटनादुरुस्ती कधी करण्यात आली ?

◾ 1976 (42 वी)

◾ 1978 (44 वी)

◾ 1989 (61 वी)

◾ एकदाही नाही

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | 1976 (42 वी)


95 ) सध्या भारतीय संविधानात किती अनुसूची आहेत ?

◾ 8

◾ 10

◾ 12

◾ 14

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | 12


96 ) 'केंद्र आणि राज्यांमध्ये शक्ती विभाजन' कोणत्या अनुसूचीमध्ये नमूद आहे ?

◾ 6 वी

◾ 7 वी

◾ 8 वी

◾ 9 वी

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | 7 वी


97 ) 'अखिल भारतीय सेवा' (All India Services) निर्मितीचा अधिकार कोणाला आहे ?

◾ लोकसभा

◾ राज्यसभा

◾ पंतप्रधान

◾ राष्ट्रपती

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | राज्यसभा


98 ) 'राज्य निवडणूक आयोग' कोणत्या निवडणुकीचे व्यवस्थापन करतो ?

◾ विधानसभा आणि विधानपरिषद

◾ लोकसभा आणि राज्यसभा

◾ पंचायत आणि नगरपालिका

◾ फक्त पंचायत

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 3 | पंचायत आणि नगरपालिका


99 ) 'कलम 21A' कशाशी संबंधित आहे ?

◾ सार्वजनिक रोजगारामध्ये समान संधी

◾ शिक्षणाचा हक्क

◾ खाजगी मालमत्तेचा हक्क

◾ शांततापूर्ण सभा

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 2 | शिक्षणाचा हक्क


100 ) 'राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली' साठी विशेष तरतूद कोणत्या कलमात आहे ?

◾ कलम 239AA

◾ कलम 240

◾ कलम 243

◾ कलम 245

📋 योग्य उत्तर : पर्याय क्र - 1 | कलम 239AA


Polity Topic Wise Question in Marathi | भारतीय राज्यघटना सराव प्रश्नसंच

Indian Polity अर्थात भारतीय राज्यघटना व राज्यशास्त्र हा MPSC, UPSC, PSI, STI, ASO, तलाठी, ग्रामसेवक, पोलीस भरती, वनरक्षक, आरोग्य सेवक, सरळसेवा भरती तसेच इतर विविध Competitive Exams च्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. राज्यघटनेशी संबंधित प्रश्न परीक्षांमध्ये Polity Question in Marathi विचारले जात असल्यामुळे या विषयाचा अभ्यास योग्य पद्धतीने करणे आवश्यक आहे.

विद्यार्थ्यांना राज्यघटना या विषयाचा अभ्यास अधिक सोपा, व्यवस्थित आणि परीक्षाभिमुख पद्धतीने करता यावा यासाठी येथे भारतीय राज्यघटनेचे Topic-wise सराव प्रश्नसंच उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.

तुमच्या स्पर्धा परीक्षेच्या तयारीसाठी हा राज्यघटना Topic-wise प्रश्नसंच विभाग बुकमार्क करून ठेवा आणि प्रत्येक घटकाचा नियमित सराव करा

तुम्हाला प्रत्येक घटकासमोरील “सराव प्रश्नसंच” या लिंकद्वारे त्या विषयावरील सराव प्रश्नसंच सोडवता येईल .


क्र घटक लिंक
1 प्रस्तावना व घटना निर्मिती प्रश्नसंच पहा
2 भारताच्या घटनेची ठळक वैशिष्ट्ये प्रश्नसंच पहा
3 प्रस्ताविका प्रश्नसंच पहा
4 संघराज्य व त्यांचे राज्यक्षेत्र प्रश्नसंच पहा
5 नागरिकत्व प्रश्नसंच पहा
6 मूलभूत हक्क प्रश्नसंच पहा
7 राज्यधोरणाची मार्गदर्शक तत्वे प्रश्नसंच पहा
8 मूलभूत कर्तव्ये प्रश्नसंच पहा
9 घटना दुरुस्ती प्रश्नसंच पहा
10 संघराज्य शासन व कार्यकारी मंडळ प्रश्नसंच पहा
11 राष्ट्रपती प्रश्नसंच पहा
12 उपराष्ट्रपती प्रश्नसंच पहा
13 केंद्रीय मंत्रिमंडळ प्रश्नसंच पहा
14 पंतप्रधान प्रश्नसंच पहा
15 महान्यायवादी प्रश्नसंच पहा
16 संसद ( लोकसभा व राज्यसभा ) प्रश्नसंच पहा
17 संसदीय कामकाज पद्धत प्रश्नसंच पहा
18 संसदीय समित्या प्रश्नसंच पहा
19 महालेखा परीक्षक प्रश्नसंच पहा
20 न्यायव्यवस्था - सर्वोच्च न्यायालय प्रश्नसंच पहा
21 राज्य शासन व कार्यकारी मंडळ प्रश्नसंच पहा
22 राज्यपाल प्रश्नसंच पहा
23 राज्य मंत्रिमंडळ प्रश्नसंच पहा
24 मुख्यमंत्री प्रश्नसंच पहा
25 महाधिवक्ता प्रश्नसंच पहा
26 महालेखापाल प्रश्नसंच पहा
27 राज्य विधीमंडळ (विधानसभा व विधान परिषद) प्रश्नसंच पहा
28 विधीमंडळ कामकाज पद्धत प्रश्नसंच पहा
29 विधीमंडळ समित्या प्रश्नसंच पहा
30 उच्च न्यायालय प्रश्नसंच पहा
31 जिल्हा न्यायालय प्रश्नसंच पहा
32 लोक अदालत / लोक न्यायालय प्रश्नसंच पहा
33 कौटुंबिक न्यायालय प्रश्नसंच पहा
34 ग्राम न्यायालय प्रश्नसंच पहा
35 मुंबईचा नगरपाल (शेरीफ) प्रश्नसंच पहा
36 लोकपाल - लोकायुक्त प्रश्नसंच पहा
37 संघराज्य प्रदेश प्रश्नसंच पहा
38 केंद्र राज्य संबंध प्रश्नसंच पहा
39 वित्त करार व दावे प्रश्नसंच पहा
40 व्यापार वाणिज्य व व्यवहार प्रश्नसंच पहा
41 प्रशासकीय सेवा प्रश्नसंच पहा
42 केंद्रीय लोकसेवा आयोग प्रश्नसंच पहा
43 राज्य लोकसेवा आयोग प्रश्नसंच पहा
44 प्रशासकीय न्यायाधिकरण प्रश्नसंच पहा
45 निवडणूक प्रक्रिया प्रश्नसंच पहा
46 राज्य निवडणूक आयोग प्रश्नसंच पहा
47 केंद्रीय निवडणूक आयोग प्रश्नसंच पहा
48 राष्ट्रीय व प्रादेशिक पक्ष प्रश्नसंच पहा
49 पक्षांतर बंदी प्रश्नसंच पहा
50 निवडणूक सुधारणा प्रश्नसंच पहा
51 आचारसंहिता प्रश्नसंच पहा
52 विशेष वर्गासाठी तरतूद प्रश्नसंच पहा
53 कार्यालयीन भाषा व राजभाषा प्रश्नसंच पहा
54 आणीबाणी प्रश्नसंच पहा
55 घटना दुरुस्ती प्रश्नसंच पहा
56 अस्थायी संक्रमण (कलम 370) प्रश्नसंच पहा
57 महसूल प्रशासन
  ◾ तहसीलदार प्रश्नसंच पहा
  ◾ तलाठी प्रश्नसंच पहा
  ◾ कोतवाल प्रश्नसंच पहा
  ◾ पोलीस पाटील प्रश्नसंच पहा
58 जिल्हा प्रशासन
  ◾ जिल्हाधिकारी प्रश्नसंच पहा
  ◾ उपविभागीय अधिकारी प्रश्नसंच पहा
  ◾ विभागीय आयुक्त प्रश्नसंच पहा
59 कायदा व सुव्यवस्था
  ◾ जिल्हा पोलीस अधिक्षक प्रश्नसंच पहा

क्र घटक लिंक
1 पंचायतराज उगम प्रश्नसंच पहा
2 पंचायतराज समिती प्रश्नसंच पहा
3 ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था प्रश्नसंच पहा
  ◾ ग्रामपंचायत प्रश्नसंच पहा
  ◾ पंचायत समिती प्रश्नसंच पहा
  ◾ जिल्हा परिषद प्रश्नसंच पहा
4 नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था प्रश्नसंच पहा
  ◾ महानगरपालिका प्रश्नसंच पहा
  ◾ नगरपरिषद प्रश्नसंच पहा
  ◾ नगरपंचायत प्रश्नसंच पहा
5 छावणी मंडळ प्रश्नसंच पहा
6 सहकारी संस्था प्रश्नसंच पहा

Post a Comment

Previous Post Next Post